Leukocyty w moczu w ciąży, leukocyty podwyższone – co to oznacza, jaka jest norma?

Leukocyty w moczu – jak sprawdzić obecność

Obecność leukocytów w moczu jest jednym z sygnałów zwiastujących, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego. Leukocyty, czyli białe krwinki, walczą bowiem z infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi i zwalczają stany zapalne. Aby ocenić, czy w moczu obecne są leukocyty, należy pobrać mocz do badania. 

Podwyższone leukocyty w moczu

W prawidłowej próbce moczu leukocyty nie powinny występować. Ich obecność, tzw. leukocyturię, stwierdza się, jeśli w obrazie mikroskopowym leukocyty są w polu widzenia. Ocenia się, że obecność do 5 białych krwinek w polu widzenia w badaniu mikroskopowym jest fizjologiczna i nie powinna stanowić powodu do niepokoju.

Leukocyty i bakterie w moczu

W przypadku dużej liczby leukocytów w moczu może on mętnieć, zmieniać barwę i wydzielać nieprzyjemny zapach (wówczas białe krwinki współwystępują w moczu z bakteriami – taką próbkę określa się mianem ropomoczu).

Co oznaczają leukocyty w moczu?

Leukocyty w moczu przez zakażenie układu moczowego

Głównym powodem występowania leukocytów w moczu jest zakażenie układu moczowego (ZUM). Do jego powstania przyczyniają się głównie bakterie, przy czym najczęściej za zakażenie odpowiedzialna jest bakteria E. coli. W wielu wypadkach infekcja nie daje żadnych objawów, a osoba chora nawet nie wie, że organizm walczy z infekcją. Taka sytuacja ma miejsce bardzo często w przypadku kobiet ciężarnych, dlatego zaleca się wykonywanie u nich regularnych badań moczu raz w miesiącu. Poza ciężarnymi szczególnie narażone na infekcje są osoby starsze. Objawy zakażenia układu moczowego mogą być różne i zależeć od wieku oraz płci, ale zwykle pojawia się: ból lub pieczenie przy mikcji, częste parcie na pęcherz oraz uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza.

Leukocyty w moczu a choroby nerek

Najczęściej leukocyty w moczu pojawiają się na skutek chorób nerek:

• śródmiąższowe zapalenie nerek – poza obecnością leukocytów w moczu mogą pojawić się także krwiomocz, bóle w okolicy lędźwiowej, wysypka i bóle stawów;
• kłębuszkowe zapalenie nerek – charakterystycznym objawem jest pieniący się mocz, o zmienionym kolorze. Mogą również występować osłabienie, obrzęki, ból w okolicach nerek i ogólne złe samopoczucie;
• odmiedniczkowe zapalenie nerek – pojawiają się gorączka oraz ból w okolicy lędźwiowej promieniujący do pachwin. U niektórych pojawiać się mogą także nudności, wymioty i bóle brzucha;
• kamica nerkowa – objawia się bólem przerywanym w okolicy lędźwiowej, któremu towarzyszą krew w moczu i znaczne osłabienie.

Leukocyty w moczu a zapalenie wyrostka robaczkowego

Nie jest to główny objaw wskazujący na rozwój choroby, ale objaw towarzyszący. Zapalenie wyrostka robaczkowego objawia się silnym bólem brzucha, szczególnie w prawym dole biodrowym.

Leukocyty w moczu a zapalenie przydatków

Przydatki to określenie jajników i jajowodów. Podczas zapalenia przydatków pojawia się silny, napadowy ból w podbrzuszu, niekiedy promieniujący do ud. Pozostałe objawy to gorączka lub stan podgorączkowy, ogólne osłabienie, nudności, wymioty, biegunka oraz właśnie obecność leukocytów w moczu.

Leukocyty w moczu w reakcji na leki

Leukocyty w moczu mogą się pojawić jako skutek przyjmowania niektórych leków. Najczęściej są to leki stosowane w leczeniu nadciśnienia i chorób serca, głównie inhibitory konwertazy angiotensyny, albo antybiotyki (stosowanie aminoglikozydu, cefalosporyny i sulfonamidów). Liczbę leukocytów w moczu podnoszą także leki przeciwgruźlicze, moczopędne, cyklofosfamid, czyli lek stosowany przy chorobach nowotworowych, niesterydowe leki przeciwzapalne, fenacetyna, sole litu, azatiopryna.

Leukocyty w moczu w ciąży

U ciężarnych normą jest brak leukocytów w moczu. Jeśli leukocyty się pojawią, lekarz może zlecić wykonanie posiewu moczu, aby określić rodzaj bakterii i dobrać celowane leczenie. Obecność leukocytów może wskazywać u ciężarnych nie tylko na infekcję dróg moczowych, ale także na grzybicę pochwy. Obie infekcje są niebezpieczne nie tylko dla kobiety, lecz także dla płodu. Dlatego ciężarne powinny wykonywać regularne comiesięczne badania moczu.

>> Co na infekcje intymne w ciąży? Jak rozpoznać i leczyć infekcję intymną w ciąży

Leukocyty w moczu – inne przyczyny

Choroby autoimmunologiczne i genetyczne – w tym anemia sierpowata czy choroba Leśniowskiego – Crohna również wpływają na podwyższoną liczbę leukocytów w moczu, ale nie jest to objaw główny. Leukocyturię diagnozuje się nawet wtedy, kiedy nie zidentyfikowano czynnika zakaźnego (mowa wówczas o leukocyturii jałowej). Nie oznacza to jednak, że patogen faktycznie nie występuje – może to wskazywać na zakażenia chlamydią, bakterią gruźlicy czy HPV lub wirusem opryszczki.

Leukocyty w osadzie moczu

Przyczyną nieprawidłowej liczby leukocytów w moczu może być również zła technika pobrania moczu do badania.

Jak prawidłowo pobrać mocz do badania?

• Próbkę pobieraj do sterylnego pojemnika, jest dostępny w każdej aptece i punkcie pobrań.
• Przed pobraniem dokładnie umyj ręce oraz ujście cewki moczowej wodą z mydłem. U kobiet ujście cewki moczowej należy umyć od przodu w kierunku odbytu, natomiast u mężczyzn należy umyć żołądź po odsunięciu napletka. Umyte miejsca osuszyć jednorazowym ręcznikiem papierowym.
• Próbkę moczu, najlepiej porannego, pobiera się z tzw. środkowego strumienia – pierwszy strumień oddaj bezpośrednio do toalety, a następnie, bez wstrzymywania mikcji, pobierz około 50–100 ml do pojemnika.
• Moczu najlepiej pobrać rano, jeśli to niemożliwe, odczekaj przynajmniej 4 godziny od poprzedniej mikcji. Nie zaleca się wykonywania badania w okresie od 2 dni przed i 2 dni po menstruacji.

Podwyższone leukocyty w moczu i co dalej?

Podwyższony poziom białych krwinek w moczu może wskazywać na wiele schorzeń, a diagnostykę zawsze należy poszerzać o inne badania, w tym badania krwi (zwłaszcza badanie poziomów wskaźników stanu zapalnego – CRP i OB), badania obrazowe (USG dróg moczowych i miednicy mniejszej, zdjęcia RTG), badanie ginekologiczne oraz badanie prostaty.

Leczenie leukocytów w moczu

Leczenie podwyższonego poziomu leukocytów w moczu jest uzależnione od choroby podstawowej, która powoduje pojawienie się leukocyturii. W przypadku infekcji bakteryjnej pęcherza moczowego lekarz przepisuje zwykle antybiotyk, a wspomagająco zaleca się picie dużej ilości wody oraz ewentualne przyjmowanie preparatów moczopędnych (z żurawiną). Pozostałe schorzenia leczone są w zależności od diagnozy i stanu ogólnego pacjenta. W przypadku kobiet ciężarnych o wdrożeniu i rodzaju leczenia decyduje ginekolog, przepisując leki bezpieczne dla płodu. Należy pamiętać, że w ciąży dużo bardziej niebezpieczne jest nieleczenie ZUM niż przyjmowanie antybiotyku.

>> Tu umówisz telekonsultację z internistą w CM Świat Zdrowia