W sierpniu przypada szczyt pylenia bylicy – trzeciej po trawach i brzozie sprawczyni alergicznego kataru i zapalenia spojówek. Pyli też kilka gatunków ambrozji, rośliny szczególnie uciążliwej dla alergików w Europie Środkowej.
Co pyli w sierpniu? Rośliny, które mogą wywołać alergię
W serwisie Apteline.pl zgodnie z wizją Grupy NEUCA zależy nam na przekazywaniu treści najwyższej jakości – sprawdzonych informacji, eksperckiej wiedzy. Dlatego nasze teksty piszą i weryfikują specjaliści – farmaceuci i lekarze.
Wiedza w pigułce
- W sierpniu najczęściej pylą bylica, pokrzywa, komosa, babka i ambrozja, a wysokie stężenie w powietrzu mogą osiągać również zarodniki grzybów pleśniowych z rodzaju Alternaria i Cladosporium.
- Najwyższe stężenie pyłków nie zawsze utrzymuje się przez cały miesiąc – zależy od gatunku rośliny oraz aktualnych warunków atmosferycznych, takich jak temperatura, opady i wiatr.
- U osób z alergią na pyłki bylicy mogą występować reakcje krzyżowe z niektórymi roślinami przyprawowymi i spożywczymi, dlatego w okresie pylenia objawy mogą nasilać się również po spożyciu wybranych produktów.
- Podstawą profilaktyki sezonowej alergii jest monitorowanie kalendarza pylenia oraz ograniczanie ekspozycji na alergeny w dniach o wysokim stężeniu pyłków
Bylica
Od końca lipca przez cały sierpień notuje się w powietrzu wysoki poziom pyłku bylicy (rodzaj ten szerzej opisaliśmy w artykule „Co pyli w lipcu”). To aromatyczne i gorzkie byliny, z których wiele wykorzystuje się jako rośliny lecznicze (np. bylica piołun), przyprawowe (np. bylica estragon) i ozdobne (np. bylica boże drzewko). W całej Polsce rozprzestrzeniona jest bylica pospolita (Artemisia vulgaris). Jej pyłki są dokuczliwe szczególnie, gdy jest upalnie i sucho (mogą utrzymywać się w powietrzu nawet 60 dni). W naszym kraju to właśnie pyłki bylicy – zaraz po pyłkach traw i brzozy – najczęściej wywołują sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek.
Pokrzywa zwyczajna
Od czerwca do sierpnia trwa szczytowy okres pylenia pokrzyw z pokrzywą zwyczajną (Urtica dioica) na czele. Mimo rozprzestrzenienia rośliny w całym kraju i długotrwałego pylenia pokrzywy jej pyłki wykazują niski potencjał alergizujący – alergię na pokrzywę stwierdza się u około 13% pacjentów poddawanych testom skórnym. Pokrzywa zwykle też nie uczula samodzielnie, alergia na nią towarzyszy alergiom wywołanym pyleniem traw i chwastów w podobnym czasie (więcej o pyleniu pokrzywy w naszym artykule „Co pyli w czerwcu”).
Ambrozja
Ambrozje to jednoroczne i wieloletnie rośliny należące do rodziny astrowatych. W Polsce stwierdza się obecność trzech gatunków ambrozji:
- ambrozja bylicolistna (Ambrosia artemisiifolia),
- ambrozja trójdzielna (Ambrosia trifida),
- ambrozja zachodnia (Ambrosia psilostachya).
Ambrozje to zwykle rośliny jednopienne, których męskie kwiaty zebrane w koszyczki lub grona produkują ogromne ilości lekkiego pyłku przenoszonego przez wiatr na duże odległości. Szczyt okresu pylenia ambrozji przypada na przełom sierpnia i września. Ich pyłki są silnie alergizujące –od lat wywołują objawy alergii wśród mieszkańców Europy Południowej, jednak coraz częściej stanowią problem także dla ludności Europy Centralnej. Przyczynia się do tego możliwość przemieszczania się pyłku ambrozji na duże odległości, inwazyjność niektórych gatunków rośliny, ich rozprzestrzenianie się na coraz większym obszarze Europy w wyniku zmian klimatycznych oraz występowanie alergii krzyżowej z pyłkiem bylicy i rumianku.
Alergia na pyłki ambrozji – objawy
Częstość uczulenia na pyłki ambrozji w Polsce nie jest dokładnie znana, jednak w niektórych miastach z roku na rok wzrasta ilość pozytywnych wyników testów skórnych przeprowadzanych w jej kierunku. Osoby uczulone na pyłek ambrozji odczuwają w okresie jej pylenia objawy alergii, takie jak:
- katar sienny,
- napady astmy,
- dolegliwości skórne (wysypka, zaczerwienienie, świąd skóry).
Dolegliwości te mogą się nasilać podczas przebywania na terenach o wysokim stężeniu pyłku ambrozji, np. podczas wyjazdów do krajów bałkańskich, północnych Włoch, Austrii, Francji, Węgier czy Ukrainy. Uważa się także, że zanieczyszczenie powietrza (głównie spalinami samochodowymi) sprzyja wytwarzaniu przez ambrozję pyłku o znacznie większym udziale białek alergizujących, który wywołuje silniejszą reakcję alergiczną.
Wciąż pylą w sierpniu
W sierpniu w powietrzu wciąż utrzymują się pyłki:
- traw
- szczawiu
- komosy
- babki
Sierpień to także miesiąc, kiedy notuje się jedne w najwyższych stężeń pyłków grzybów zarodnikowych rodzajów Cladosporium i Alternaria.
Co pyli w sierpniu? – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Najczęściej tak. Opady deszczu powodują opadanie pyłków na podłoże, dzięki czemu ich stężenie w powietrzu zwykle się zmniejsza, a objawy alergii mogą być mniej nasilone. Wyjątkiem mogą być gwałtowne burze, które u niektórych osób sprzyjają występowaniu dolegliwości alergicznych i astmatycznych.
Alergia najczęściej objawia się wodnistym katarem, napadowym kichaniem, świądem nosa i oczu oraz łzawieniem, zwykle bez gorączki. Jeśli dolegliwości utrzymują się przez kilka tygodni, nasilają się podczas przebywania na świeżym powietrzu lub powracają o tej samej porze roku, warto rozważyć konsultację z lekarzem.
Stężenie pyłków zależy od gatunku rośliny oraz warunków pogodowych, jednak u wielu roślin najwyższe wartości obserwuje się w godzinach porannych oraz w ciepłe, suche i wietrzne dni. Osoby z alergią powinny śledzić lokalne komunikaty o pyleniu, ponieważ poziom pyłków może różnić się w zależności od regionu i aktualnej pogody.
Jeśli objawy alergii pojawiają się lub nasilają w sierpniu, warto porównać termin ich występowania z kalendarzem pylenia i skonsultować się z alergologiem. Rozpoznanie konkretnego alergenu umożliwiają odpowiednio dobrane testy alergiczne oraz analiza wywiadu medycznego.
- Rapiejko P. Pyłek roślin jako źródło alergenów. Przegląd Alergiczny, 2004; 7-12.
- Rapiejko P, Weryszko-Chmielewska E. Pyłek bylicy. Alergia, Astma, Immunologia 1999; 4(3): 139-142.
- Nizio-Mąsior J. Znaczenie alergologiczne pyłku pokrzywy. Alergologia Współczesna 2003; 1(12): 25-27.
- Rapiejko P. i wsp. Pyłek ambrozji w powietrzu wybranych miast Polski w 2008 r. Alergoprofil 2009, 5(2): 70-72.
