Terapia astmy

Istotą  astmy alergicznej jest przewlekły stan zapalny oskrzeli, z naciekiem komórek układu  immunologicznego w ich ściany, co prowadzi do ograniczenia przepływu  powietrza przez drogi oddechowe i ich nadreaktywności, tzn. nadmiernej skłonności do skurczu mięśni gładkich oskrzeli. Ograniczenie przepływu powietrza jest powodowane przez wynikające ze stanu zapalnego:

• skurcz mięśni gładkich oskrzeli,
• obrzęk błony śluzowej oskrzeli,
• tworzenie czopów śluzowych w oskrzelach,
• przebudowę ich ściany.

Kluczową  rolę w rozwoju astmy oskrzelowej odgrywa stan zapalny, stąd stosowanie leków przeciwzapalnych umożliwia kontrolowanie jej objawów. Oprócz prawidłowo postawionego rozpoznania oraz włączenia właściwego leczenia, ważny jest aktywny udział pacjenta w procesie terapeutycznym. Leczenie astmy to nie tylko przyjmowanie odpowiednich leków, ale też odpowiedni tryb życia, który ogranicza wpływ choroby na codzienność pacjenta.

>> Odczulanie jako terapia astmy

Leczenie astmy – unikanie czynników drażniących

Każdy astmatyk powinien być przyzwyczajony do tego, by zwracać uwagę i identyfikować czynniki nasilające bądź wywołujące napady astmy. Jednym z nich jest dym tytoniowy. W wyniku drażnienia dróg oddechowych wdychanymi substancjami, dochodzi do ciągłego odnawiania się oraz pogłębiania stanu zapalnego w ścianie  oskrzeli, co sprawia, że terapia farmakologiczna staje się nieskuteczna. Zarówno palenie tytoniu, jak i bierne wdychanie dymu papierosowego są równie negatywne w skutkach oraz powodują pogorszenie stanu zdrowia astmatyka. U osób aktywnych zawodowo ważna jest identyfikacja ewentualnych czynników drażniących w miejscu pracy. Do czynników szkodliwych w miejscu pracy należą alergeny, czynniki drażniące drogi oddechowe albo związki chemiczne. Na tzw. astmę zawodową cierpieć mogą:

• piekarze (alergeny mąki),
• fryzjerzy (związki chemiczne),
• weterynarze (alergizująca sierść zwierząt),
• osoby mające styczność z detergentami.

U chorych na astmę oskrzelową o podłożu alergicznym, reagujących na pyłki roślin, zaleca się unikanie wietrzenia pomieszczeń, gdy stężenie pyłków w powietrzu atmosferycznym jest największe. 

Astma a aktywność fizyczna

Regularna, dostosowana do możliwości organizmu aktywność fizyczna stanowi doskonałą formę ćwiczeń usprawniających układ oddechowy. Systematyczna stymulacja dróg oddechowych oraz mobilizacja organizmu do wzmożonej pracy poprawia kondycję układu oddechowego oraz może zahamować postęp choroby. Należy jednak podkreślić, że zbyt intensywny wysiłek fizyczny może wywołać zaostrzenie choroby (napad astmy), istotny zatem jest dobór rodzaju oraz natężenia wykonywanych  ćwiczeń.

Astma a dieta i stres

Astmatycy nie wykazujący uczuleń na pokarmy są zachęcani do stosowania zbilansowanej diety, bogatej w owoce i warzywa. U chorych otyłych należy dążyć do redukcji masy ciała, ponieważ nadmiar kilogramów jest izolowanym czynnikiem predysponującym do wystąpienia astmy oskrzelowej. Gdy w przebiegu choroby istotną przyczyną wywołującą jej zaostrzenie jest stres, pomocne jest stosowanie technik relaksacji oraz kontrolowanego oddechu lub zwrócenie się po fachową pomoc psychologiczną. 

Świadomość istoty choroby, zrozumienie zasad postępowania terapeutycznego, unikanie ekspozycji na czynniki wywołujące napady astmy oraz codzienna obserwacja pacjenta dotycząca jego samopoczucia stanowią o powodzeniu leczenia oraz odległym rokowaniu dla pacjenta.

Szybka reakcja w przypadku nagłego pogorszenia samopoczucia lub wystąpienia napadu astmy oraz wdrożenie, przez samego pacjenta lub jego otoczenie, prawidłowego leczenia, może uratować mu życie.