Angina ropna – jak wygląda, objawy, leczenie. Czy angina ropna jest zaraźliwa?

Jak wygląda angina ropna?

Podczas anginy ropnej do zaatakowanych bakteriami migdałków napływa mnóstwo białych krwinek (głównie neutrofili), które mają za zadanie zniszczyć bakterie. To nagromadzenie neutrofilii wraz z obumarłymi komórkami i drobnoustrojami tworzy charakterystyczny ropny wysięk: biały, żółtawy albo kremowy nalot na gardle i migdałkach. Oprócz tego migdałki przy anginie ropnej są bardzo powiększone, intensywnie czerwone, a widniejące na nich naloty mogą mieć postać kropek, smug czy jednolitej warstwy. Często towarzyszy temu obrzęk tylnej ściany gardła i powiększenie węzłów chłonnych szyi.

Angina ropna – objawy

Poza charakterystycznym obrazem gardła i migdałków anginie ropnej towarzyszą także inne objawy. Należą do nich:

• silny ból gardła, który utrudnia przełykanie,
• wysoka gorączka, często powyżej 38-39^oC,
• ból głowy,
• osłabienie,
• brak apetytu,
• tzw. kluskowata mowa, czyli trudności w mówieniu.

Co ciekawe, u niektórych osób angina ropna może przebiegać bez wysokiej temperatury, jedynie z bólem gardła i nalotami na migdałkach.

>> Grypa bez objawów – czy jest możliwa grypa bez gorączki?

Przyczyny anginy ropnej

• Angina ropna rozwija się w wyniku zakażenia bakterią Streptococcus pyogenes. Należy ona do paciorkowców grupy A, które mają zdolność do kolonizowania błony śluzowej gardła. Streptococcus pyogenes ma szereg cech, które ułatwiają mu wnikanie do wnętrza tkanek i wywołanie stanu zapalnego. Poza tym produkuje toksyny i enzymy, w tym streptolizyny i hialuronidazy, które mogą uszkadzać tkanki. 
• Chociaż głównym winowajcą anginy ropnej jest Streptococcus pyogenes, u nastolatków i dorosłych może być za to odpowiedzialna inna bakteria. Chodzi tu o Arcanobacterium haemolyticum.
• Z kolei za często przedłużające się i nawracające ostre bakteryjne zapalenie gardła może odpowiadać Fusobacterium necrophorum wywołujące szczególną postać anginy – anginę Plauta i Vincenta, która jest współzakażeniem z krętkami. Problem dosięga zwykle młodych mężczyzn, którzy nie dbają o higienę jamy ustnej.

>> Środki do higieny jamy ustnej

Diagnostyka – angina ropna a angina wirusowa

Obok anginy ropnej, czyli zakażenia bakteriami, bardzo często występuje wirusowe zapalenie gardła (zakażenia wirusowe stanowią około 70-85% przypadków zapalenia gardła u dzieci powyżej 3. r.ż. i 90-95% u dorosłych). Odróżnienie tych chorób jest kluczowe przede wszystkim dla doboru odpowiedniego leczenia. W praktyce objawy obu zakażeń mogą być podobne, jednak różnią się nasileniem. Najważniejszą różnicą jest przede wszystkim obecność ropnych nalotów w przypadku anginy ropnej i ich brak przy zapaleniu wirusowym. Poza tym infekcje wywołane przez wirusy rozwijają się z reguły mniej gwałtownie. Towarzyszą im ponadto objawy ze strony nosa czy zatok. Nie pojawia się tak wysoka gorączka, za to często obecny jest męczący kaszel.

Jak rozpoznać anginę ropną?

Lekarze w czasie diagnozy anginy ropnej często korzystają ze skali Centora w modyfikacji McIsaaca, gdzie najistotniejsze punkty to:

• temperatura ciała powyżej 38 stopni Celsjusza,
• brak kaszlu,
• powiększone węzły chłonne szyjne przednie,
• wysięk na migdałkach i ich obrzęk.

W niejednoznacznych przypadkach, gdy pacjent ma np. nietypowy przebieg choroby, wykonuje się szybkie testy antygenowe (RADT) lub wymaz z gardła z posiewem.

>> Test wykrywający anginę bakteryjną

Leczenie anginy ropnej

Po zdiagnozowaniu anginy ropnej konieczne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Opiera się ono przede wszystkim na antybiotykoterapii ze względu na bakteryjny charakter choroby. Bez wprowadzenia adekwatnych leków może dojść do powikłań.

• O doborze antybiotyku decyduje lekarz, ale za lek pierwszego wyboru w przypadku zakażenia Streptococcus pyogenes uznaje się penicylinę fenoksymetylową. Wbrew pozorom nie zaleca się w tym przypadku amoksycyliny, chociaż ma wysoką skuteczność kliniczną. Ma to związek z niekorzystnym wpływem m.in. na rozprzestrzenianie się bakterii (tutaj pneumokoków) opornych na penicylinę.
• W przypadku osób, u których stwierdzono uczulenie na penicyliny, lekarz może zalecić stosowania makrolidów (azytromycyny lub klindamycyny).
• Jeżeli chodzi o zakażenie bakterią Fusobacterium necrophorum, podaje się penicylinę, metronidazol lub klindamycynę, natomiast po potwierdzeniu  Arcanobacterium haemolyticum – makrolidy lub klindamycynę.

Warto pamiętać, że przy antybiotykoterapii zalecane jest przyjmowanie probiotyków. Ma to na celu zminimalizowanie działań niepożądanych związanych z lekami przeciwbakteryjnymi oraz utrzymanie flory bakteryjnej w równowadze.

>> Probiotyki naturalne, probiotyki w antybiotykoterapii, probiotyki na biegunkę, synbiotyki

Angina ropna – leczenie domowe i objawowe

Chociaż najważniejszą rolę w leczeniu anginy ropnej odgrywają antybiotyki, komfort chorego można poprawić poprzez stosowanie leków objawowych. Chodzi tutaj głównie o leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, np. paracetamol czy ibuprofen. 
Z domowych sposobów warto rozważyć z kolei płukanki i nawilżanie gardła. Można do tego użyć roztworów soli fizjologicznej czy preparatów na bazie gliceryny lub porostu islandzkiego. Ponadto nie należy zapominać o odpowiednim nawodnieniu i regeneracji.

Czy angina ropna jest zaraźliwa?

Bakterią odpowiedzialną za wywołanie anginy ropnej można się zarazić przede wszystkim drogą kropelkową, czyli podczas kaszlu, kichania, całowania, a nawet rozmowy z osobą chorą. W dodatku paciorkowce obecne są w wysokim stężeniu w ślinie i wydzielinie zarażonego – angina ropna jest więc chorobą zarażliwą.

• Choroba wyjątkowo łatwo rozwija się u osób przemęczonych, z obniżoną odpornością, u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym i u tych, którzy mieli niedawny kontakt z osobą zarażoną.
• O zakażenie najłatwiej w pierwszych 24-48 godzinach od pojawienia się objawów u nosiciela. 
• Bez odpowiedniego leczeniachory może roznosić bakterie przez 7-10 dni, a niekiedy dłużej. Z kolei po włączeniu antybiotykoterapii już po około 24 godzinach zdolność do zarażenia gwałtownie spada. 
• Bakterie mogą przez krótki czas utrzymywać się na powierzchni przedmiotów, dlatego łatwo o zakażenie zwłaszcza w szkole lub domu.

Ile trwa angina ropna?

Czas trwania anginy ropnej zależy od kilku czynników (która bakteria ją wywołała, jaka jest ogólna odporność pacjenta, jak  szybko wdrożono właściwe leczenie). Powszechnie angina ropna ma ostry, gwałtowny przebieg, ale przy wcześnie wdrożonej terapii ustępuje dość szybko.

• Pierwsze objawy pojawiają się w ciągu kilku godzin od zakażenia, naloty po ok. 24 godzinach.
• Nieleczona angina ropna utrzymuje się 7-10 dni, niekiedy dłużej. Objawy stopniowo łagodnieją po około tygodniu, ale bez wdrożonego leczenia proces ten może znaczeni się wydłużyć. Dodatkowo wzrasta ryzyko powikłań.
• Z kolei po włączeniu prawidłowej antybiotykoterapii poprawa następuje bardzo szybko. Gorączka spada w ciągu 24-48 godzin, ból gardła maleje już po 1-2 dniach, a ropne naloty zaczynają znikać już po około 48 godzinach. Pełne ustąpienie wszystkich objawów szacuje się na 5-7 dni w zależności od chorego.

Angina ropna u dzieci

Dzieci są głównym rezerwuarem paciorkowca, dlatego zarażają się szybciej i częściej. W kwestii leczenia stosuje się taki sam schemat, jak u dorosłych z uwzględnieniem odpowiedniego dawkowania. Szczególnie ważne jest monitorowanie nawodnienia, temperatury i zdolności do przełykania. Kiedy dziecko nie pije, występują u niego objawy odwodnienia, pojawia się szczękościsk i towarzyszy temu gorączka powyżej 39 stopni Celsjusza, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Angina ropna w ciąży

Angina ropna w ciąży wymaga szczególnej uwagi, dlatego że każda infekcja może wiązać się z ryzykiem dla płodu. Zwłaszcza w I trymestrze angina paciorkowcowa może być przyczyną różnych powikłań, w tym poronienia czy wad rozwojowych dziecka. W związku z tym potrzebne jest wdrożenie jak najwcześniejszego leczenia. Penicyliny są uważane za bezpieczne w ciąży pod warunkiem, że są przepisane przez lekarza.

Powikłania anginy ropnej

O ile w przypadku kobiet w ciąży powikłaniem anginy ropnej może być poronienie czy wada rozwojowa płodu, o tyle w innych przypadkach nieleczona choroba wiąże się z ryzykiem wystąpienia:

• ropnia okolomigdałkowego,
• zapalenia ucha środkowego,
• gorączki reumatycznej,
• kłębuszkowego zapalenia nerek.

>> Biały nalot na języku – co może oznaczać i jak się go pozbyć?