Grypa typu B – objawy, leczenie i ile trwa? Jak się przed nią ustrzec?

Czym jest grypa typu B?

Grypa typu B to ostra choroba zakaźna, która atakuje układ oddechowy. Wywoływana jest przez wirus grypy należący do rodziny Orthomyxoviridae. Przenosi się drogą kropelkową, przez co rok w rok stanowi istotny problem dla zdrowia publicznego na całym świecie. Warto jednak wiedzieć, że wirusy typu B krążą niemal wyłącznie w populacji ludzkiej, co odróżnia je od wirusa typu A, który może atakować również zwierzęta. Z tego względu grypa typu B nie powoduje pandemii, ale regularnie odpowiada za regionalne sezonowe zachorowania.

Czym się różni grypa typu B od grypy typu A?

W przeciwieństwie do wirusa grypy typu A, który ma liczne podtypy, wirus grypy typu B dzieli się na dwie główne linie genetyczne:

• B/Victoria
• B/Yamagata.

Choć wirus grypy typu B cechuje się mniejszą zmiennością genetyczną niż typu A, nadal odgrywa istotną rolę w epidemiologii. Do tej pory uważano, że typ B jest łagodniejszy, ale dane wskazują, że w niektórych latach staje się wręcz dominujący i może doprowadzić do ciężkiego przebiegu grypy i poważnych powikłań.

>> Grypa: objawy grypy, grypa typu A, B i C, jakie leki na grypę stosować?

Objawy grypy typu B

W związku z powyższym nie można bagatelizować pojawiających się objawów, takich jak:

• gorączka przekraczająca 38oC
• ból gardła
• katar
• bóle mięśni i stawów
• silne uczucie zmęczenia i osłabienie
• pulsujący ból głowy
• niekiedy trudności w oddychaniu.

Objawy grypy typu B są bardzo podobne do objawów grypy typu A. Na ich podstawie zwykle nie da się rozpoznać, czy zakażenie wywołał wirus typu A czy B. Wiadomo natomiast, że grypa typu B częściej dotyczy dzieci.

Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Obie choroby mogą dawać podobne symptomy. Grypa zwykle przebiega ciężej, objawy się bardziej nasilone i pojawiają się szybciej. Podczas przeziębienia zwykle narastają one stopniowo, przez 2-3 dni, natomiast przy grypie w ciągu kilku godzin. Bardzo charakterystycznym sygnałem jest samopoczucie pacjenta, który wcześniej czuł się dobrze, a w krótkim czasie nastąpiło wyraźne pogorszenie zdrowia. Przy przeziębieniu dominują także objawy ze strony nosa i gardła, czyli: katar, zatkany nos, kichanie, chrypka, ból gardła. Przy grypie obraz symptomów jest szerszy. Dochodzą tutaj: wysoka gorączka, bóle mięśniowo-stawowe, silne zmęczenie uniemożliwiające normalne funkcjonowanie, uczucie rozbicia. Można zatem wywnioskować, że przeziębienie dotyczy głównie górnych dróg oddechowych, natomiast grypa atakuje cały organizm.

Ile trwa grypa typu B?

Wielu pacjentów zastanawia się, ile czasu mogą trwać objawy grypy. U większości osób utrzymują się one około 7 dni. W tym czasie dominuje gorączka, kaszel, bóle mięśni i ogólne osłabienie. Co ciekawe, nie wszystkie dolegliwości ustępują jednocześnie. Kaszel i zmęczenie mogą trwać nawet 2 tygodnie i dłużej. Jest to, tzw. faza rekonwalescencji, w której organizm wraca do pełnej sprawności. Znaczenie ma tutaj też moment wdrożenia leczenia. Jeżeli leki przeciwwirusowe zostaną podane w ciągu pierwszych 1-2 dni od pojawienia się objawów, mogą skrócić czas choroby o około 1 dzień i zmniejszyć ryzyko powikłań.

>> Ile czasu trwa grypa: który dzień grypy jest najgorszy, jak długo zakażamy wirusem?

Czy grypa typu B jest groźna?

Chociaż wiele osób przechodzi grypę typu B bez powikłań, tej choroby nie należy bagatelizować. Nie u wszystkich pacjentów jest łagodna. Okazuje się, że grypa typu B także prowadzić do ciężkiego przebiegu, hospitalizacji, a nawet zgonu. Dotyczy to szczególnie osób z grupy ryzyka.

Do najczęstszych powikłań grypy typu B należą:

• zapalenie płuc,
• zapalenie oskrzeli,
• nadkażenia bakteryjne zatok czy ucha
• zaostrzenie chorób przewlekłych (np. astma, choroby serca).

Najgroźniejsze powikłania w przypadku grypy typu B

Zdarzają się także jeszcze poważniejsze i bardziej niebezpieczne konsekwencje zbagatelizowanej grypy. Są to:

• zapalenie mięśnia sercowego
• zapalenie opon mózgowych
• uszkodzenie mięśni
• sepsa

• niewydolność wielonarządowa.

Dla kogo grypa typu B może być szczególnie groźna?

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z grupy ryzyka, do których należą:

• dzieci, zwłaszcza te najmłodsze
• osoby powyżej 65. roku życia
• kobiety w ciąży
• osoby z chorobami przewlekłymi (np. cukrzycą, chorobami serca, płuc, nerek)
• osoby z obniżoną odpornością.

Dane pozyskane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) wskazują, że większość hospitalizacji z powodu grypy dotyczy właśnie pacjentów z chorobami współistniejącymi.

Jak się chronić przed grypą typu B?

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim szczepienia oraz codzienne nawyki, które ograniczają kontakt z wirusem. Warto przy tym pamiętać, że wirus grypy typu B łatwo przenosi się między ludźmi szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.

Szczepienia przeciw grypie

Szczepienia przeciw grypie są najskuteczniejszą metodą zapobiegania chorobie. Są to szczepionki sezonowe, aktualizowane co rok tak, aby odpowiadały wirusom krążącym w danym okresie. Obejmują one zarówno wirusy grypy typu A jak i B, co oznacza, że chronią także przed zachorowaniem na grypę typu A. Chociaż szczepienie jest najbardziej skuteczną metodą, nie gwarantuje 100% prewencji. Znacząco zmniejsza jednak ryzyko ciężkiego przebiegu zachorowania, hospitalizacji i powikłań.

Higiena i codzienne nawyki

Wirusy grypy zarówno A, jak i B przenoszą się głównie drogą kropelkową (np. podczas kaszlu, kichania czy mówienia), a także przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. Stąd tak ważne są podstawowe zasady higieny, czyli:

• częste mycie rąk wodą z mydłem
• unikanie dotykania nosa, oczu, ust
• zasłanianie ust i nosa podczas kaszlu i kichania
• używanie jednorazowych chusteczek i ich szybkie wyrzucanie
• regularne czyszczenie powierzchni często dotykanych.

Wirusy grypy mogą utrzymywać się na dłoniach i przedmiotach nawet przez kilkanaście godzin. Właśnie dlatego tak ważna jest higiena.

>> Jak długo koronawirus może przetrwać na różnych powierzchniach?

Unikanie zakażenia i ograniczenie transmisji wirusa

Do zakażenia dochodzi najczęściej podczas bliskiego kontaktu z osobą chorą. Największe ryzyko transmisji występuje w zatłoczonych pomieszczeniach. Aby je zmniejszyć należy:

• unikać bliskiego kontaktu z osobami chorymi
• w sezonie infekcyjnym ograniczać przebywanie w dużych skupiskach ludzi
• pozostać w domu w przypadku wystąpienia objawów choroby
• w razie potrzeby stosować dodatkowe środki ochrony np. maseczki.

Leczenie grypy typu B

Jeżeli zawiedzie profilaktyka i jednak dojdzie do zachorowania na grypę typu B, należy wprowadzić odpowiednie leczenie. W praktyce opiera się ono przede wszystkim na łagodzeniu objawów oraz zastosowaniu leków przeciwwirusowych.

Leczenie przeciwwirusowe grypy

W Polsce stosuje się leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów neuraminidazy np. osteltamiwir. Działa on zarówno na wirusa grypy typu A, jak i B. Hamuje on namnażanie wirusa w organizmie, dzięki czemu może znacząco skrócić czas choroby i złagodzić jej przebieg. Największą skuteczność osiąga wtedy, gdy zostanie podany jak najwcześniej, czyli w ciągu 48h od pojawienia się pierwszych objawów. Trzeba jednak pamiętać, że jest to lek przepisywany na receptę.

Leczenie objawowe grypy

Oprócz leczenia przyczynowego wprowadza się terapię objawową. Stosuje się wówczas leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, takie jak paracetamol czy ibuprofen. Obniżają one temperaturę ciała, łagodzą bóle mięśni, stawów i bóle głowy. W zależności od złożoności objawów można sięgnąć po preparaty złożone, które są dostępne bez recepty w aptekach. Działają one na kilka dolegliwości jednocześnie, np. na katar, ból gardła czy kaszel. W przypadku tego ostatniego ważne, aby umieć rozróżnić kaszel mokry od suchego. Przy grypie typu B towarzyszy nam zwykle suchy, męczący kaszel. Wówczas należy sięgnąć po preparaty hamujące, np. na bazie prawoślazu, z lewodropropizyną czy butamiratem. Jeżeli jednak pojawi się kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny, warto zastosować leki pomagające ją rozrzedzić i usunąć z dróg oddechowych. Takie leki to np. acetylocysteina, erdosteina, ambroksol. 
Oprócz leczenia farmakologicznego niezwykle ważny jest odpoczynek, odpowiednia ilość snu i właściwe nawodnienie.

 Czy antybiotyk pomoże na grypę B?

Co ważne i warte zapamiętania – grypa typu B jest chorobą wirusową, a więc żaden antybiotyk nie będzie skuteczny w jej zwalczaniu. Leki tego typu mogą zostać wprowadzone dopiero wówczas, gdy dojdzie do wtórnego zakażenia bakteryjnego, np. zapalenia płuc czy oskrzeli.

Grypa typu B – kiedy się zgłosić do lekarza?

Do lekarza należy zgłosić się przede wszystkim wtedy, gdy objawy są nasilone lub nie ustępują. Niepokojąca jest zwłaszcza wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż 3 dni, która w dodatku nie reaguje na leczenie, a także ogólne pogorszenie się samopoczucia. Szczególnej uwagi wymagają również objawy ze strony układu oddechowego. Duszność, uczucie braku powietrza, przyspieszony oddech lub ból w klatce piersiowej mogą świadczyć o rozwijających się powikłaniach, czyli np. o zapaleniu płuc. Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają też: skrajne odwodnienie, zaburzenia świadomości, osłabienie uniemożliwiające normalne funkcjonowanie.

>> Testy na grypę