Ból pleców między łopatkami – przyczyny, leczenie. Kiedy pójść do lekarza?

Ból pleców między łopatkami – najczęstsze przyczyny. Kiedy to choroba zawodowa?

Bólom pleców sprzyjają siedzący tryb życia oraz mała ilość ruchu, a także zbyt duża masa ciała. Problemy z kręgosłupem oraz wynikające z tego dolegliwości są powszechnym problemem, ale lokalizacja bólu może być różna.

• Za pojawienie się bólu pleców między łopatkami odpowiada najczęściej nieprawidłowa postawa ciała, czyli garbienie się i pochylanie głowy. Długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, zwłaszcza siedzącej, powoduje wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych i w okolicy międzyłopatkowej.
• Inną pozycją, która wpływa negatywnie na kręgosłup, jest pozycja stojąca wymagająca pochylania się – przybierają ją m.in. pracownicy taśm produkcyjnych czy dentyści.
• Co więcej zbyt miękki lub zbyt twardy materac do spania również może wpływać na pojawienie się bólu pleców między łopatkami.

Do rozpoznania, że za ból między łopatkami odpowiada pozycja, wystarczy ocena nasilenia bólu – zwykle jest on najmocniejszy wieczorem, a do tego pojawiają się sztywność i napięcie, odczuwalne w odcinku piersiowym kręgosłupa.

Ból pleców między łopatkami u osób aktywnych fizycznie

Ból pleców między łopatkami u osób trenujących bardzo często wynika z przeciążenia podczas treningu. Osoby, które nie trenują odczuwają go zazwyczaj po pewnych czynnościach, które wykonuje się sporadycznie – np. po pływaniu kajakiem (wiosłowaniu). Angażowane są wtedy mięśnie, które na co dzień odpoczywają.

Choroby kręgosłupa powodujące ból pleców między łopatkami

Choroby kręgosłupa, które mogą powodować ból między łopatkami:

• dyskopatie – krążek międzykręgowy, potocznie nazywany dyskiem, ulega uszkodzeniu i uwypukla się, uciskając biegnące przy kręgosłupie nerwy. Powoduje to ból, jednak rzadko problem dotyczy odcinka piersiowego kręgosłupa, częściej występuje w lędźwiowym;
• choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa – jest to choroba, która pojawia się wraz z wiekiem i polega na zużyciu się struktur tworzących wszystkie części składowe kręgosłupa. Do objawów należą ból oraz ograniczenie ruchomości w stawach kręgosłupa, zwłaszcza po nocy;
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) – choroba dotyczy głównie młodych mężczyzn. Ból w przebiegu choroby nie ustępuje w spoczynku, ale maleje stopniowo w ciągu dnia pod wpływem aktywności fizycznej.

Inne choroby wywołujące ból pleców między łopatkami

• kolka żółciowa to nagły ból w prawym podżebrzu, najczęściej spowodowany przez kamienie w pęcherzyku żółciowym, czyli kamicę żółciową. Do jej przyczyn zalicza się zaburzenia składu żółci, otyłość, dietę bogatą w tłuszcze oraz czynniki genetyczne. Objawami są silny, napadowy ból promieniujący do pleców lub prawego barku, nudności, wymioty oraz czasem gorączka. Napad bólu często pojawia się po spożyciu tłustego posiłku i może trwać od kilkunastu minut do kilku godzin. Leczenie obejmuje leki przeciwbólowe i rozkurczowe, a w przypadku nawracających dolegliwości konieczne bywa chirurgiczne usunięcie pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia);
• neuralgia międzyżebrowa, czyli nerwoból, który pojawia się, gdy dochodzi do ucisku lub uszkodzenia nerwów międzyżebrowych. Ból może promieniować pod łopatki;
• zawał serca – najbardziej charakterystycznym objawem jest uciskający ból z przodu klatki piersiowej, ale ból może promieniować w kierunku łopatek i kręgosłupa, najczęściej u kobiet. Dodatkowymi objawami są duszność, niepokój, uczucie gorąca;
• choroba refluksowa przełyku to bardzo mało oczywista przyczyna bólu pleców między łopatkami, ale tak, to właśnie kojarzony ze zgagą refluks może powodować ból w klatce piersiowej, który jest w stanie promieniować między łopatki;
• zapalenie płuc, odma opłucnowa –  także w przypadku intensywnego kaszlu, występującego np. przy krztuścu, może pojawić się ból pleców spowodowany nadwyrężeniem mięśni.

Ból pleców między łopatkami – kiedy zgłosić się do lekarza?

Do lekarza należy udać się, kiedy ból pojawia się nagle, ma ostry charakter, pojawia się po raz pierwszy lub jest przewlekły i znacząco utrudnia funkcjonowanie. Ból wynikający ze złej postawy należy skonsultować z fizjoterapeutą, który pomoże dobrać odpowiedni zestaw ćwiczeń, by poprawić postawę i wzmocnić mięśnie pleców. Jeśli ból jest nagły i zatykający, pojawia się po urazie – należy udać się na dyżur ortopedyczny.

Na wizytę u lekarza należy przygotować wszystkie mające znaczenie diagnostyczne objawy.

Domowe sposoby łagodzenia bólu pleców między łopatkami

W pierwszej kolejności zazwyczaj stosuje się leki o działaniu miejscowym z substancjami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi, przykładowo żele, maści lub plastry. Przeważnie zawierają one substancje czynne, takie diklofenak, naproksen. Jeśli natomiast miejscowe preparaty są nieskuteczne, to można zastosować leki przeciwbólowe doustne. Na te o silniejszym działaniu konieczna jest recepta od lekarza. Niesteroidowych leków przeciwbólowych nie należy stosować zbyt długo, ponieważ są obciążające dla wątroby i żołądka, często warto stosować je w połączeniu z odpowiednią ochroną dla układu pokarmowego. 
Do domowych sposobów na bóle pleców zaliczamy także ciepłą kąpiel, która działa relaksująco na mięśnie, odpowiednią pozycję, także podczas snu (znaczenie może mieć materac, na którym się śpi), a zwłaszcza – odpowiednią aktywność fizyczną.

Ból pleców między łopatkami i w klatce piersiowej – objawy alarmowe

Należy pamiętać, że nagły, ostry ból pleców i w klatce piersiowej, dławiący, gniotący lub piekący, zlokalizowany za mostkiem, promienujący do lewego barku, szyi, żuchwy lub pleców, połączony z dusznością oraz uczuciem strachu mogą być sygnałem, że rozpoczął się zawał serca i należy niezwłocznie wezwać pogotowie.

>> Ból w klatce piersiowej – kiedy oznacza zawał? Objawy, przyczyny i diagnostyka bólów w klatce piersiowej

Ćwiczenia na ból pleców między łopatkami – przykłady

Warto, aby ćwiczenia ustalić z fizjoterapeutą specjalizującym się w chorobach kręgosłupa – ból może wynikać z różnych przyczyn, także z blizn czy wcześniejszych urazów – tutaj niezbędna jest konsultacja i kwalifikacja.

• Podstawowym ćwiczeniem jest rozciąganie, najlepiej powtarzane kilkakrotnie w ciągu dnia, można wyciągać rozprostowane ręce ponad głowę, pochylać się, wykonywać skręty tułowia z otwarciem klatki piersiowej, a także koci grzbiet i przyciąganie kolan do klatki piersiowej w pozycji leżącej.
• Dobrym ćwiczeniem wzmacniającym mięśnie pleców jest pływanie, ćwiczenia z gumą na plecy oraz unoszenie klatki piersiowej w pozycji leżącej.

Rehabilitacja przy bólu pleców między łopatkami

Skierowanie na rehabilitację na Narodowy Fundusz Zdrowia może wystawić już lekarz pierwszego kontaktu, jednak czas oczekiwania (w zależności od miasta) jest zazwyczaj długi i wynosi nawet rok. Można umawiać się na wizyty prywatnie, cena terapii to około 200-250 zł za wizytę u terapeuty. Należy jednak mieć świadomość, że bez wdrożenia zdrowych nawyków i regularnych ćwiczeń ból może powrócić mimo skutecznej rehabilitacji.

>> Leki przeciwbólowe na bóle pleców, kręgosłupa i lędźwi bez recepty