Ból głowy z przodu – najczęstsze przyczyny. Kiedy pójść do lekarza i jak złagodzić ból z przodu głowy?

Rodzaje bólu głowy – kiedy niepokojące?

Ból głowy to dość powszechna dolegliwość, nierzadko upośledza codzienne funkcjonowanie. Wyróżnia się różne bóle głowy – pulsujące, jednostronne, ostre, tępe, a także obejmujące całą głowę, skronie lub tylko część czołową. Zazwyczaj ból głowy ustępuje samoistnie i nie jest objawem poważnych chorób, ale jeśli pojawia się często lub występuje przewlekle, jest bardzo silny lub towarzyszą mu dodatkowe objawy, wymaga konsultacji lekarskiej.

Najczęstsze przyczyny bólu głowy z przodu: stres, migreny, udar mózgu

Napięciowy ból głowy, zmęczenie wzroku i zapalenie zatok – typowe źródła bólu w okolicy czoła

• Napięciowe bóle głowy – objawiają się uczuciem ucisku, ściskania głowy, często opisywane jako obręcz zaciskająca się wokół głowy. Mogą obejmować czoło, skronie i potylicę albo występować tylko z przodu głowy. Napięciowe bóle głowy mają nasilenie od łagodnego do umiarkowanego i często towarzyszy im napięcie mięśni karku i barków. W przeciwieństwie do migreny nie ma nudności i światłowstrętu. Napięciowe bóle głowy występują epizodycznie lub przewlekle i mogą trwać do kilku godzin. Wśród najczęstszych przyczyn wymienia się przewlekły stres, napięcie mięśni szyi i barków, długie siedzenie przy komputerze, brak snu, odwodnienie, a także zgrzytanie zębami (bruksizm). Aby takim bólom zapobiegać, zaleca się delikatne ćwiczenia szyi i barków, a także naukę technik redukcji stresu – np. poprzez techniki oddechowe. Warto także zadbać o odpowiednią dawkę ruchu, odpoczynek, nawodnienie i sen. Do leków stosowanych na napięciowe bóle głowy zalicza się paracetamol i ibuprofen;
• zmęczenie wzroku – ból głowy od zmęczenia oczu (tzw. astenopia) jest bardzo częsty przy długiej pracy przy komputerze, telefonie lub czytaniu. Ból z tego powodu objawia się uciskiem w okolicy czoła i nad oczami, czasami bólem skroni oraz uczuciem ciężkich, piekących oczu. Pojawia się także niewyraźne widzenie po kilku godzinach pracy, czasem łzawienie lub suchość oczu. Ból ten zwykle nasila się pod koniec dnia;
• zapalenie zatok zwykle występuje z innymi objawami, jak np. nieżyt nosa, zatkany nos, gorączka, ból gardła. Ból zatok jest intensywny, odczuwany nie tylko z przodu głowy i nad oczami, może obejmować całą twarz. Zwykle nasila się przy pochylaniu. Ból głowy wynikający z zapalenia zatok ustępuje wraz z wyleczeniem choroby – jeśli nie pomagają leki przeciwzapalne bez recepty oraz płukanie nosa i rozrzedzanie wydzieliny lekami, to konieczne może być leczenie antybiotykiem;
• nadużywanie leków – jest to tzw. ból głowy z odbicia. Powstaje, gdy leki przeciwbólowe są stosowane zbyt często (zaczynają wywoływać ból, zamiast go leczyć). Taki ból można podejrzewać, jeśli leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen) przyjmowane są częściej niż 15 dni w miesiącu, a tryptany, opioidy, leki z kofeiną częściej niż 10 dni w miesiącu. Ból spowodowany nadużywaniem leków pojawia się rano lub gdy leki przestają działać. To na ogół tępy, uciskowy ból głowy z przodu. Może przypominać napięciowy ból głowy lub migrenę. Najskuteczniejsze leczenie to odstawienie nadużywanego leku, przy czym w pierwszych 1–2 tygodniach po odstawieniu ból może się nasilić.

Migrena, klasterowe bóle głowy, hemikrania i neuralgia – gdy ból z przodu jest bardzo silny

• Migrena – jest to bardzo silny i dość charakterystyczny ból głowy, często przebiegający z tzw. aurą, światłowstrętem, nudnościami i wymiotami. Przyczyny migreny nie są do końca znane, ale przy jej leczeniu zwykłe leki przeciwbólowe nie przynoszą ulgi. Migreny są tego typu bólem głowy, który uniemożliwia codzienne funkcjonowanie;
• klasterowe bóle głowy – są to jedne z najsilniejszych znanych bólów głowy, należące do tzw. pierwotnych bólów głowy (nie są objawem guza czy urazu). Ból klasterowy pojawia się nagle jako bardzo silny, jednostronny ból, zlokalizowany wokół oka lub w skroni. Pacjenci opisują go jako rozrywający, wkręcający się. Atak bólu utrzymuje się do 3 godzin, przy czym może występować kilka razy dziennie. Bólowi towarzyszą: łzawienie oka, zaczerwienienie oka, zatkany lub cieknący nos, opadanie powieki, zwężenie źrenicy, obrzęk twarzy. Klasterowy ból głowy nazywa się tak ponieważ napady występują seriami („klastrami”) – codziennie przez kilka tygodni lub miesięcy, potem okres remisji (brak bólu przez miesiące lub lata). Często ataki pojawiają się o tej samej porze – np. w nocy. Leczenie klasterowych bólów głowy obejmuje głównie leki przepisane przez neurologa (np. werapamil). Zwykłe tabletki przeciwbólowe najczęściej nie działają;
• zapalenie tętnicy skroniowej to choroba zapalna naczyń, występująca głównie u osób po 50. roku życia. Wymaga pilnej diagnostyki, ponieważ może prowadzić do utraty wzroku. Ból pojawiający się przy chorobie ma charakter jednostronny, pojawia się w okolicy skroni, jest pulsujący, palący lub rozpierający. Skóra głowy bywa bardzo tkliwa (ból przy czesaniu włosów). Objawy towarzyszące to ból przy żuciu (tzw. chromanie żuchwy), zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, zamglenie), przemijająca utrata wzroku w jednym oku, gorączka, osłabienie, utrata masy ciała, bóle barków i bioder (często współistnieje polimialgia reumatyczna). W przypadku wystąpienia utraty wzroku, silnego bólu głowy, opadania kącika ust – natychmiast należy skonsultować się z lekarzem;
• hemikrania – to jednostronny ból głowy, należący do tzw. trójdzielno-autonomicznych bólów głowy – podobnie jak klasterowy ból głowy. Wyróżnia się jego dwa główne typy: hemikrania napadowa i hemikrania ciągła. Ból lokalizuje się zawsze po tej samej stronie głowy, najczęściej w okolicy oka, skroni lub czoła. Jest to silny ból, opisywany jako kłujący, palący, rozpierający. Pojawiają się objawy towarzyszące, zawsze po tej samej stronie twarzy, po której występuje ból: łzawienie i zaczerwienienie oka, zatkany lub cieknący nos, opadanie powieki i jej obrzęk. Hemikrania napadowa to krótkie napady, trwające do 30 minut, ale nawet kilkanaście razy dziennie, zaś ciągła to stały, codzienny ból;
• neuralgia nerwu trójdzielnego to bardzo silny, napadowy ból twarzy, pojawiający się nagle, jak porażenie prądem. Trwa od kilku sekund do 1–2 minut, może powtarzać się seriami. Obszar bólu obejmuje unerwiony przez nerw trójdzielny i przechodzi przez policzek, szczękę, żuchwę, okolice ust, czasem oko i czoło. Napad mogą wywołać nawet lekkie bodźce, jak mycie zębów, golenie, jedzenie.

 Groźne przyczyny bólu głowy z przodu – tętniak, udar, zapalenie tętnicy skroniowej, guz mózgu 

• tętniaki i inne zaburzenia naczyniowe mózgu – bardzo często nie dają objawów, te pojawiają się dopiero w momencie, kiedy tętniak pęka. Objawy mogą być subtelne i niejednoznaczne, objamują: jednostronny ból głowy, często z przodu, podwójne widzenie, opadanie powieki. Natomiast objawy pęknięcia tętniaka to nagły, najsilniejszy ból głowy w życiu, sztywność karku, nudności, wymioty, zaburzenia świadomości, światłowstręt;
• udar mózgu to nagłe zaburzenie krążenia w mózgu (niedokrwienne lub krwotoczne). To stan zagrożenia życia i należy jak najszybciej dzwonić po pogotowie. Do objawów udaru zaliczamy opadanie kącika ust, nierówny uśmiech, niedowład jednej ręki lub nogi, drętwienie po jednej stronie ciała, niewyraźna mowa, trudność w znalezieniu słów, niezrozumiałe wypowiedzi;
• guz mózgu,
• uraz.

Ból głowy z przodu – kiedy wystarczy samodzielne leczenie, a kiedy pilnie pójść do lekarza?

Ból głowy, któremu towarzyszą sztywność karku, zaburzenia świadomości, drgawki, zaburzenia neurologiczne powinien być niezwłocznie konsultowany z lekarzem, ponieważ może stanowić stan zagrożenia życia.

Leczenie bólu głowy obejmuje na ogół stosowanie leków przeciwbólowych, a także leczenie choroby podstawowej.

• Jeśli ból głowy pojawia się często i jest przewlekły, to leczeniem może się zająć neurolog. Przepisuje specjalne leki w zależności od przyczyny bólu – przykładowo w terapii bólu migrenowego stosuje się tryptany, które przerywają atak migrenowy.
• W przypadku bólów głowy, które są spowodowane stresem, warto się nauczyć technik relaksacyjnych, a także zadbać o zdrowy tryb życia: nawodnienie, odpoczynek, sen, regularne spożywanie posiłków i unikanie używek.