Kolka nerkowa – objawy. Gdzie boli kolka nerkowa i czy przejdzie sama?

Kolka nerkowa – co to jest? Jakie są przyczyny kolki nerkowej​?

Typowa kolka nerkowa objawia się poprzez wystąpienie nagłego, bardzo silnego bólu po lewej lub prawej stronie lędźwi, w okolicy nerki (prawy lub lewy bok). Przyczyną schorzenia jest przemieszczenie się kamienia z nerki do moczowodu, co powoduje uszkodzenie i podrażnienie błony śluzowej moczowodu oraz może doprowadzić do częściowego lub całkowitego zatkania ujścia moczowodu i wzrostu ciśnienia moczu w miedniczce nerkowej.

Kolka nerkowa – objawy kolki nerkowej po lewej i prawej stronie

Pierwszym symptomem jest silny ból o nagłym charakterze – pojawia się w prawym lub lewym boku, w lędźwiach – jeśli kamień jest wysoko –lub może się pojawić w dole brzucha, jeśli jest blisko pęcherza.

• Ból ma charakter promieniujący do pachwiny po tej samej stronie, po której występuje kamień. Opisywany jest jako mocny, intensywny, silniejszy nawet niż bóle porodowe, czasem nasila się i łagodnieje.
• Dodatkowym objawem są nudności i wymioty, które mogą się pojawić podczas napadu kolki nerkowej.
• Często kolor wydalanego moczu podczas napadu kolki nerkowej ma kolor żywoczerwony, ze względu na obecność świeżej krwi.
• Kiedy kamień przemieszcza się przez moczowód do pęcherza, mogą występować dodatkowe objawy i dolegliwości, takie jak częste parcie na mocz, silne pieczenie podczas oddawania moczu, uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza, a u mężczyzny ból promieniujący do czubka prącia.

Kolka nerkowa – po ilu dniach przechodzi i ile trwa atak bólu?

Niewielki kamień moczowy może samoistnie przejść przez moczowód do pęcherza moczowego i wtedy atak kolki nerkowej mija sam. Na ogół kamienie o średnicy mniejszej niż 5 milimetrów mogą samoistnie i w dość szybkim czasie przejść przez przewód moczowy. Są wydalane wraz z moczem. Większe kamienie dłużej przesuwają się przez moczowód lub zatykają go całkowicie, co może wymagać już interwencji urologicznej.

Atak kolki nerkowej – pierwsza pomoc. Co robić w domu?

Pierwszy w życiu napad kolki nerkowej bywa mylący i wymaga konsultacji z lekarzem, a najlepiej wizyty na SOR lub w punkcie, w którym można wykonać badania diagnostyczne takie jak USG. Wykonanie badań jest ważne, aby odróżnić kolkę nerkową od innych problemów zdrowotnych. Jeśli u pacjenta atak kolki nerkowej występował już wcześniej w przeszłości i dolegliwości ustępowały wraz z wydaleniem kamienia, nie ma także współwystępujących chorób przewlekłych, można rozpocząć leczenie wedle zaleconego wcześniej schematu, przyjmując także preparaty bez recepty o działaniu przeciwbólowym i rozkurczowym.

Co stosować na atak kolki nerkowej? Leki bez recepty i inne metody łagodzenia dolegliwości

Do łagodzenia bólu można stosować:

• paracetamol (nie przekraczać 4000 mg na dobę),
• paracetamol z tramadolem (nie przekraczać 300 mg tramadolu na dobę),
• niesteroidowy lek przeciwzapalny doustnie lub w czopku, np. ketoprofen, ibuprofen, diklofenak, naproksen.
• Jako lek rozkurczowy działający na mięśnie gładkie można zastosować drotawerynę lub hioscynę.
• Zastosowanie ciepła, np. przyłożenie ciepłego termoforu lub ciepła kąpiel, mogą przynosić ulgę w bólu, działać rozluźniająco na mięśnie.

Kolka nerkowa – leczenie zachowawcze 

Jeśli występuje kolka nerkowa, to bardzo ważnym elementem leczenia jest picie jak największych ilości wody dziennie, co najmniej 2-2,5 litra płynów na dobę, a jeśli to możliwe, to nawet 3-4 litrów. Samodzielne leczenie kolki nerkowej nie powinno trwać dłużej niż 2 dni, nawet jeśli objawy są znajome, a kamica została rozpoznana w przeszłości. W żadnym przypadku nie można podejmować samodzielnego leczenia kolki nerkowej u dzieci i kobiet w ciąży.

Kiedy konieczne jest leczenie szpitalne kolki nerkowej?

Do lekarza lub do szpitala należy się zgłosić zawsze wtedy, kiedy pojawiają się dodatkowo gorączka, krwiomocz, zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub inne niepokojące dolegliwości. Leczenie szpitalne będzie niezbędne, kiedy w badaniach okaże się, że:

• kamień jest zbyt duży, aby mógł być wydalony samoistnie,
• kamień zablokował odpływ moczu,
• jednocześnie występuje zakażenie układu moczowego (ZUM),
• pojawia się krwawienie, które nie ustępuje,
• obecne są inne objawy, np. wymioty lub nudności uniemożliwiające przyjmowanie płynów i leków,
• ból nie ustępuje pomimo stosowania leków przeciwbólowych w odpowiednich dawkach.

Zabiegowe leczenie kolki nerkowej: ESWL, PCNL i URS krok po kroku

O zabiegu decyduje lekarz urolog, przy czym obecnie nie wykonuje się operacji chirurgicznego usunięcia kamienia, dostępne są inne metody:

• litotrypsja pozaustrojowa (tzw. ESWL), czyli rozbijanie kamienia moczowego wewnątrz organizmu pacjenta z użyciem tzw. fali wstrząsowej. To najczęstsza metoda stosowana przy ataku kolki nerkowej – kamień rozbijany jest na cząstki wielkości ziaren piasku, które łatwo są wydalane z moczem. Jedynym przeciwwskazaniem do litotrypsji pozaustrojowej jest ciąża, a sam zabieg jest bezbolesny i wykonywany w trybie ambulatoryjnym;
• nefrolitotrypsja przezskórna (tzw. PCNL) – wykonywana, gdy kamień moczowy w nerce jest duży (ma średnicę powyżej 2,5 cm) lub położony jest w takim miejscu, że nie można go rozbić za pomocą litotrypsji. Ten zabieg wykonuje się już w znieczuleniu, a polega on na wprowadzeniu przez niewielkie nacięcie skóry w okolicy nerki do miedniczki nerkowej instrumentu zwanego nefroskopem. Przez urządzenie urolog może dokładnie obejrzeć kamień, określić jego położenie, a następnie rozbić go na mniejsze kawałki i usunąć poprzez skórę;
• ureterorenoskopia (tzw. URS lub URLS) – zwykle służy do usuwania kamieni moczowych ze środkowego i dolnego odcinka moczowodu. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu, a polega on na wprowadzeniu przez cewkę moczową giętkiego cewnika. Cewnik wprowadza się do pęcherza, a następnie do moczowodu – przez wziernik można obejrzeć kamień w moczowodzie oraz odpowiednimi narzędziami usunąć go w całości lub wcześniej rozdrobnić na mniejsze fragmenty. Po zabiegu zwykle w moczowodzie pozostawia się na parę dni odpowiedni cewnik, aby mocz prawidłowo odpływał z nerki.

Zapobieganie kolce nerkowej – dieta, nawodnienie i leki na kamicę nerkową

Nie ma jednej konkretnej przyczyny napadu kolki nerkowej, nie da się przewidzieć takiego napadu – medycyna dysponuje za to wiedzą, że kamienie moczowe tworzą się z substancji znajdujących się moczu, gdy ich stężenie staje się zbyt duże.

• Podstawową zasadą zapobiegania kamicy nerkowej jest picie takiej objętości wody, aby objętość moczu zawsze wynosiła co najmniej 2 litry na dobę. Zawsze trzeba pić szklankę wody na noc, przy czym koniecznie trzeba unikać napojów gazowanych i słodzonych, gdyż zawierają fosforany i zakwaszają mocz.
• Mięso, w tym także mięso ryb, spożywane w dużych ilościach, zakwasza mocz, a to przyczynia się do powstawania kamieni.
• Wytrącaniu się złogów szczawianowych i moczanowych zapobiega dieta bogata w warzywa i owoce.
• Należy także ograniczyć spożycie soli, ponieważ sód powoduje większe wydalanie z moczem wapnia, z którego mogą tworzyć się kamienie moczowe.
• Nie ma potrzeby ograniczać spożycia wapnia w postaci produktów mlecznych, natomiast nie wolno bez zalecenia lekarza przyjmować preparatów wapnia i witaminy D.
• Jeśli wydalony lub usunięty kamień został przebadany i ustalono, że jest zbudowany ze szczawianów wapnia, to należy ograniczyć w diecie produkty bogate w szczawiany, takie jak czekolada, kawa, herbata, orzechy, rabarbar, szpinak, truskawki, buraki.
• Lekarz może przepisać leki zapobiegające powstawaniu kamieni nerkowych, przy czym są to leki do stosowania na całe życie – należy przyjmować je ciągle i bez przerw, aby były skuteczne i zapobiegały powstawaniu kamieniu, a tym samym atakom kolki nerkowej.

>> Zakwaszenie organizmu – fakt czy mit?