Trądzik grzybiczy – jak wygląda? Czy na trądzik grzybiczy stosuje się maść?

Co to jest trądzik grzybiczy? Rola drożdżaków Malassezia w trądziku grzybiczym

Trądzikopodobna wysypka skórna sklasyfikowana później jako trądzik grzybiczy (fungal acne) czy grzybicze mieszkowe zapalenie skóry została opisana po raz pierwszy w 1969 roku. Za ten stan zapalny skóry, często mylony z tradycyjnym bakteryjnym trądzikiem, odpowiadają lipofilne drożdżaki z rodzaju Malassezia, które bytują na naszej skórze, stanowiąc najważniejszy grzybowy komponent flory fizjologicznej.
Kiedy flora znajduje się w równowadze, grzyby te nie powodują żadnych problemów skórnych. Jednak w dogodnych warunkach rozwojowych mogą się nadmiernie namnażać, co prowadzi do zapalenia mieszków włosowych  wywołanego przez Malassezia folliculitis. Ze zmian trądzikowych najczęściej izoluje się wówczas takie gatunki grzybów jak: Malassazia furfur, M. globosa, M. sympodialis, M.pachydermatis i M. restricta. Oprócz trądziku grzyby z rodzaju Malassezia odpowiadają również za łupież pstry, łojotokowe zapalenie skóry oraz nasilenie objawów atopowego zapalenia skóry. 

Jak wygląda trądzik grzybiczy? Objawy, lokalizacja, świąd

Diagnoza trądziku grzybiczego na pewno wymaga konsultacji dermatologicznej – sami nie jesteśmy w stanie ocenić dokładnej przyczyny zmian skórnych, z którymi mamy do czynienia. Z pewnością do wizyty u specjalisty z podejrzeniem trądziku grzybiczego powinny skłonić liczne zmiany w postaci małych czerwonych grudek i krost pojawiających się szczególnie na obszarach obfitujących w gruczoły łojowe, takich jak plecy, klatka piersiowa, głowa czy ramiona. Trądzik grzybiczy rzadziej pojawia się na twarzy, a jeśli, to szczególnie w rejonie czoła. Grudki mają zazwyczaj podobną wielkość. Co ważne, zmianom skórnym często towarzyszy uciążliwy świąd, który nasila się po spoceniu lub nadmiernym przegrzaniu. Niektóre krostki mogą mieć ropną treść sugerującą nadkażenie bakteryjne.

Trądzik pospolity czy grzybiczy? Różnice

Trądzik grzybiczy i pospolity bardzo łatwo pomylić 

Oba typy trądziku różnią się przyczyną – są zupełnie innymi jednostkami chorobowymi. Mają jednak dość podobne objawy i w większości przypadków uznajemy mniej popularny trądzik grzybiczy za pospolity, co sprawia, że podejmowane przez nas działania lecznicze i zapobiegające są nieskuteczne, a czasem nawet prowadzą do zaostrzenia objawów choroby. Zdarzają się również trudne diagnostycznie sytuacje, w których oba typy trądziku mogą występować jednocześnie. Próbując więc odróżnić trądzik grzybiczy i trądzik pospolity, nie powinniśmy polegać jedynie na własnej ocenie.

Jak prawidłowo rozpoznać trądzik grzybiczy? Badania diagnostyczne

Badania diagnostyczne obejmują wymaz ze zmian i ocenę mikroskopową pobranej próbki na obecność drożdżaków, choć może to być mylące ze względu na fakt, że są one naturalnym składnikiem flory. W celu dokładniejszej diagnostyki wykonuje się ocenę skóry pod specjalną lampą kwarcową, tzw. lampą Wooda. Wydzielane przez lampę promieniowanie nadfioletowe nakierowane na komórki grzyba sprawia, że zaczynają one fluoryzować. W przypadku nadmiernej kolonizacji mieszków włosowych przez Malassezię będzie widoczna żółto-zielona fluorescencja. Efekt ten stanowi potwierdzenie zmian skórnych o etiologii grzybiczej.​

Przyczyny trądziku grzybiczego – co sprzyja rozwojowi grzybów Malassezia?

Do czynników sprzyjających nadmiernemu rozwojowi drożdżaków z gatunku Malassezia zaliczymy:

• nadmierne pocenie się;
• noszenie ubrań ze sztucznych materiałów, niezapewniających skórze należytej wentylacji;
• zaburzenia równowagi naturalnej mikroflory, np. na skutek długotrwałej antybiotykoterapii;
• stosowanie kosmetyków silnie natłuszczających skórę;
• okluzja z kremów przeciwsłonecznych i emolientów;
• immunosupresja z różnych przyczyn;
• długotrwałe stosowanie sterydów.

Ponieważ wysoka temperatura i wilgotność mocno sprzyjają nadmiernemu namnażaniu się grzybów z gatunku Malassezia, stąd trądzik grzybiczy znacznie częściej występuje w tropikalnych rejonach świata. W Polsce jest zjawiskiem rzadszym.

Jak leczyć trądzik grzybiczy?

Skuteczne leczenie zmian trądzikowych wymaga prawidłowej diagnostyki. Zastosowanie typowej terapii przeciwtrądzikowej w przypadku grzybiczego zapalenia  mieszków włosowych może nie przynosić rezultatów nawet przez kilka lat, a intensywna antybiotykoterapia może nawet zaostrzyć objawy choroby.

Leczenie doustne i miejscowe

Trądzik grzybiczy wymaga systematycznego stosowania leków przeciwgrzybiczych. Lekiem z wyboru w zakażeniach skórnych Malassezia jest ketokonazol, ale w zwalczaniu objawów choroby wykorzystuje się też miejscowo klotrimazol, mikonazol czy cyklopiroksolaminę. Najczęściej stosuje się maści, kremy i szampony jako leczenie wspomagające.
W przypadku większych zmian najszybszą poprawę przynosi leczenie doustne, ponieważ drożdżaki znajdują się głęboko w mieszkach włosowych. Odpowiednio prowadzona terapia skutecznie łagodzi objawy, ale dolegliwość ta wykazuje dużą tendencję do nawrotów. Aby im zapobiec, przez dłuższy czas stosuje się podtrzymujące leczenie miejscowe.

Fototerapia

Jako alternatywę dla leczenia doustnego w sytuacji oporności na leki lub wysokiego zagrożenia ich hepatotoksycznością stosuje się terapię fotodynamiczną. W tym przypadku do wyleczenia dochodzi na skutek całkowitego obumarcia strzępek grzybów po naświetlaniu z użyciem fotouczulacza. Kilkuminutowe zabiegi przeprowadza się w odstępach dwutygodniowych w trzech sesjach. Terapia fotodynamiczna, choć ma za zadanie inaktywować również przetrwalniki grzyba, nie stanowi zabezpieczenia przed nawrotami.​

Pielęgnacja skóry z trądzikiem grzybiczym

Leczenie zmian skórnych powinno być połączone z odpowiednią pielęgnacją skóry obejmującą stosowanie delikatnych kosmetyków pielęgnacyjnych, które nie wpływają drastycznie na pH skóry i wspierają regenerację naturalnej flory. Nie powinno się stosować kosmetyków natłuszczających ani przeprowadzać zabiegów, których efektem jest zwiększona produkcja sebum. W trakcie terapii trądziku grzybiczego warto przyjrzeć się swojej diecie i wyeliminować z niej cukry proste. Może to pomóc w szybszym zwalczeniu infekcji, ponieważ cukry stanowią pożywkę dla rozwoju drożdżaków.

Trądzik grzybiczy – jak zapobiegać nawrotom?

Jedyne metody zapobiegania trądzikowi grzybiczemu polegają na stosowaniu podstawowych zasad higieny oraz unikaniu przegrzewania i przepocenia. Zmian skórnych nie należy rozdrapywać, gdyż prowadzi to do rozsiania zakażenia i dalszego narastania problemu. Zdrowa i zbilansowana dieta uboga w cukry proste i żywność wysokoprzetworzoną również przyczyni się do utrzymania skóry w lepszej kondycji.

>> Trądzik hormonalny - czy dotyczy też dorosłych? Przyczyny, objawy i leczenie trądziku hormonalnego