• 20 000 produktów
  • Darmowa dostawa
  • Wysyłka w 24 godziny
  • 2600 punktów odbioru
 
 

Alergia u dziecka − jak łagodzić objawy? Praktyczny poradnik dla rodziców

Aby złagodzić objawy alergii u dziecka, warto ograniczyć kontakt z alergenem, zadbać o oczyszczanie nosa i pielęgnację skóry, a w razie potrzeby zastosować leki dobrane do wieku i dolegliwości. Wodnisty katar, swędzące oczy lub wysypka mogą jednak mieć różne przyczyny, dlatego ważne jest ustalenie, co wywołuje objawy.

Mały chłopiec dmucha nos

Wiedza w pigułce

  • Alergeny mogą działać sezonowo lub przez cały rok. Objawy u dziecka mogą wywoływać m.in. pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, alergeny zwierząt, pokarmy i substancje mające kontakt ze skórą.
  • Łagodzenie dolegliwości zaczyna się od ograniczenia kontaktu z czynnikiem uczulającym. Pomocne mogą być także oczyszczanie nosa solą fizjologiczną, chłodne okłady na powieki oraz emolienty przy suchej, podrażnionej skórze.
  • Leki przeciwalergiczne dobiera się do rodzaju objawów i wieku dziecka, a niekiedy również jego masy ciała. Trzeba przestrzegać dawkowania i ograniczeń wiekowych konkretnego preparatu.
  • Nawracające objawy, brak poprawy lub dolegliwości zakłócające sen wymagają konsultacji lekarskiej. Nagła duszność, obrzęk języka lub gardła, omdlenie czy zaburzenia świadomości wymagają natychmiastowej pomocy.

Co może wywoływać alergię u dziecka?

Nie każda alergia u dziecka ma tę samą przyczynę.

  • Czasami objawy wracają wiosną lub latem, kiedy pylą drzewa, trawy i chwasty. Świadczy to najczęściej o wystąpieniu alergii sezonowej.
  • Jeśli z kolei dolegliwości trwają przez cały rok, źródłem uczulenia często są roztocza kurzu domowego, grzyby pleśniowe albo alergeny zwierząt. W tym ostatnim przypadku uczulają przede wszystkim białka obecne m.in. w naskórku i ślinie, choć potocznie określa się go mianem „alergia na sierść”.
  • Reakcję alergiczną może wywołać również jedzenie. U dzieci często uczulają m.in. mleko krowie, jaja, orzechy, pszenica, soja czy ryby.
  • Jeśli natomiast objawy występują po kontakcie skóry z określoną substancją, np. niklem lub innym metalem czy składnikiem kosmetyku, wówczas najczęściej mówimy o uczuleniu na skórze.
  • Alergenem może być także jad owadów błonkoskrzydłych, przede wszystkim pszczoły i osy.

Alergia u dziecka – objawy, na które należy zwrócić uwagę

Alergia u dziecka to szereg różnych objawów. Zależy to przede wszystkim od jej rodzaju.

Objawy kataru siennego u dziecka

Przykładowo w alergicznym nieżycie nosa charakterystyczne są: wodnisty katar, napadowe kichanie, świąd oraz uczucie zatkania nosa. Często współwystępują dolegliwości ze strony oczu, czyli: łzawienie, zaczerwienienie i świąd spojówek. Kiedy pojawiają się: nawracający kaszel, świszczący oddech czy duszność, może to z kolei wskazywać na astmę alergiczną, zwłaszcza, gdy takie dolegliwości nasilają się po kontakcie z danym alergenem.

Objawy alergii pokarmowej u dziecka

Inaczej jest w przypadku alergii pokarmowej. Tutaj dominują: ból brzucha, nudności, wymioty czy biegunka, które pojawiają się po spożyciu jedzenia wywołującego uczulenie. Niekiedy zdarza się dodatkowo pokrzywka, świąd lub obrzęk, charakterystyczne też dla alergii skórnych. Przy silnej reakcji mogą także wystąpić objawy ze strony układu oddechowego, np. duszność czy trudności z oddychaniem.

Objawy alergii skórnej u dziecka

W kontekście alergii skórnych wspomniane wcześniej pokrzywka, świąd i obrzęk mogą pojawić się nagle i obejmować tylko niewielki fragment skóry albo dużo większą powierzchnię ciała. Są wynikiem uwalniania histaminy i jej wpływu na przepuszczalność naczyń krwionośnych. Jednak jeśli mówimy o typowej alergii skórnej, najczęściej oznacza ona alergię kontaktową, w której zmiany rozwijają się po bezpośrednim zetknięciu skóry z alergenem. Pojawiają się wtedy: zaczerwienienie, świąd czy wyprysk. Co ważne, taka alergia często ma wpływ na przebieg atopowego zapalenia skóry. Dochodzi wówczas do nasilenia objawów choroby.

Alergie, które obserwuje się u dzieci, mogą się zmieniać wraz z wiekiem. U najmłodszych częściej występują alergie pokarmowe czy atopowe zapalenie skóry, natomiast w późniejszych latach może ujawnić się alergiczny nieżyt nosa czy astma alergiczna.

Domowe sposoby na alergię u dziecka

  1. Łagodzenie objawów alergii zaczyna się od ograniczenia kontaktu z alergenem. W przypadku pyłków nie da się uniknąć ich całkowicie, ale można ograniczyć z nimi styczność. Pomaga w tym m.in.  śledzenie komunikatów o stężeniu pyłków. Jeżeli jest ono wysokie, zaleca się zmniejszyć czas przebywania na zewnątrz, a po powrocie do domu umyć twarz i zmienić ubrania. Warto pamiętać, że w okresie intensywnego pylenia nie powinno się suszyć prania na balkonie czy podwórku.
  2. Przy uczuleniu na roztocze duże znaczenie ma regularne i dokładne wycieranie kurzu w sypialni dziecka. Oprócz tego, pościel należy prać w wysokiej temperaturze. Warto rozważyć też usunięcie z przestrzeni ciężkich zasłon, dywanów czy dużej liczby pluszowych zabawek. Przy sprzątaniu pokoju dziecka pomocny jest odkurzacz z filtrem HEPA.
  3. Zarówno przy alergii sezonowej czy uczuleniu na roztocza kurzu domowego najczęstszym objawem jest nieżyt nosa. Taką dolegliwość można łagodzić oczyszczając go wodą morską czy roztworem soli fizjologicznej. Ten drugi jest też dobrym rozwiązaniem, jeżeli pojawiają się objawy ze strony oczu (świąd, zaczerwienienie). Dodatkowo sprawdzają się tutaj chłodne okłady na powieki.
  4. Przy alergicznych objawach skórnych u dziecka często pojawia się z kolei suchość i podrażnienie. Zwłaszcza, jeżeli potwierdzono atopowe zapalenie skóry. Podstawą jest tutaj pielęgnacja polegająca na stosowaniu emolientów odbudowujących barierę naskórkową i zmniejszających świąd.
  5. Jeżeli zaś objawy skórne są wynikiem alergii pokarmowej, wówczas przede wszystkim trzeba usunąć z jadłospisu produkty, które wywołują uczulenie. W tym celu wprowadza się tzw. dietę eliminacyjną, która pozwala ustalić, czego konkretnie nie może jeść dziecko. Jednocześnie taka dieta nie może doprowadzić do niedoborów żywieniowych.

Powyższe działania mogą ograniczyć kontakt z alergenem i złagodzić część dolegliwości, ale nie zastępują leczenia zaleconego przez lekarza. Jeśli objawy utrzymują się mimo stosowania domowych metod, potrzebne może być zastosowanie leków przeciwalergicznych.

Leki na alergię dla dzieci

Wybór leku zależy od rodzaju i nasilenia objawów, ale także od wieku i masy ciała dziecka. Przy kichaniu, wodnistym katarze, świądzie nosa czy pokrzywce stosuje się przede wszystkim leki przeciwhistaminowe II generacji. Hamują one działanie histaminy, która odpowiada za znaczną część dolegliwości występujących w reakcji alergicznej. W porównaniu ze starszymi lekami I generacji rzadziej powodują senność i zaburzenia koncentracji.

  • Jeśli objawy alergiczne dotyczą tylko nosa, można podawać leki miejscowe. Donosowe preparaty przeciwhistaminowe zmniejszają przede wszystkim świąd, kichanie i wodnistą wydzielinę.
  • Przy bardziej nasilonym alergicznym nieżycie nosa, zwłaszcza gdy problemem jest również jego zatkanie, stosuje się donosowe glikokortykosteroidy. Działają przeciwzapalnie i należą do podstawowych leków wykorzystywanych w leczeniu tej choroby. Poszczególne preparaty różnią się jednak ograniczeniami wiekowymi. Przykładowo mometazon w niektórych produktach jest zarejestrowany od 3. roku życia, a azelastyna w aerozolu do nosa od 6. roku życia.
  • Przy alergicznym zapaleniu spojówek stosuje się natomiast m.in. krople do oczu zawierające substancje przeciwhistaminowe. Także tutaj trzeba sprawdzić wiek dopuszczony dla konkretnego preparatu. Dajmy na to, krople z ketotifenem mogą być stosowane u dzieci powyżej 3 lat.

Szczególnie ważne jest przestrzeganie dawkowania podanego dla konkretnego produktu. Ograniczenie wiekowe może zależeć nie tylko od substancji czynnej, lecz także od postaci i dawki leku, a u części preparatów dawkowanie ustala się również na podstawie masy ciała. Z tego powodu nie należy przenosić schematu dawkowania z jednego produktu na inny tylko dlatego, że oba zawierają tę samą substancję.

Leki przeciwhistaminowe dla dzieci – podział według wieku

Wiek dziecka

Substancje czynne stosowane w tej grupie wiekowej*

Dostępne postacie

od 1. roku życia

desloratadyna

roztwór doustny

od 2. roku życia

cetyryzyna, lewocetyryzyna, loratadyna, rupatadyna, desloratadyna

krople, syropy lub roztwory doustne, zależnie od substancji i produktu

od 6. roku życia

jw.; dodatkowo w niektórych preparatach bilastyna

roztwory doustne i krople, a także wybrane tabletki oraz tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, zależnie od substancji i produktu

od 12. roku życia

m.in. desloratadyna, cetyryzyna, lewocetyryzyna, loratadyna, rupatadyna, bilastyna, feksofenadyna

przede wszystkim tabletki, ale również niektóre postacie płynne

Jak odróżnić alergię od przeziębienia u dziecka?

Alergia u dziecka mimo wszystko najczęściej kojarzy się rodzicom z katarem. Trzeba jednak wiedzieć, że nie każdy nawracający katar u dziecka ma podłoże alergiczne. Za alergią częściej przemawiają wodnista wydzielina, napadowe kichanie oraz świąd nosa i oczu. Za to podwyższona temperatura, ból gardła i wyraźne pogorszenie samopoczucia częściej towarzyszą przeziębieniu. Znaczenie ma też czas trwania dolegliwości. Objawy przeziębienia zwykle ustępują w ciągu kilku dni. Przy alergii mogą utrzymywać się znacznie dłużej lub regularnie nawracać, jeśli dziecko nadal ma kontakt z alergenem.

Kiedy alergia u dziecka wymaga konsultacji z lekarzem?

Do lekarza warto zgłosić się, gdy objawy często nawracają, utrzymują się przez dłuższy czas lub trudno ustalić ich przyczynę. Konsultacji wymaga także brak poprawy samopoczucia mimo stosowanego leczenia, podejrzenie astmy lub alergii pokarmowej oraz sytuacja, gdy dolegliwości zaburzają sen i codzienne funkcjonowanie dziecka.

Objawy alarmowe – kiedy potrzebna jest natychmiastowa pomoc?

Pilnej pomocy wymagają:

  • nagła lub narastająca duszność,
  • obrzęk języka lub gardła,
  • trudności w oddychaniu albo połykaniu,
  • omdlenie,
  • silne osłabienie
  • zaburzenia świadomości.

Alergia u dziecka − jak łagodzić objawy? Praktyczny przewodnik dla rodziców − FAQ

Tak. Podejrzenie alergii u dziecka wymaga konsultacji z lekarzem, który oceni objawy, ustali potrzebę dalszej diagnostyki i dobierze odpowiednie leczenie.

Postępowanie zależy od rodzaju alergii i nasilenia objawów. Obejmuje ograniczenie kontaktu z alergenem oraz odpowiednio dobrane leczenie. Przy potwierdzonej alergii pokarmowej konieczne może być także wyeliminowanie uczulającego produktu z diety.

Pomaga przede wszystkim ograniczenie kontaktu z alergenem. Przy alergii wziewnej można dodatkowo oczyszczać nos, przy objawach ocznych stosować chłodne okłady, a suchą i podrażnioną skórę pielęgnować emolientami.

Za alergią częściej przemawiają wodnisty katar, napadowe kichanie i świąd nosa lub oczu. Przeziębieniu częściej towarzyszą ból gardła, podwyższona temperatura i pogorszenie samopoczucia.

Mogą na nią wskazywać m.in. wodnisty katar, napadowe kichanie, świąd nosa i oczu, zmiany skórne lub dolegliwości pojawiające się po spożyciu określonych pokarmów. Same objawy nie zawsze wystarczają jednak do potwierdzenia alergii.

Pomieszczenie należy regularnie sprzątać i usuwać kurz, a pościel prać w wysokiej temperaturze. Pomocne jest również ograniczenie dywanów, ciężkich zasłon i dużej liczby pluszowych zabawek.

Stosuje się m.in. leki przeciwhistaminowe II generacji, preparaty do nosa i oczu oraz donosowe glikokortykosteroidy. Wybór zależy od objawów, wieku dziecka i wskazań dla konkretnego preparatu.

Duszność, obrzęk języka lub gardła, trudności w oddychaniu albo połykaniu oraz omdlenie lub utrata świadomości.

U dzieci występują przede wszystkim alergie wziewne, pokarmowe i kontaktowe. Możliwe są również reakcje alergiczne na jad owadów błonkoskrzydłych.

  1. Alergiczny nieżyt nosa u dzieci i młodzieży – aktualne wytyczne, prof. Andrzej Emeryk, Klinika Chorób Płuc i Reumatologii, UM Lublin, 08.06.2021, https://www.mp.pl/pediatria/wideo/272598,alergiczny-niezyt-nosa-u-dzieci-i-mlodziezy-aktualne-wytyczne
  2. Horváth A, Majak P, Kulus M, i wsp. Polskie standardy diagnostyki i postępowania w alergii na białka mleka krowiego (STADAMPL), https://pta.med.pl/wp-content/uploads/2026/04/Polskie-standardy-diagnostyki-20.04.2026-FINAL.pdf
  3. Standardy rozpoznawania i leczenia astmy (STAN4T). 2024, https://www.termedia.pl/Journal/-123/pdf-55632-20?filename=standardy%20rozpoznawania.pdf
  4. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2022 r. w sprawie zaleceń postępowania dotyczących opieki nad uczniami z anafilaksją, astmą oskrzelową, alergicznym nieżytem nosa, atopowym zapaleniem skóry i pokrzywką w szkole”. Dz. Urz. Min. Zdr. 2022, poz. 116. 
    https://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2022/116
  5. Samoliński B, Krzych-Fałta E, Piekarska B, i wsp. 2019 ARIA – zintegrowana opieka w alergicznym nieżycie nosa – Polska. Alergologia Polska – Polish Journal of Allergology. 2019;6(4):111–126. doi:10.5114/pja.2019.91214., https://www.termedia.pl/ARIA-2019-zintegrowana-opieka-w-alergicznym-niezycie-nosa-Polska,123,39392,1,0.html
  6. Rosada T, Bartuzi M, Ukleja-Sokołowska N. Alergeny zwierząt futerkowych. Stan wiedzy na rok 2023 – część 1. Alergia Astma Immunologia. 2023;28(4):95–104. https://alergia-astma-immunologia.pl/2023_28_4/1_Rosada_manuskrypt_4.pdf
  7. Nowicki RJ, Czarnecka-Operacz M, Grubska-Suchanek E, i wsp. Stanowisko PTA oraz PTD w sprawie ograniczonej dostępności niezbędnych materiałów do testów płatkowych. Część I: bariery technologiczne i prawne. Alergologia Polska – Polish Journal of Allergology. 2024;11(3):195–210. doi:10.5114/pja.2024.142698. 
    https://www.termedia.pl/Stanowisko-Polskiego-Towarzystwa-Alergologicznego-oraz-Polskiego-Towarzystwa-Dermatologicznego-w-sprawie-ograniczonej-dostepnosci-niezbednych-materialow-do-testow-platkowych-Czesc-I-bariery-technologi,123,54718,0,1.html
  8. Nittner-Marszalska M. Immunoterapia w alergii na jad owadów błonkoskrzydłych. Alergologia Polska – Polish Journal of Allergology. 2018;5(2):85–93. doi:10.5114/pja.2018.76677. https://www.termedia.pl/doi_ft/10.5114/pja.2018.76677
  9. Charakterystyki Produktów Leczniczych: Desloratadine Sopharma, Aleric Deslo Active, Allertec, Allertec WZF, ZYX, ZYX Bio, Loratadyna Galena, Rupafin, Clatra, Fexofast, Nasonex, Zaditen, Azel-Drop Alergia. Rejestr Produktów Leczniczych. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/registry/rpl
Poznaj naszego eksperta
Marianna Krajewska

Farmaceutka Marianna Krajewska

Wierzę, że bardziej będę żałować tego, czego nie zrobiłam, niż tego, co zrobiłam. Typowy zodiakalny lew, który lubi stawiać sobie cele i je osiągać, czego dowodem jest pięcie się po szczeblach kariery w Młodej Farmacji i Polskim Towarzystwie Studentów Farmacji. Drogę zawodową rozpoczęłam od uzyskania kwalifikacji technika farmaceutycznego, a następnie tytułu magistra farmacji. Obecnie krajowy specjalista ds. zapewniania jakości, autorka tekstów i copywriterka.

Zobacz także

Testy alergiczne – rodzaje, cena, jak się przygotować? Testy skórne a testy z krwi

Autor:

Lekarz Joanna Mazurek

Data aktualizacji: 24.06.2026
Testy alergiczne – rodzaje, cena, jak się przygotować? Testy skórne a testy z krwi

Testy alergiczne są badaniami, dzięki którym można wykryć czy i na co pojawia się u pacjenta reakcja alergiczna. Dostępnych jest kilka rodzajów badań alergicznych – w tym testy skórne oraz testy z krwi. Jak wybrać panel testów alergicznych i czym charakteryzują się poszczególne badania?

Czytaj więcej

Pielęgnacja skóry atopowej i alergicznej − jak złagodzić uciążliwe objawy?

Autor:

Redakcja Apteline

Data publikacji: 8.03.2018
Pielęgnacja skóry atopowej i alergicznej − jak złagodzić uciążliwe objawy?

Skóra atopowa wymaga odpowiedniej troski oraz pielęgnacji. Wysypka, uporczywy świąd oraz przesuszenie to typowe objawy AZS. Wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad, by zmniejszyć dyskomfort i poczuć się lepiej we własnej skórze.

Czytaj więcej

Tabletki na alergię – jak je stosować i kiedy brać?

Autor:

Farmaceuta Tomasz Patro

Data aktualizacji: 1.10.2026
Tabletki na alergię – jak je stosować i kiedy brać?

Tabletki na alergię zwykle przyjmuje się raz dziennie. Porę stosowania warto dostosować do reakcji organizmu – jeśli lek wywołuje senność, można przyjmować go wieczorem. Leczenie może trwać przez sezon pylenia, a przy alergii całorocznej dłużej – pod kontrolą lekarza.

Czytaj więcej