Co to jest szczepionka MMR? Szczepionka MMR a autyzm

Szczepionka MMR zapewnia ochronę przeciwko odrze, śwince i różyczce. W wyniku nieprawdziwych doniesień brytyjskiego naukowca i działań ruchów antyszczepionkowych popularne stało się błędne przekonanie, jakoby szczepionka MMR powodowała autyzm. Przeprowadzone liczne badania nie potwierdzają takiej zależności, a lekarz, który przedstawił ten pogląd, w 2010 r. dożywotnio utracił prawo do wykonywania zawodu za naruszenie zasad etyki i praktyki medycznej.

Czytaj więcej: Kalendarz szczepień obowiązkowych i zalecane szczepienia dla dzieci

Co to jest szczepionka MMR?

Szczepionka MMR to trójskładnikowa szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce. Jej nazwa pochodzi od angielskich nazw tych trzech chorób, czyli measles, mumps, rubella.

Szczepionka MMR w Polsce zaliczana jest do grupy szczepień obowiązkowych, które finansowane są ze środków znajdujących się w budżecie Ministra Zdrowia.

>> Szczepionka 6w1 − powikłania, skład i przeciwwskazania do szczepienia skojarzonego 6w1

>> Co zawierają szczepionki 5w1 i 6w1? Wady i zalety szczepionek skojarzonych

>> Co to jest szczepionka 5w1? Powikłania, skład i przeciwwskazania do szczepienia skojarzonego 5w1

Kiedy odbywa się szczepienie MMR?

W ciągu życia szczepionka podawana jest dwukrotnie. Pierwszą dawkę przyjmują dzieci w 13-15 miesiącu życia, a następnie w 10. roku życia podaje się szczepienie przypominające.

Obie dawki szczepienia pozwalają na nabycie u około 98 proc. zaszczepionej populacji trwałej odporności. Szczepionkę MMR podaje się też osobom w sposób szczególny narażonym na infekcje.

>> Szczepienia obowiązkowe – kiedy je wykonać i jakie są ich rodzaje?

Szczepionka MMR – skład

W składzie szczepionki MMR znajdują się substancje:

• czynne, jak żywy, atenuowany wirus odry, żywy, atenuowany wirus świnki, żywy, atenuowany wirus różyczki;
• pomocnicze, w tym m.in. sorbitol, woda do iniekcji, neomycyna.

Preparat do wstrzykiwań powstaje przez dokładne połączenie fiolki z proszkiem i rozpuszczalnikiem. Szczepionka podawana jest podskórnie lub domięśniowo. Nie należy jej wstrzykiwać donaczyniowo. Jedna dawka wynosi 0,5 ml.

Szczepionka MMR a autyzm poszczepienny

Autyzm poszczepienny w związku z podaniem szczepionki przeciwko odrze, śwince, różyczce to mit, który pojawił się w drugiej połowie lat 90. ubiegłego wieku. Pogląd, że szczepionka MMR wpływa na rozwój autyzmu, wygłosił brytyjski lekarz Andrew Wakefield z Royal Free Medical School w Londynie.

Niechęć do szczepień rozpoczęła się po opublikowaniu w 1998 r. artykułu autorstwa Wakefielda w czasopiśmie The Lancet, które później wielokrotnie przepraszało za przedstawienie fałszywych wyników badań. Ponadto weszło na ścieżkę sądową z badaczem i mimo udowodnionego oszustwa stworzony przez Wakefielda mit podważył zaufanie do szczepień aż do dziś. Okazało się, że przeprowadzone przez Wakefielda badania nie spełniały standardów naukowych, a on sam, wykorzystując rodziców dzieci z autyzmem, chciał wyłudzić odszkodowania od firm farmaceutycznych. W 2010 r. dożywotnio pozbawiony został prawa do wykonywania zawodu.

Przeprowadzono wiele badań, które nie potwierdziły ryzyka występowania autyzmu po szczepieniu MMR. Badacze podkreślają, że pojawienie się autyzmu i podanie szczepionki MMR to przypadkowa zbieżność zdarzeń, gdyż MMR wstrzykuje się u dzieci w 2. roku życia i jest to wiek, kiedy zwykle ujawnia się autyzm. Mimo że zdarzenia te pojawiają się w podobnym czasie, to nie ma dowodów, aby pierwsze było przyczyną drugiego.

Sprawdź także: Obowiązkowe szczepienia w Polsce − czy powinno się z nich korzystać?

Jakie są powikłania po szczepieniu MMR?

Każda szczepionka niesie ze sobą ryzyko powikłań, które również mogą wystąpić po szczepieniu MMR. Najczęściej są to objawy w miejscu wstrzyknięcia, takie jak: pieczenie, kłucie, zaczerwienienie, tkliwość, ból, obrzęk. Innymi objawami po szczepieniu MMR mogą być:

• zakażenie górnych dróg oddechowych,
• wysypka w miejscu podania,
• gorączka,
• zapalenie ucha środkowego,
• brak apetytu,
• nerwowość,
• uogólnione powiększenie węzłów chłonnych,
• bezsenność,
• zapalenie spojówek,
• nietypowy płacz,
• zapalenie oskrzeli,
• biegunka,
• wymioty,
• kaszel,
• obrzęk ślinianki przyusznej.

Bardzo rzadkimi skutkami ubocznymi po szczepionce MMR są reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, małopłytkowość, łagodne zapalenie mózgu.

>> Jak wygląda kalendarz szczepień noworodka? Powikłania i przeciwwskazania do szczepień

>> Gorączka po szczepieniu − jak długo trwa i jak ją zbijać?

Przeciwwskazania do szczepionki MMR

Szczepionka MMR może być stosowana na 6 tygodni przed podaniem innych szczepionek zawierających żywe wirusy lub na 6 tygodni po takim zdarzeniu. Nie powinna być podawana w przypadku ostrych i ciężkich chorób gorączkowych. Przeciwwskazaniem jest ponadto uczulenie na którykolwiek ze składników czynnych lub pomocniczych szczepionki. Przykładowo: osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinny być szczepione ze względu na zawartość w szczepionce sorbitolu. MMR nie powinna być stosowana u osób z niewydolnością układu immunologicznego, w tym zarówno z pierwotnym, jak i wtórnym niedoborem odporności oraz przyjmujących leki osłabiające układ odpornościowy.

Wyjątek stanowią chorzy w okresie bezobjawowym infekcji HIV. Szczepionki nie wolno stosować u kobiet w ciąży i należy unikać zajścia w ciążę w ciągu 3 miesięcy od zaszczepienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby, u których w ciągu 3 miesięcy przeprowadzono transfuzję krwi i osocza, które leczono immunoglobulinami lub innymi preparatami krwi.

Czytaj więcej: Szczepienie WZW B – schemat szczepienia dzieci i dorosłych