Objawy astmy oskrzelowej – cztery najczęstsze symptomy

Astma to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych. Nawet w 90 proc. może mieć podłoże alergiczne i współwystępować z innymi schorzeniami atopowymi. Atopia to nadmierna reakcja układu odpornościowego na małe dawki alergenów. Osoby z atopią źle reagują, gdy stykają się z pospolitymi substancjami, nieszkodliwymi dla zdrowej osoby. Okres wiosenno-letni obfituje w czynniki alergiczne, takie jaki pyłki traw, drzew oraz krzewów, które mogą wywołać zaostrzenie objawów astmy i spowodować nawrót uśpionej choroby.

Stan zapalny, który wywołuje charakterystyczne objawy astmy toczy się w oskrzelach. Dochodzi do nadmiernego skurczu oskrzeli, co utrudnia przede wszystkim wydech. Stąd w czasie napadu astmy choremu znacznie łatwiej zaczerpnąć powietrze, niż je wypuścić.

Poznaj cztery główne objawy astmy

Objawy chorobowe dzielimy na:

• podmiotowe − odczuwane i opisywane przez samego pacjenta oraz
• przedmiotowe − te, których występowanie stwierdza lekarz na podstawie przeprowadzonych badań. 

Do objawów podmiotowych astmy oskrzelowej należą: 

 1.     Świsty − są najbardziej charakterystycznym objawem choroby. Ich występowanie świadczy o zwężeniu dróg oddechowych. Pojawiają się napadowo po ekspozycji na czynniki prowokujące i często towarzyszy im uczucie duszności ustępujące po lekach rozkurczających oskrzela.

2.     Kaszel − najczęstszy objaw astmy. Suchy, napadowy, męczący, nie związany z przeziębieniem występuje w nocy lub po wysiłku. Należy pamiętać, że może być jedynym objawem, tzw. kaszlowy wariant choroby. Kaszel jest dominującym objawem astmy dziecięcej. 

3.     Duszność − stanowi podstawowy objaw choroby. Często określana przez astmatyków jako brak tchu. Jest wskaźnikiem subiektywnym i może nie odzwierciedlać ciężkości napadu astmy. Ma charakter duszności wydechowej lub wdechowo-wydechowej, pojawiającej się w nocy lub nad ranem ze zmiennym nasileniem. Może pojawiać się napadowo w odpowiedzi na czynniki prowokujące i ustępować samoistnie lub po podaniu leków rozkurczających oskrzela. Niekiedy równoważne duszności jest uczucie ciężkości w klatce piersiowej i krótki oddech. 

4.     Nietolerancja wysiłku − niejednokrotnie pierwszym dostrzeganym przez chorego objawem jest zadyszka albo szybkie męczenie się podczas wysiłku. Pacjent skarży się, że nie ma siły podbiec do autobusu, musi odpoczywać, gdy wchodzi po schodach, a przerwanie wysiłku i kilkuminutowy odpoczynek skutkują wystąpieniem duszności, kaszlu i świstów. 

Objawom astmy może towarzyszyć niepokój, rozdrażnienie oraz senność po nieprzespanych z powodu napadów nocach. Ponadto chory może uskarżać się na objawy innych chorób alergicznych, takich jak katar, zapalenie spojówek czy atopowe zapalenie skóry. 

Objawy astmy w trakcie napadów i zaostrzeń

W stabilnym okresie choroby mogą nie wystąpić objawy przedmiotowe podczas badania lekarskiego. W czasie zaostrzeń klasyczne dla astmy są świsty. Są słyszalne w czasie wydłużonego wydechu. Niekiedy są dostrzegalne nawet z kilku metrów, w łagodniejszych przypadkach lekarz wysłuchuje je jedynie podczas nasilonego wydechu lub kaszlu, przy użyciu stetoskopu. Pomimo że świadczą o zwężeniu światła oskrzeli, nie korelują z nasileniem astmy. Tym zjawiskom osłuchowym mogą towarzyszyć furczenia, nie są jednak charakterystyczne dla tej choroby.

U ciężko chorych pacjentów z astmą tak mało powietrza wpływa do płuc, że nie słychać świstów i furczeń. To zjawisko może również wystąpić podczas napadu astmy i nosi wtedy „cichej klatki piersiowej”. U chorych z zaostrzeniem astmy oskrzelowej można też obserwować pracę dodatkowych mięśni oddechowych oraz przyspieszenie akcji serca