Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) to wirusowa choroba ośrodka nerwowego, którą wywołuje wirus RNA z grupy Flaviviridae. Do zakażenia KZM dochodzi na skutek ukłucia przez zakażonego kleszcza. W fazie zwiastunowej kleszczowego zapalenia mózgu występują objawy grypopodobne; w drugiej fazie choroby mogą pojawić się objawy zapalenia mózgu.
Kleszczowe zapalenie mózgu – objawy, leczenie
Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba ośrodkowego układu nerwowego, która zazwyczaj ujawnia się dopiero 7-14 dni po wkłuciu zakażonego kleszcza. Występują wówczas tzw. objawy zwiastunowe – zawroty głowy, ogólne osłabienie, nudności (nie u każdego występuje faza zwiastunowa, dlatego w niektórych przypadkach pierwsze objawy mogą wystąpić dopiero po 4 tygodniach). KZM jest chorobą sezonową ze względu na aktywność pasożyta w miesiącach kwiecień – październik.
>> Zestawy do usuwania kleszczy
>> Test diagnostyczny na boreliozę
W odróżnieniu od boreliozy, która może być leczona antybiotykami, w przypadku kleszczowego zapalenia mózgu nie istnieje możliwość zastosowania przeciwwirusowego leczenia. Jedyną metodą jest działanie profilaktyczne, czyli szczepienie ochronne.
Przyczyny kleszczowego zapalenia mózgu
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu zaliczany jest do flawiwirusów – przenoszony jest przez kleszcze Ixodes. W pierwszej fazie choroby wirusy namnażają się w komórkach skóry i najbliższych zakażeniu węzłach chłonnych.
Następnie wirusy Flaviviridae wnikają do naczyń krwionośnych. U zakażonych osób na tym etapie choroby dochodzi albo do zakażenia komórek śródbłonkowych naczyń mózgowych i komórek nerwowych mózgu, albo odparcia ataku wirusa – organizm eliminuje wówczas zakażenie. Kleszczowe zapalenie mózgu kończy się na pierwszej fazie u 30-50 proc. zakażonych.
Objawy odkleszczowego zapalenie mózgu
Odkleszczowe zapalenie mózgu - objawy w fazie zwiastunowej:
- objawy grypopodobne
- złe samopoczucie
- ból głowy, ból karku
- bóle gałek ocznych
Odkleszczowe zapalenie mózgu – objawy w fazie neurologicznej:
- zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych
- gorączka sięgająca 40 st. C
- silne bóle głowy
- sztywność karku
- nudności
- wymioty
- objawy oponowe
- bóle mięśni i stawów
- oczopląs
- drżenia kończyn
W ciężkich przypadkach kleszczowego zapalenia mózgu mogą wystąpić objawy: zaburzenia świadomości; objawy wskazujące na uszkodzenia struktur mózgu (np. zaburzenia koncentracji, pamięci, orientacji). Najcięższe przypadki mogą przejść w śpiączkę, a zaburzenia oddychania i krążenia mogą skutkować nagłą śmiercią.
W diagnostyce wykonuje się badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (punkcja lędźwiowa).
Leczenie kleszczowego zapalenia mózgu
Leczenie kleszczowego zapalenia mózgu polega na zahamowaniu objawów choroby (przyjmowanie leków przeciwgorączkowych w fazie zwiastunowej – koniecznie pod nadzorem lekarza). W wyniku gorączki i wymiotów u chorych może rozwinąć się niedobór wodno-elektrolitowy – niedobory uzupełnia się dożylnie. W niektórych przypadkach stosowane są leki zmniejszające obrzęk mózgu. Faza objawowa choroby klasyfikuje się do ciągłej obserwacji szpitalnej.
Dowiedz się więcej: Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu - jak działa, kto może ją stosować?
Jedyną skuteczną metodą na uniknięcie tej groźnej choroby odkleszczowej jest wygenerowanie przeciwciał w organizmie za pomocą szczepienia ochronnego. Skuteczność szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu to 99–100 proc. – szczepionka zalecana jest przez MZ – ma na celu czynne uodpornienie przeciw zapaleniu mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych.
>> Preparaty przeciwko owadom, aerozole, opaski, plastry, żele
>> Jak zabezpieczyć się przed ugryzieniem komarów, kleszczy i owadów
