Powikłania po boreliozie – objawy, skutki i leczenie następstw choroby

Jakie mogą być skutki boreliozy?

Jeżeli borelioza zostanie wykryta późno lub leczenie nie zostanie wdrożone w odpowiednim czasie, bakterie Borrelia mogą rozprzestrzenić się w organizmie i prowadzić do powikłań. Do najczęściej opisywanych następstw boreliozy należą:

• boreliozowe zapalenie stawów,
• powikłania neurologiczne (neuroborelioza),
• zapalenie mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca,
• przewlekłe zmęczenie i dolegliwości bólowe,
• zespół poboreliozowy (PTLDS).

Rodzaj powikłań zależy między innymi od czasu trwania zakażenia przed rozpoczęciem leczenia oraz od indywidualnej reakcji organizmu.

Boreliozowe zapalenie stawów – późne powikłanie boreliozy

Jednym z najlepiej poznanych późnych powikłań boreliozy jest zapalenie stawów wywołane zakażeniem Borrelia (Lyme arthritis). Najczęściej zajęte są duże stawy, szczególnie staw kolanowy, skokowy, łokciowy.

Charakterystyczne objawy to:

• obrzęk stawu,
• ból i uczucie sztywności,
• ograniczenie zakresu ruchu,
• okresowe nasilanie się dolegliwości.

Po zastosowaniu odpowiedniego leczenia większość pacjentów uzyskuje poprawę. U niektórych osób stan zapalny może jednak utrzymywać się dłużej i wymagać dalszej diagnostyki lub leczenia specjalistycznego.

Powikłania neurologiczne po boreliozie

Neuroborelioza jest postacią boreliozy, w której bakterie zajmują układ nerwowy. Może wystąpić zarówno we wczesnej, jak i późniejszej fazie choroby.

Objawy neurologiczne po boreliozie mogą obejmować:

• przewlekłe bóle nerwowe,
• drętwienie i zaburzenia czucia,
• osłabienie mięśni,
• zaburzenia koncentracji,
• problemy z pamięcią,
• porażenie nerwu twarzowego.

Regeneracja układu nerwowego może przebiegać powoli, dlatego poprawa po leczeniu nie zawsze jest natychmiastowa.

Borelioza a serce – możliwe powikłania kardiologiczne

Rzadkim, ale poważnym powikłaniem boreliozy jest zapalenie serca (Lyme carditis).

Może ono powodować:

• kołatanie serca,
• zaburzenia przewodzenia impulsów w sercu,
• zawroty głowy,
• omdlenia,
• duszność.

Pojawienie się takich objawów wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

Objawy po leczeniu boreliozy – czym jest zespół poboreliozowy?

Niektórzy pacjenci mimo zakończonego leczenia zgłaszają utrzymujące się dolegliwości. Mogą to być:

• przewlekłe zmęczenie,
• bóle mięśni i stawów,
• trudności z koncentracją,
• obniżona tolerancja wysiłku.

Taki stan określa się jako zespół poboreliozowy (Post-Treatment Lyme Disease Syndrome, PTLDS). Rozpoznanie PTLDS wymaga wykluczenia innych przyczyn objawów. Obecne zalecenia medyczne nie wskazują na korzyści z rutynowego przedłużania antybiotykoterapii u osób, u których zakończono prawidłowe leczenie, a nie ma dowodów aktywnego zakażenia.

Czy borelioza może zostawić trwałe skutki?

U większości osób borelioza leczona odpowiednio wcześnie nie powoduje trwałych następstw. Ryzyko długotrwałych problemów wzrasta, gdy:

• zakażenie przez długi czas pozostaje nierozpoznane,
• pojawiają się objawy neurologiczne lub stawowe,
• leczenie zostaje rozpoczęte późno.

Pacjenci po przebytej boreliozie powinni obserwować swój stan zdrowia i zgłaszać lekarzowi utrzymujące się lub nowe objawy.

Kiedy się zgłosić do lekarza po boreliozie?

Konsultacja lekarska jest wskazana, jeśli po leczeniu pojawią się:

• nawracający obrzęk stawu,
• nowe zaburzenia czucia,
• osłabienie mięśni,
• problemy z równowagą,
• kołatanie serca lub omdlenia,
• nasilające się zmęczenie utrudniające codzienne funkcjonowanie.

Nie należy samodzielnie rozpoczynać kolejnej antybiotykoterapii bez potwierdzenia wskazań medycznych.

Jak zapobiegać powikłaniom po boreliozie?

Wczesna diagnostyka i szybkie wdrożenie odpowiedniej antybiotykoterapii u osób z potwierdzonym rozpoznaniem boreliozy są kluczowe dla ograniczenia ryzyka późnych powikłań. W przypadku podejrzenia świeżego zakażenia boreliozą pomocne może być wykonanie badania serologicznego wykrywającego przeciwciała przeciwko bakterii Borrelia burgdorferi (m.in. przeciwciała klasy IgM, które mogą pojawić się we krwi po kilku tygodniach od zakażenia). Badanie IgM przeciwko Borrelia warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy po ukąszeniu kleszcza pojawiły się objawy sugerujące boreliozę, takie jak:

• rumień wędrujący lub nietypowa zmiana skórna,
• objawy grypopodobne,
• powiększone węzły chłonne,
• bóle mięśni i stawów,
• objawy neurologiczne.

Należy pamiętać, że wynik badania IgM powinien być zawsze interpretowany w połączeniu z objawami pacjenta i wywiadem dotyczącym kontaktu z kleszczami.
We wczesnej fazie zakażenia wynik może być jeszcze ujemny, ponieważ organizm potrzebuje czasu na wytworzenie przeciwciał. Z kolei dodatnie IgM, szczególnie bez typowych objawów, nie zawsze oznacza aktywną boreliozę i wymaga oceny lekarskiej.

>> Tik'alert, test na boreliozę z krwi z palca, wyrób medyczny, produkt dostępny bez recepty

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy borelioza może wrócić po leczeniu?

Prawidłowo leczona borelioza zwykle zostaje opanowana. Ponowne pojawienie się objawów wymaga oceny lekarskiej, ponieważ może wynikać zarówno z innych przyczyn, jak i z nowego zakażenia.

Czy zmęczenie po boreliozie jest normalne?

Zmęczenie może występować po zakończeniu leczenia u części pacjentów. Jeśli utrzymuje się długo lub znacząco wpływa na życie codzienne, warto skonsultować się z lekarzem.

Czy dodatnie przeciwciała oznaczają aktywną boreliozę?

Nie zawsze. Przeciwciała mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy, a nawet lat po przebytej infekcji. Wyniki badań należy interpretować razem z objawami klinicznymi.

Czy po boreliozie trzeba ponownie przyjmować antybiotyk?

Nie. Kolejna terapia antybiotykowa powinna być stosowana wyłącznie wtedy, gdy istnieją medyczne wskazania potwierdzające aktywne zakażenie.

Autor materiału: ZBADAJSIE SP. Z O.O.

Producent i podmiot prowadzący reklamę: ZBADAJSIE SP. Z O.O., ul. Cypriana Kamila Norwida 1/2, 48-300 Nysa, Polska