Czyszczenie uszu – jak prawidłowo czyścić uszy?

Woskowina (inaczej: wosk uszny) to substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym, z powodu której należy regularnie czyścić uczy. Warto wiedzieć, że powstawanie woskowiny w uchu jest naturalnym zjawiskiem. Ta żółtawa lub brunatna substancja – a właściwie mieszanina wydzieliny gruczołów łojowych i potowych z fragmentami złuszczonego naskórka – w przewodzie słuchowym pełni wiele pożytecznych funkcji.

>> Krople do uszu, spraye do usuwania woskowiny

>> Akcesoria do pielęgnacji uszu dziecka

Woskowina jest dla uszu filtrem (chroni przed zanieczyszczeniami), ma właściwości antybakteryjne (jej ruch w uchu sprawia, że z woskowiną wydalane są bakterie, a poza tym zatrzymuje bakterie przed przedostaniem się w głąb przewodu słuchowego), chroni błonę bębenkową i nawilża.

Ciekawostka: kolor i konsystencja woskowiny jest kwestią indywidualną i w dużej mierze zależy od genów.

Czy warto więc stosować specjalne krople do uszu lub spraye do usuwania woskowiny, która powstaje w naturalny sposób i pełni w organizmie wiele pożytecznych funkcji? W niektórych przypadkach jest to wskazane, a nawet konieczne – u niektórych osób nadmierne gromadzenie się woskowiny w uchu wynika z wąskiego, specyficznie ukształtowanego przewodu słuchowego. Przyczyną nadmiernego gromadzenia się woskowiny może być również praca w zanieczyszczonym środowisku lub stosowanie aparatu słuchowego.

Zatkane ucho i nadmiar woskowiny – jak sobie radzić?

Przyczyny zatkanego ucha bywają różne: ucho może się zatkać od kataru; od zmiany ciśnienia (np. podczas lotu samolotem); może je także wywołać zapalenie ucha lub zapalenie trąbki słuchowej. Często jednak przyczyna zatkanego ucha jest prozaiczna: w przewodzie słuchowym zalega czop woskowinowy (inaczej: korek woskowinowy), który może sprawić, że pojawią się zaburzenia słuchu, szumy w uszach i bóle ucha.

Czop woskowinowy powstaje z nadmiaru mocno zbitej woskowiny – często mamy tu do czynienia ze zjawiskiem błędnego koła: w celu usunięcia woskowiny stosowane są patyczki do uszu; usilne usuwanie woskowiny (i wpychanie głęboko patyczków) sprawia, że organizm produkuje jej coraz więcej; dodatkowo fragmenty waty z patyczków mogą pozostać w przewodzie słuchowym, co może skutkować infekcjami i stanem zapalnym w uchu; nadmiar woskowiny ubijany jest patyczkiem, co dodatkowo sprzyja powstawaniu twardych czopów woskowiny; próby samodzielnego oczyszczenia zatkanego w ten sposób ucha za pomocą patyczków mogą sprawić, że czop przesunie się jeszcze głębiej w przewodzie słuchowym. 

Jak prawidłowo czyścić uszy?

Prawidłowe czyszczenie uszu powinno polegać na regularnej higienie i usuwaniu nadmiaru woskowiny z zewnętrznych kanałów słuchowych – częste stosowanie patyczków, używanie słuchawek dokanałowych lub dousznych może skutkować powstaniem zbitej w czop woskowiny i zatkaniem ucha. Nie oznacza to jednak, że trzeba całkowicie zrezygnować z patyczków do uszu. Należy jednak odpowiednio z nich korzystać i czyścić patyczkami jedynie to, co widać (czyli ujście przewodu słuchowego i małżowiny uszne).

Bardzo ważna jest profilaktyka, czyli stosowanie preparatów wspomagających zmiękczanie i naturalne usuwanie woskowiny usznej oraz zapobiegających powstawaniu korków woskowinowych (najlepiej wybrać preparat do czyszczenia uszu na bazie naturalnych składników – np. oliwy z oliwek, która dodatkowo ma właściwości łagodzące podrażnienia i pielęgnuje wysuszoną skórę przewodu słuchowego). Tego typu preparaty mogą być przydatne zarówno w profilaktyce, jak i w sytuacjach wymagających płukania uszu przez lekarza (ich zastosowanie przed zabiegiem rozmiękcza czop woskowinowy i sprawia, że znacznie łatwiej jest „wypłukać” korek woskowinowy z ucha).

Jedną z domowych metod czyszczenia ucha jest zastosowanie parafiny – wystarczy wlać kilka kropel parafiny do ucha (najlepiej wcześniej podgrzać parafinę do temperatury ok. 36 stopni C) i położyć się na drugim boku (tak aby parafina spłynęła w głąb przewodu słuchowego i rozpuściła nadmiar woskowiny lub umożliwiła jej naturalne przemieszczenie się na zewnątrz przewodu słuchowego).