Wydawałoby się, że w lutym nic nie pyli i alergicy – dosłownie – mogą odetchnąć. Tymczasem jeszcze przed nadejściem wiosny w powietrzu pojawiają się żółte pyłki olchy i leszczyny. Co jeszcze uczula w lutym i jak sobie poradzić z alergią wziewną w drugim miesiącu roku?
Co pyli w lutym? Rośliny, które mogą wywołać alergię
W serwisie Apteline.pl zgodnie z wizją Grupy NEUCA zależy nam na przekazywaniu treści najwyższej jakości – sprawdzonych informacji, eksperckiej wiedzy. Dlatego nasze teksty piszą i weryfikują specjaliści – farmaceuci i lekarze.

Dlaczego na alergie wziewne narzekamy już w lutym?
Chociaż luty to miesiąc zimowy, część roślin już zaczyna pylić, dzięki podniesieniu się średnich zimowych temperatur budzą się też szybciej. Przyczyną alergii w lutym są również grzyby i pleśnie Aspergillus lub Cladosporium – ich zarodniki utrzymuja się w powietrzu cały rok.
Leszczyna
To drzewa i krzewy z rodzaju Corylus, należące do rodziny brzozowatych. W Polsce dominuje gatunek leszczyny pospolitej (Corylus avellana), ceniony ze względu na jadalne owoce – orzechy laskowe. Leszczyna otwiera w Polsce sezon dla alergików – zaczyna produkować żółty pyłek nawet w styczniu i pyli do końca kwietnia. Wytwarza męskie kwiaty zebrane w charakterystyczne kwiatostany, tzw. kotki.

Olcha (olsza)
Olcha, inaczej olsza, to rodzaj krzewów i drzew o identycznej przynależności co leszczyna – do rodziny brzozowatych. Na terenie naszego kraju występują trzy gatunki olszy i są to drzewa olsza czarna (Alnus glutinosa), olsza szara (Alnus incana) i krzew olsza zielona (Alnus alnobetula). Niezależnie od gatunku olsza podobnie jak leszczyna ma kwiaty męskie zebrane w kotki, które są źródłem dużej ilości pyłku – zaczyna pylić w lutym, a jeśli jest ciepła zima, to nawet styczniu.

Pylenie leszczyny i olchy w lutym
Początek pylenia obu roślin jest praktycznie identyczny. W styczniu notuje się niewielkie ilości pyłku zarówno olchy, jak i leszczyny, poziom pylenia zmienia się na wysoki przed drugą połową lutego. Pylenie leszczyny trwa do drugiej połowy marca, z kolei olcha pyli do początku kwietnia.
Alergia na pyłki leszczyny i olchy – objawy
Klasyczne objawy osób uczulonych na pyłki leszczyny i olchy to przede wszystkim:
- katar alergiczny z wodnistą wydzieliną,
- kichanie,
- uczucie swędzenia w nosie,
- wrażenie zatkanego nosa powiązane z obrzękiem śluzówki.
Niewykluczone są objawy alergii jak drapanie lub świąd w gardle, suchy kaszel lub łzawienie oczu.
Jak rozróżnić alergię na leszczynę i olchę?
Jest to trudne, ponieważ pyłki tych roślin przez podobną budowę wywołują tzw. alergię krzyżową (po narażeniu na różne alergeny pojawia się ten sam zespół objawów).
Pylenie w lutym – jak się chronić i jak leczyć alergię?
Schemat postępowania dla alergii wziewnych w lutym jest podobny do tego w innych miesiącach. Jeśli to możliwe, trzeba zminimalizować kontakt z alergenem – jest to trudne ze względu na łatwość przemieszczania się pyłków roślinnych z wiatrem, pomocne więc mogą być maski ochronne przeciwpyłowe z filtrem FFP2 ograniczające kontakt dróg oddechowych z wziewnymi alergenami.
Inną opcją jest prewencyjne stosowanie kromoglikanu sodowego. To preparat przeciwalergiczny dostępny w kroplach do oczu lub sprayu do nosa, który ma za zadanie stabilizować komórki tuczne uwalniające histaminę pobudzającą procesy zapalne. Dla skuteczności leczenia kluczowe jest zastosowanie kromoglikanu w okresie niskiego stężenia pyłków, czyli w tzw. okresie bezobjawowym.
W ramach łagodzenia alergii na rośliny pylące w lutym i późniejszych miesiącach można zastosować inne leki przeciwalergiczne:
- tabletki i syropy przeciwalergiczne, np. z cetyryzyną, loratadyną, feksofenadyną,
- spray do nosa na alergię, np. ze sterydem jak mometazon lub przeciwhistaminowe z azelastyną, dimetyndenem w połączeniu z fenylefryną,
- przeciwalergiczne krople do oczu, np. z ketotifenem, olopatadyną, azelastyną.
Alergia w lutym nie tylko przez pylenie
Warto pamiętać, że w sezonie zimowym sporo czasu spędzamy w pomieszczeniach, gdzie jesteśmy narażeni na kontakt z alergenem takim jak roztocze kurzu domowego. Oprócz tego uczulenie drogą wziewną w lutym (ale i w innych miesiącach) może być wynikiem alergii na sierść zwierząt.
Co pyli w lutym? Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Oprócz pyłków leszczyny i olchy objawy mogą być związane także z całorocznymi alergenami, takimi jak roztocze kurzu domowego czy zarodniki niektórych grzybów pleśniowych. Dlatego przyczynę dolegliwości warto potwierdzić odpowiednią diagnostyką.
Krótkotrwałe ochłodzenie może ograniczyć pylenie, jednak po wzroście temperatury rośliny mogą ponownie zacząć uwalniać pyłek. Intensywność pylenia zależy przede wszystkim od przebiegu pogody.
Chociaż luty kojarzy się z zimą, już w tym miesiącu mogą pylić leszczyna i olcha. W cieplejszych latach sezon pylenia rozpoczyna się wcześniej, dlatego pierwsze objawy alergii mogą pojawić się jeszcze przed nadejściem kalendarzowej wiosny.
Wyższe temperatury sprzyjają wcześniejszemu rozpoczęciu pylenia przez niektóre drzewa. W efekcie alergeny pojawiają się w powietrzu wcześniej niż zwykle, a osoby uczulone mogą odczuwać objawy już pod koniec zimy.
Słoneczna i cieplejsza pogoda sprzyja uwalnianiu pyłków przez rośliny. W takich warunkach ich stężenie w powietrzu może być większe niż podczas mroźnych lub deszczowych dni, co u osób uczulonych może prowadzić do nasilenia objawów.
- Kalendarz pylenia Polskiego Towarzysta Alergologicznego, pta.med.pl/kalendarz-pylenia-2023-r/
- https://www.gov.pl/web/psse-police/sezon-pylenia--najwazniejsze-informacje-dla-osob-cierpiacych-na-alergie
- https://apteline.pl/artykuly/caloroczny-kalendarz-pylen-dla-alergikow-kiedy-musisz-uwazac-na-pylki
- https://wodamorska.apteo.pl/kalendarz-pylenia/
- www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/wziewne/57681,alergeny-wziewne





