Alergia na pyłki drzew – objawy. Jak sobie radzić: leki, odczulanie

Alergia na pyłki drzew – przykład sezonowej pyłkowicy 

Alergia na pyłki roślin, inaczej alergia pyłkowa, pyłkowica (pollinosis), jest jednym z najczęściej spotykanych rodzajów alergii sezonowych. Szacuje się, że dotyczy 10-25% ludzi na świecie, szczególnie dzieci i osób poniżej 20. roku życia. Wywołują ją głównie pyłki kwitnących drzew, chwastów i traw oraz zarodniki grzybów pleśniowych. Alergia na pyłki jest też rodzajem alergii wziewnej, objawia się więc głównie sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek. Nasilenie tych dolegliwości wzrasta ze wzrostem stężenia alergenów w powietrzu – w naszej strefie klimatycznej powietrze jest najsilniej wysycone pyłkami od końca stycznia do początku października. 
W Polsce bada się poziom pyłku 13 gatunków drzew i 7 gatunków roślin zielnych (oraz stężenia alergenów pochodzących od grzybów mikroskopowych Alternaria i Cladosporium). Pyłek brzozy jest trzecią po pyłkach traw i pyłku bylicy najczęstszą przyczyną alergii pyłkowej w naszym klimacie. 

Kiedy się pojawia uczulenie na pyłki

Drzewa produkujące alergizujące pyłki kwitną w różnych, ściśle określonych okresach w roku charakterystycznych dla danego gatunku drzewa. Pora pylenia uzależniona jest także od pogody i w zależności od warunków atmosferycznych może ulegać nieznacznym przesunięciom. Dlatego osoby borykające się z problemem alergii powinny zwracać uwagę na aktualne komunikaty dotyczące pylenia roślin.

Alergia na pyłki drzew – drzewa pylące wcześnie

• Leszczyna – styczeń – połowa marca,
• olcha – styczeń – koniec marca,
• topola – marzec – połowa kwietnia,
• wierzba – połowa marca – koniec kwietnia,
• cis – koniec marca.

Alergia na pyłki drzew późno pylących

• Grab – kwiecień – początek maja,
• brzoza – połowa kwietnia – początek maja,
• dąb – połowa kwietnia – koniec maja,
• sosna – połowa maja – połowa czerwca,
• lipa – lipiec.

>> Całoroczny kalendarz pylenia dla alergików – kiedy musisz uważać na pyłki?

Alergia na pyłki drzew – objawy

Alergia na pyłki drzew związana jest z występowaniem wielu objawów, wśród których można wymienić następujące:

• wodnista lub śluzowa wydzielina z nosa
• niedrożność nosa spowodowana przez nadmiar wydzieliny
• osłabienie lub utrata węchu
• utrudnione oddychanie przez nos
• kichanie
• przewlekły kaszel spowodowany spływaniem wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła
• silny ból głowy i objawy zapalenia zatok wynikające z nadprodukcji wydzieliny i zablokowania ujścia zatok przynosowych
• świąd w okolicy nosa, podniebienia, gardła i spojówek
• zaczerwienienie spojówek i gałek ocznych
• łzawienie oczu
• ciemniejsze zabarwienie skóry pod oczami – tzw. cienie alergiczne
• obrzęk powiek
• zaczerwienienie skóry nosa wynikające z ciągłego pocierania nosa
• wyprysk kontaktowy, zaczerwienienie i świąd skóry
• niewielkie podwyższenie temperatury ciała
• obniżenie nastroju
• zaburzenia koncentracji
• problemy ze snem.

Alergia na pyłki drzew – co pomaga?

Warto, by osoby zmagające się z alergią na pyłki drzew starały się złagodzić objawy reakcji alergicznej. Jest to ważne, ponieważ nieleczona alergia w istotny sposób obniża jakość życia chorego, a dodatkowo predysponuje do wystąpienia poważniejszych problemów zdrowotnych, np. astmy oskrzelowej. Pierwszym krokiem powinno być podjęcie diagnostyki alergologicznej, a następnie odpowiednie postępowanie lecznicze oraz działania profilaktyczne zmniejszające narażenie na alergizujące pyłki.

Diagnostyka alergii pyłkowej

Podstawowym badaniem wykonywanym w przypadku podejrzenia alergii pyłkowej są punktowe testy skórne, których wyniki pozwalają na określenie konkretnych alergenów odpowiedzialnych za rozwój reakcji alergicznej. Przeprowadza się je najczęściej w gabinetach zabiegowych przy poradniach alergologicznych. Aby przeprowadzić test skórny, wykonuje się niewielkie nacięcie skóry (zwykle w okolicy przedramion), a następnie podaje pojedyncze krople standaryzowanych odczynników zawierających badane alergeny. Po określonym czasie obserwuje się wystąpienie reakcji alergicznej lub jej brak. 
W diagnostyce alergii wykorzystuje się także badania laboratoryjne, które polegają na wykryciu specyficznych dla alergenów przeciwciał klasy IgE w pobranej próbce krwi.

Alergia na pyłki drzew – leki

W przebiegu alergii stosuje się leki zmniejszające objawy uczulenia i ułatwiające codzienne funkcjonowanie:

Leki doustne

• przeciwhistaminowe – cetyryzyna, lewocetyryzyna, rupatadyna bilastyna, loratadyna, desloratadyna, feksofenadyna
• przeciwleukotrienowe – montelukast, zafirlukast

Leki donosowe

• przeciwhistaminowe – azelastyna, mepyramina, dimetinden
• glikokortykosteroidy – mometazon, budezonid, flutikazon, beklometazon
• przeciwcholinergiczne – ipratropium
• kromony – kromoglikan, nedokromil

Leki dospojówkowe

• leki przeciwhistaminowe – a-zelastyna, emedastyna, olopatadyna
• kromony – kromoglikan.

Alergia na pyłki drzew – odczulanie

Immunoterapia swoista, inaczej odczulanie, to wielokierunkowy proces wpływający na odpowiedź immunologiczną. Jej zastosowanie jest wskazane u chorych, u których metody farmakologiczne są nieskuteczne lub niewskazane. Skutkiem immunoterapii jest złagodzenie objawów alergii, a w niektórych przypadkach ich całkowite ustąpienie. Dzięki jej wdrożeniu możliwe jest ograniczenie stosowania leków objawowych. 
W przypadku alergii pyłkowej stosuje się najczęściej immunoterapię przedsezonową. Polega ona na podawaniu szczepionki zawierającej alergen we wzrastających dawkach w okresie 2-3 miesięcy przed spodziewanym okresem pylenia. Po osiągnięciu maksymalnej dawki alergenu leczenie przerywa się na okres pylenia, a w kolejnym sezonie schemat się powtarza.

Jak sobie radzić z alergią na pyłki drzew?

Aby zapobiegać występowaniu reakcji alergicznej, ważne jest ograniczenie kontaktu z alergenem.

• W celu uniknięcia narażenia na pyłki drzew warto zrezygnować z aktywności na świeżym powietrzu w godzinach, gdy stężenie pyłków jest najwyższe (zwykle od 11.00 do 15.00).
• Jeśli wyjście na zewnątrz jest nieuniknione, należy skorzystać z prysznica po powrocie do domu.
• W okresie pylenia drzew ulgę przynosi stosowanie roztworów soli fizjologicznej do nosa i oczu. Pozwalają one na usunięcie alergenów z błony śluzowej nosa i spojówek.
• Istotne jest także zamykanie okien i drzwi w pomieszczeniach, kiedy w powietrzu utrzymuje się najwyższe stężenie pyłków, oraz stosowanie klimatyzatorów lub filtrów powietrza dedykowanych dla alergików i astmatyków.

>> Uczulenie na wełnę owczą, alergia na lanolinę – objawy, zapobieganie