• 20 000 produktów
  • Darmowa dostawa
  • Wysyłka w 24 godziny
  • 2600 punktów odbioru
 

Uczulenie na miód: wysypka i inne objawy u dzieci i dorosłych

Alergia na miód zdarza się rzadko, ale może objawiać się poważnie: obrzękiem ust, wymiotami, dusznością, a nawet wstrząsem anafilaktycznym. Uczulenie na miód wywołuje przede wszystkim pyłek kwiatowy, zwłaszcza ten z mniszka, nawłoci, tymotki siewnej, brzozy brodawkowatej, leszczyny i oliwki.

Uczulenie na miód wynika przede wszystkim z obecności w nim pyłku kwiatowego.

Wiedza w pigułce

  • Skład miodu różni się w zależności od jego pochodzenia, dlatego osoby uczulone mogą reagować na jeden rodzaj miodu, a dobrze tolerować inny.
  • W diagnostyce wykorzystuje się wywiad medyczny, punktowe testy skórne oraz oznaczenie swoistych przeciwciał IgE wobec pyłków roślin i produktów pszczelich.
  • U części pacjentów za wystąpienie objawów odpowiadają reakcje krzyżowe z pyłkami roślin lub uczulenie na inne produkty pszczele, takie jak propolis, pyłek pszczeli czy mleczko pszczele.
  • Miodu nie należy podawać dzieciom przed ukończeniem 12. miesiąca życia ze względu na ryzyko botulizmu niemowląt, niezależnie od występowania alergii.
  • Osoby z potwierdzoną alergią powinny dokładnie sprawdzać skład suplementów diety i preparatów naturalnych, ponieważ mogą one zawierać miód lub inne produkty pszczele.

Uczulenie na miód 

Miód ma bardzo pozytywny wpływ na nasze zdrowie – dostarcza cennych witamin i minerałów, może zapobiegać zaburzeniom układu krążenia, obniżać ciśnienie krwi i zmniejszać ryzyko miażdżycy. Jest źródłem przyjaznych bakterii, wspiera pracę i regenerację wątroby, wspomaga także gojenie ran, zakażeń skóry i oparzeń. Oprócz działania prozdrowotnego miód może wykazywać jednak działanie alergizujące, choć uczulenie na miód zdarza się rzadko. Uważa się, że dotyczy mniej niż 0,2% osób.

Skąd się bierze alergia na miód?

Miód zawiera nektar roślinny, spadź i wydzielinę gruczołów ślinowych pszczół. Pod względem chemicznym składa się głównie z węglowodanów (przede wszystkim glukoza i fruktoza), zawiera też białka i aminokwasy (enzymy takie jak inwertaza, oksydaza glukozowa, amylaza, katalaza), kwasy organiczne, karotenoidy, magnez, wapń, potas, żelazo, witaminę C, B, flawonoidy. Głównym czynnikiem wywołującym uczulenie na miód jest pyłek kwiatowy. W szczególności pochodzący od roślin z rodziny astrowatych: słonecznika, bylicy, złocienia, mniszka, ambrozji i nawłoci, traw – głównie tymotki siewnej oraz drzew – szczególnie brzozy brodawkowatej, leszczyny pospolitej i oliwki europejskiej.

Inne składniki miodu mogące wywoływać alergię to:

  • enzymy zawarte w wydzielinie ślinowej i gardzielowej produkowanej przez pszczoły
  • jad pszczeli
  • składniki ciała pszczół
  • zarodniki grzybów pleśniowych
  • grzyby drożdżoidalne
  • algi
  • białko
  • występujące w spadzi produkty przemiany materii owadów ssących.

Uczulenie na miód – objawy

Alergia na miód może się objawiać w zróżnicowany sposób. Do najczęściej zgłaszanych objawów uczulenia na ten produkt zalicza się:

  • zaburzenia dermatologiczne – ogólny świąd skóry, pokrzywka, obrzęk powiek, obrzęk ust, zaczerwienienie skóry
  • zaburzenia pokarmowe – bóle brzucha, biegunka, wymioty
  • zaburzenia oddechowe – duszność, kaszel, obrzęk gardła, astma oskrzelowa, wysięk z nosa, skurcz oskrzeli
  • inne – ból głowy, zapalenie spojówek, złe samopoczucie.

Reakcje anafilaktyczne na skutek alergii na miód

Najbardziej niebezpieczną postacią alergii na miód są reakcje anafilaktyczne, których występowanie potwierdzono w toku przeprowadzonych badań. Wstrząs anafilaktyczny to stan bezpośrednio zagrażający życiu, wymagający jak najszybszej interwencji lekarskiej (podania adrenaliny).

Objawy, które mogą wskazywać na wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego, to:

  • nudności
  • zawroty głowy
  • spadek ciśnienia tętniczego krwi
  • spłycenie oddechu
  • utrata przytomności
  • zapaść.

Uczulenie na miód – co zrobić?

  • Jeśli po spożyciu miodu pojawią się objawy alergii, należy zasięgnąć pomocy lekarskiej. Aby potwierdzić alergię na miód, lekarz przeprowadzi dokładny wywiad, a następnie zleci przeprowadzenie testów diagnostycznych.
  • W przypadku pojawienia się objawów uczulenia po zjedzeniu miodu (nawet niewielkiej ilości), trzeba wykluczyć miód z diety. Nie jest niezbędnym pokarmem dla człowieka, można go łatwo zastąpić, a zawarte substancje znaleźć w innych źródłach.
  • Podczas występowania łagodnych objawów uczulenia na miód, takich jak pokrzywka lub nieżyt nosa, można zastosować doustne leki przeciwalergiczne w formie tabletek lub syropu. Nie należy jednak rezygnować z wizyty u lekarza. Konsultacja z alergologiem jest niezbędna dla prawidłowej diagnostyki alergii, a także ustalenia dokładnego czasu trwania diety eliminacyjnej.

Jak lekarz sprawdza uczulenie na miód

W ocenie alergii na miód wykorzystuje się następujące rodzaje testów diagnostycznych:

  • doustne testy prowokacyjne – najważniejsze badanie wykorzystywane dla potwierdzenia alergii pokarmowych; polegają na doustnym podawaniu alergizującego pokarmu we wzrastających ilościach i obserwowaniu reakcji organizmu; konieczne jest ich przeprowadzanie w warunkach szpitalnych, ponieważ w przebiegu może dojść do poważnych powikłań;
  • testy skórne – polegają na lekkim nacięciu skóry i naniesieniu odczynnika zawierającego alergen, a następnie obserwacji pojawiającej się reakcji; wykonuje się je w poradni alergicznej pod okiem personelu medycznego;
  • badanie krwi – w próbce krwi żylnej określa się stężenie określonych przeciwciał klasy IgE.

Alergia na miód – na co uważać?

  • Czytaj skład produktów spożywczych: unikaj miodu, a także zawierających go słodyczy, napojów czy płatków śniadaniowych. 
  • Sprawdzaj składniki kosmetyków – miód bywa wykorzystywany w produktach pielęgnacyjnych do twarzy i ciała, szczególnie tych określanych jako naturalne. Zastosowanie kosmetyków z miodem przez osobę uczuloną może wywołać silne dolegliwości skórne i ogólne.
  • Podczas zakupów w aptece powiedz farmaceucie o uczuleniu na miód. Bywa on składnikiem wielu preparatów stosowanych w przeziębieniu i grypie, szczególnie syropów na kaszel oraz produktów na ból gardła.

Uczulenie na miód – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Alergia na jad pszczoły nie oznacza automatycznie uczulenia na miód, propolis, pyłek pszczeli czy mleczko pszczele, ponieważ zawierają one inne składniki niż jad. Są to odrębne rodzaje alergii. Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ u niektórych osób może współistnieć nadwrażliwość na produkty pszczele. Jeśli po spożyciu miodu lub innych produktów pochodzenia pszczelego pojawiają się objawy alergiczne, należy przerwać ich stosowanie i skonsultować się z alergologiem.

Chociaż miód spadziowy zawiera zwykle mniej pyłków roślin niż miód wielokwiatowy, również może wywołać reakcję alergiczną. O możliwości wystąpienia objawów decydują nie tylko pyłki, ale także inne składniki miodu, takie jak białka pochodzące od pszczół czy substancje obecne w spadzi. Ryzyko reakcji jest indywidualne i zależy od tego, na który składnik miodu dana osoba jest uczulona. Z tego powodu osoby z potwierdzoną alergią na miód nie powinny samodzielnie sprawdzać tolerancji różnych jego rodzajów bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

Wysoka temperatura może zmieniać strukturę części białek obecnych w miodzie, jednak nie gwarantuje całkowitego wyeliminowania właściwości alergizujących. Jeśli reakcję wywołują pyłki roślinne, białka pszczele lub inne składniki miodu, objawy mogą wystąpić również po spożyciu miodu dodanego do gorących napojów lub wypieków.

Produkty pszczele, takie jak propolis, pyłek pszczeli czy mleczko pszczele, zawierają inne substancje niż miód i również mogą wywoływać reakcje alergiczne. U części osób z alergią na miód może występować nadwrażliwość także na te produkty, jednak nie dotyczy to wszystkich przypadków. Ich stosowanie warto omówić z lekarzem, zwłaszcza jeśli wcześniej wystąpiły objawy po produktach pochodzenia pszczelego.

  1. Kędzia B, Hołderna-Kędzia E. Alergenne działanie miodu pszczelego. Acta Agrobotanica 2006, 59(1): 257-263.
  2. Frontczak M, Olas B. Miód i jego składniki chemiczne – rola w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia. Kosmos Problemy Nauk Biologicznych 2021; 1(330): 115-119.
  3. Mazur M, Kędzierska-Matysek M. Właściwości probiotyczne i prebiotyczne miodów. w: Babicz M, Kropiwiec-Domańska K. Wybrane zagadnienia z zakresu bromatologii. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, 2023.
Poznaj naszego eksperta
Mgr farm. Izabela Ośródka

Mgr farm. Izabela Ośródka

Na co dzień magister farmacji w aptece ogólnodostępnej, w wolnych chwilach autorka artykułów dla czasopism i portali związanych z branżą farmaceutyczną. Prywatnie młoda mama, miłośniczka górskich wędrówek i domowych wypieków oraz zwolenniczka fitoterapii.

Zobacz także