Alergia na fruktozę jako taka nie występuje, problemem zdrowotnym jest nietolerancja pokarmowa, czyli zaburzenie wchłaniania lub metabolizmu „cukru z owoców”. Objawy nietolerancji fruktozy mogą jednak przypominać reakcję alergiczną.
Uczulenie na fruktozę – jakie są objawy alergii na cukier z owoców?
W serwisie Apteline.pl zgodnie z wizją Grupy NEUCA zależy nam na przekazywaniu treści najwyższej jakości – sprawdzonych informacji, eksperckiej wiedzy. Dlatego nasze teksty piszą i weryfikują specjaliści – farmaceuci i lekarze.
Uczulenie na cukier fruktozę?
Fruktoza to cukier prosty. Występuje przede wszystkim w owocach, dlatego często jest nazywana cukrem owocowym. Do organizmu jest dostarczana jako składnik dwucukru sacharozy (w połączeniu z glukozą) lub pod postacią wielocukrów fruktanów (polimerów D-fruktozy). Obecnie ilość spożywanej fruktozy jest na wysokim poziomie, jednak nie ze względu na duże spożycie owoców. Wynika ono z diety obfitującej w produkty wysokoprzetworzone zawierające sacharozę i syrop glukozowo-fruktozowy. Uczuleniem na fruktozę potocznie określa się objawy pokarmowej nietolerancji fruktozy, przypominają one bowiem reakcję alergiczną, jednak alergia na fruktozę jako taka nie występuje.
Nietolerancja fruktozy
Nietolerancja fruktozy opiera się na nieprawidłowym transporcie w jelicie cienkim, w wyniku czego związek ten w dużym stężeniu pojawia się w jelicie grubym. Następnie mikrobiom jelita grubego przetwarza fruktozę na prostsze związki, takie jak metan, wodór, dwutlenek węgla oraz krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Te metabolity powodują w przewodzie pokarmowym liczne dolegliwości.
Uczulenie na fruktozę – skąd się bierze
Przyczyny nietolerancji fruktozy nie są do końca wyjaśnione. Mogą ją wywołać choroby: ostre zapalenie żołądka i jelit, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, jak i jedzenie wysokoprzetworzonej żywności. Według badań objawy złego wchłaniania fruktozy dotyczą przede wszystkim pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS) oraz niemowląt i dzieci poniżej 9. roku życia. Szacuje się, że nietolerancja fruktozy dotyka jednego na trzech pacjentów z IBS.
Uczulenie na fruktozę – objawy
Pierwsze objawy nietolerancji fruktozy obserwuje się w chwili spożywania żywności bogatej w ten monocukier. W pierwszej kolejności, zwłaszcza u dzieci, pojawia się zwykle brak łaknienia. Do innych objawów ze strony układu pokarmowego należą:
- bóle brzucha,
- wzdęcia,
- biegunki,
- nudności,
- odbijanie.
Są to symptomy nieswoiste, dlatego też diagnoza nietolerancji fruktozy jest bardzo trudna.
Alergia na cukier fruktozę – jakie badania wykonać?
Ocena stanu zdrowia i postawienie diagnozy zawsze należy do lekarza. By rozpoznać nietolerancję fruktozy, konieczne jest wykonanie badań. Lekarz gastrolog zazwyczaj zleca wykonanie testu oddechowego z wodorem i/lub metanem w odpowiedzi na podanie 25 gramów fruktozy.
Nietolerancja fruktozy – czego nie jeść?
- Fruktozy najczęściej dostarczamy sobie w postaci białego cukru (czyli połączenia glukozy i fruktozy). Pomocne jest więc ograniczenie jedzenia cukru i jego zamiennika, czyli syropu glukozowo-fruktozowego.
- Kolejnym działaniem jest zmniejszenie spożycia produktów, które zawierają fruktozę w dużej ilości, czyli świeżych owoców, soków owocowych, a także owoców suszonych czy miodu.
Produkty bogate we fruktozę
Najwięcej fruktozy w formie wolnej lub w postaci sacharozy zawierają:
- soki i świeże owoce (jabłka, gruszki, melony, papaje, arbuzy),
- miód,
- owoce suszone (jabłka, śliwki, wiśnie, morele, figi, daktyle, rodzynki),
- dżemy, konfitury,
- napoje słodzone fruktozą,
- produkty wysokoprzetworzone z dodatkiem fruktozy.
Produkty o wysokiej zawartości fruktanów
- czosnek,
- cykoria,
- pszenica, jęczmień, owies,
- por,
- cebula,
- szparagi,
- karczoch.
Uczulenie na fruktozę – co jeść
W fazie badań jest dieta o niskiej zawartości FODMAP (tzw. low FODMAP od ang. Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols), która mogłaby pomóc pacjentom z nietolerancją fruktozy. Polega ona na spożywaniu małych ilości produktów zawierających oligo-, di-, monosacharydy i poliole o wysokim potencjale fermentacyjnym. Obecnie jednak nie wiadomo wiele o długoterminowych skutkach zdrowotnych takiego jadłospisu. Naukowcy udowodnili np., że zmniejsza ilość dobroczynnych bakterii w przewodzie pokarmowym.
Warto pamiętać o tym, że zalecenia dietetyczne i jadłospis zawsze powinny być dobierane indywidualnie dla każdego pacjenta. Ważna jest konsultacja z wykwalifikowanym dietetykiem, który pomoże w ułożeniu planu żywieniowego, tak aby posiłki były zbilansowane i nie wpływały na pojawienie się niedoborów składników odżywczych w organizmie.
>> DASH – dla kogo jest ta dieta? Jakie są jej zasady i dozwolone produkty?
- Kasti A. i wsp: A Combination of Mediterranean and Low-FODMAP Diets for Managing IBS Symptoms? Ask Your Gut! Microorganisms, 2022, 10(4), 751.
- Melchior C. i wsp: Fructose and irritable bowel syndrome, Nutrition Research Reviews. 2020, Volume 33, Issue 2.
- Guzek M., Borys B., Sulkowska A., Smoczyński M.: Rola nietolerancji pokarmowych w powstawaniu objawów zespołu jelita nadwrażliwego u dorosłych (2011). Forum Medycyny Rodzinnej, 5(3), 239–246.
- Shepherd S. J., Gibson P. R.: Fructose malabsorption and symptoms of irritable bowel syndrome: guidelines for effective dietary management (2006). Journal of the American dietetic association, 106(10), 1631–1639.
- Alruwaili N.W., Alshdayed I.: Fructose Metabolism and Its Effect on Glucose-Galactose Malabsorption Patients: A Literature Review, 2023, 13(2), 294.
- Singh S.K., Sarma M.S.: Hereditary fructose intolerance: A comprehensive review. World Journal of Clinical Pediatrics 2022; 11(4): 321-329.
- Marek K., Kamińska B., Plata-Nazar K., Grabska-Nadolska M.: Upośledzenie wchłaniania fruktozy: rola w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego u dzieci (2010). Forum Medycyny Rodzinnej, 4(2), 117–121.
- Dymek A. i wsp.: Nietolerancja fruktozy – Opis przypadków. Alergia, 2017, 2.
- Krzysztof M. i wsp.: Upośledzenie wchłaniania fruktozy: rola w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego u dzieci. Forum Medycyny Rodzinnej. 2010, vol. 4, no 2, 117–121.
