• 20 000 produktów
  • Darmowa dostawa
  • Wysyłka w 24 godziny
  • 2600 punktów odbioru
 
 

Astma oskrzelowa – objawy, przyczyny i leczenie. Czy astma jest uleczalna?

Astma oskrzelowa, inaczej dychawica oskrzelowa, to przewlekła choroba, której nie można wyleczyć.

Podczas astmy oskrzela, długotrwale objęte stanem zapalnym, zwężają się, przez co chory oddycha z trudnością, ma duszności i męczący kaszel. Na wypadek nagłego ataku astmy zawsze powinien mieć przy sobie leki.

starszy mężczyzna używa inhalatora

Wiedza w pigułce

  • Charakterystyczną cechą astmy są zmienne objawy oddechowe: świszczący oddech, duszność, uczucie ucisku w klatce piersiowej i kaszel.
  • Choroba może przebiegać z okresami dobrego samopoczucia i zaostrzeniami.
  • Rozpoznanie opiera się na typowych nawracających objawach oraz na potwierdzeniu zmiennego ograniczenia przepływu powietrza w badaniach czynnościowych płuc.
  • Astmy zwykle nie można całkowicie wyleczyć, ale u większości pacjentów można ją skutecznie kontrolować. Podstawą leczenia są leki zawierające wziewny glikokortykosteroid.

Astma, dychawica oskrzelowa – co to za choroba?

Astma oskrzelowa, czasem nazywana dychawicą oskrzelową, to przewlekła choroba, której nie można wyleczyć, można jedynie łagodzić jej objawy. Podczas astmy w oskrzelach długotrwale występuje stan zapalny, przez co w drogach oddechowych dochodzi do trwałych zmian. Następuje proces włóknienia, przerost mięśni gładkich, komórek tkanki łącznej, komórek błony śluzowej, przez co oskrzela się zwężają (tzw. obturacja oskrzeli). W nadmiarze jest też produkowana wydzielina śluzowa. U chorych dochodzi do zaostrzeń astmy – napadów duszności lub kaszlu. Objawy te występują lub nasilają się często na skutek bodźca: alergenu, zakażenia wirusowego lub bakteryjnego. 

Stopnie zaawansowania astmy

Stopień intensywności choroby określa się na ogół w czterostopniowej skali:

Stopień nasilenia astmy

Częstość objawów i wpływ na funkcjonowanie

Astma sporadyczna, łagodna

Objawy zaostrzenia występują rzadziej niż raz w tygodniu.

Astma przewlekła lekka

Objawy zaostrzenia pojawiają się częściej niż raz w tygodniu, ale rzadziej niż raz dziennie.

Astma przewlekła umiarkowana

Objawy występują codziennie; mogą zaburzać sen i utrudniać codzienną aktywność.

Astma przewlekła ciężka

Objawy występują codziennie i znacząco utrudniają normalne funkcjonowanie.

Rodzaje astmy

Astma oskrzelowa może być:

Jest także astma zawodowa. Wówczas astma oskrzelowa rozwija się poprzez narażenie w trakcie pracy na szkodliwe czynniki (mogą tak działać np. izocyjaniany, pył drzewny, pył zbożowy, kalafonia, mąka).    

    Objawy astmy

    Objawy astmy to przede wszystkim:

    • nasilona duszność, trudności w oddychaniu, wynikające z nich zmęczenie, zadyszka,
    • świszczący oddech,
    • ucisk w klatce piersiowej,
    • męczący kaszel pojawiający się nagle, utrzymujący się (może być suchy lub mokry),
    • trudności z mówieniem przez kaszel lub duszność,
    • wyraźna praca przepony, mięśni klatki piersiowej, szybki oddech.

    Podczas choroby dochodzi do zaostrzania się objawów – zwykle pod wpływem infekcji dróg oddechowych, ekspozycji na alergeny, na skutek stresu lub intensywnego wysiłku fizycznego. Wpływ ma także zmiana temperatury otoczenia, silne emocje, zanieczyszczenia powietrza (np. smog). Objawy astmy mogą nasilić się nawet przez alergeny obecne w pożywieniu. Zaostrzenia dzielimy na nagłe i gwałtowne (napad astmy) lub rozwijające się powoli, przewlekle. 

    Co robić, kiedy dojdzie do zaostrzenia się astmy?

    Pacjenci chorzy na astmę powinni zawsze mieć przy sobie lek rozszerzający oskrzela oraz lek przeciwzapalny, najczęściej w postaci wziewnej. Podanie leków powinno pomóc i uspokoić oddech, zmniejszyć duszność – jeśli jednak tak się nie dzieje, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem lub wezwać pogotowie. 
    Należy pamiętać, że osoby odczuwające duszność mogą zacząć wpadać w panikę, a wtedy objawy astmy mogą się nasilić. Warto, aby osoba cierpiąca na astmę unikała czynników drażniących, ekspozycji na alergeny (roztocza, kurz, pyłki traw) oraz zanieczyszczenia środowiska (dym tytoniowy, smog, dym z ogniska). 

    Czy astma jest uleczalna?

    Astma jest chorobą, której nie da się wyleczyć, ale można kontrolować jej objawy, a przez to poprawić komfort funkcjonowania pacjenta i umożliwić mu aktywne życie. Nieleczona astma prowadzi do ataków, które mogą być zagrożeniem życia. 

    Do jakiego lekarza się zgłosić z astmą oskrzelową?

    Jeśli pojawia się duszność lub męczący kaszel, należy pójść do lekarza pierwszego kontaktu lub w przypadku dziecka do pediatry. Lekarz wykluczy infekcję, a także inne choroby, jak mukowiscydoza czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP). Leczenie astmy prowadzi pulmonolog (lekarz specjalizujący się w chorobach układu oddechowego) lubi alergolog, jeżeli astma jest związana z reakcjami alergicznymi). Do tych specjalistów kieruje lekarz POZ.

    Astma oskrzelowa – diagnostyka

    Astma oskrzelowa diagnozowana jest na podstawie wywiadu z pacjentem, badania przedmiotowego (osłuchowego – słychać szmery) oraz badania spirometrycznego. Spirometria polega na tym, że pacjent bierze głęboki wdech, a następnie wydmuchuje powietrze przez specjalny ustnik do spirometru. Urządzenie mierzy objętość i pojemność wydychanego powietrza.
    Jeśli lekarz podejrzewa, że astma jest spowodowana alergią, może zdecydować o wykonaniu testów prowokacyjnych, które polegają na celowej ekspozycji chorego w bezpiecznych warunkach na działanie czynnika, który prawdopodobnie powoduje napad astmy.

    Leczenie astmy

    Leczenie astmy uzależnione jest od stopnia zaawansowania choroby. W większości przypadków chorzy przyjmują leki na stałe, nawet jeśli nie występują objawy, i stosują doraźną pomoc w trakcie ataku zaostrzenia.

    • Leki podtrzymujące dobry stan chorego, kontrolujące przebieg choroby – sterydy wziewne (glikokortykosteroidy, grupa leków o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym), leki przeciwleukotrienowe oraz długo działające beta-2-mimetyki.
    • Środki doraźne, nazywane też objawowymi, używane są w przypadku nagłego skurczu oskrzeli i duszności. To m.in. krótko działające antycholinergiki, krótko działające beta-mimetyki (te ostatnie powinny być podane razem z wziewnymi sterydami, najlepiej jako leki łączone w jednym inhalatorze). W przypadku zaostrzeń niekiedy stosowane są doustne sterydy.
    • Gdy astma ma podłoże alergiczne, niezbędne jest zastosowanie leków przeciwalergicznych oraz unikanie ekspozycji na bodźce wywołujące zaostrzenie.
    • Ciężka postać astmy może być wskazaniem do zastosowania leków biologicznych, czyli białek modulujących odpowiedź układu odpornościowego (np. mepolizumab, omalizumab, dupilumab). 

    Co to jest astma kontrolowana?

    Jeśli objawy występują nie częściej niż dwa razy w tygodniu i w związku z tym leki doraźne są stosowane nie częściej niż dwa razy w tygodniu oraz nie dochodzi do zaostrzeń i objawów nocnych, można mówić, że choroba jest pod kontrolą.

    Przyczyny astmy oskrzelowej

    Przyczyny wystąpienia choroby są bardzo różne:

    • Uwarunkowania genetycznie – jest większa szansa na wystąpienie astmy u osób, w których rodzinie występowały alergie czy astma w przeszłości.
    • Do choroby predysponują także płeć żeńska, rasa czarna, nadmierna masa ciała, otyłość, wcześniactwo, niska masa urodzeniowa.
    • Życie w zanieczyszczonym środowisku, narażenie na smog, dym papierosowy (także palenie przez matkę w czasie ciąży), alergeny, stosowanie niektórych leków (np. kwasu acetylosalicylowego – aspiryny). 
    • Nie bez znaczenia są także infekcje przebyte w dzieciństwie, takie jak zapalenie oskrzelików, albo częste infekcje dróg oddechowych. 

    Czy astmie można zapobiec?

    Nie istnieje profilaktyka rozwoju astmy, natomiast wśród zaleceń wymienia się zapobieganie ekspozycjom na alergeny, karmienie niemowlęcia piersią, unikanie otyłości, unikanie dymu tytoniowego, a także prowadzenie zdrowego i aktywnego trybu życia. 

     

    Astma oskrzelowa - FAQ

    Astma jest chorobą przewlekłą, której nie da się całkowicie wyleczyć. Dzięki regularnemu leczeniu przeciwzapalnemu, właściwej technice inhalacji, unikaniu indywidualnych czynników wyzwalających oraz kontroli lekarskiej można jednak ograniczyć objawy, zmniejszyć ryzyko zaostrzeń i prowadzić aktywne życie.

    Nie, jeśli jest dobrze kontrolowana. Regularna aktywność fizyczna jest zwykle możliwa, jednak objawy podczas wysiłku warto skonsultować z lekarzem.

    Nie. Astma może rozwinąć się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Astma alergiczna częściej zaczyna się w dzieciństwie, a niealergiczna częściej występuje u dorosłych.

    To dwie nazwy tej samej choroby. „Dychawica oskrzelowa” jest starszym, rzadziej używanym określeniem astmy oskrzelowej.

    Atak astmy może powodować duszność, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej i trudności w mówieniu. Należy zastosować lek doraźny zgodnie z zaleceniem lekarza. Jeśli objawy nie ustępują lub się nasilają, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem albo wezwać pogotowie.

    Stosuje się leki kontrolujące chorobę, przede wszystkim wziewne glikokortykosteroidy, oraz leki doraźne na duszność i skurcz oskrzeli. W ciężkiej astmie lekarz może zalecić leczenie biologiczne.

    Wyróżnia się astmę alergiczną, niealergiczną oraz zawodową. Astma alergiczna jest związana z alergenami, a zawodowa — z narażeniem na szkodliwe czynniki w miejscu pracy.

    Wyróżnia się astmę sporadyczną łagodną, przewlekłą lekką, umiarkowaną i ciężką. Podział zależy od częstości objawów oraz ich wpływu na sen i codzienne funkcjonowanie.

    1. Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention. 2026 Update. GINA; 2026, Dostęp: 5.10.2026, https://ginasthma.org/2026-gina-strategy-report/
    2. Global Initiative for Asthma. Asthma Management and Prevention for Adults, Adolescents and Children 6–11 Years: A Summary Guide for Healthcare Providers. GINA; 2026. Dostęp: 5.10.2026, https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2026/07/GINA-Summary-Guide-2026-WEB-WMS.pdf
    3. Global Initiative for Asthma. Difficult-to-Treat & Severe Asthma in Adolescent and Adult Patients. Diagnosis and Management. Version 7.0. GINA; 2026. Dostęp: 5.10.2026, https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2026/06/GINA-Severe-Asthma-Guide-2026-WEB-WMS.pdf
    4. Pawliczak R, Emeryk A, Barczyk A, et al. Standardy rozpoznawania i leczenia astmy u dzieci i dorosłych (STAN4T). Polskie Towarzystwo Alergologiczne, Polskie Towarzystwo Chorób Płuc, Polskie Towarzystwo Pneumonologii Dziecięcej, Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej; 2025. https://pta.med.pl/zaktualizowane-standardy-rozpoznawania-i-leczenia-astmy-u-dzieci-i-doroslych-stan4t/ PDF: https://pta.med.pl/wp-content/uploads/2025/03/PJA_Art_55632-20.pdf
    5. Konsultant krajowy w dziedzinie alergologii, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej, Prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia astmy u dorosłych w POZ, z uwzględnieniem opieki koordynowanej. 16 lutego 2024. Dostęp 5.10.2026 przez stronę Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej: https://ptmr.info.pl/astma-i-pochp-wytyczne/ 

     

     

    Poznaj naszego eksperta
    Joanna Mazurek

    Joanna Mazurek

    Absolwentka kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie. Interesuje się chorobami wewnętrznymi oraz możliwościami leczenia związanymi z dietoterapią. W wolnym czasie lubi czytać książki i trenuje siłowo.

    Zobacz także

    Sterydy do nosa na alergię – jak działają, kiedy stosować, skutki uboczne

    Autor:

    Mgr farm. Katarzyna Deptuła

    Data aktualizacji: 13.07.2026
    Sterydy do nosa na alergię – jak działają, kiedy stosować, skutki uboczne

    Leki sterydowe do nosa to środki zalecane w pierwszej kolejności na alergiczny nieżyt nosa (katar sienny) o przebiegu umiarkowanym lub ciężkim. Stosuje się je także na zapalenie zatok i inne choroby laryngologiczne. Przeczytaj, jak bezpiecznie stosować sterydy na alergię do nosa.

    Czytaj więcej

    Czy astma przeszkadza w seksie?

    Autor:

    Redakcja Apteline

    Data publikacji: 22.01.2018
    Czy astma przeszkadza w seksie?

    Czy astma może być przyczyną problemów w życiu intymnym – przeglądając fora internetowe o tematyce zdrowotnej można zauważyć, że pytanie to nurtuje astmatyków w każdym wieku. Seks to rodzaj aktywności fizycznej, a ta przy astmie jest jak najbardziej wskazana. Skąd zatem obawy pacjentów?

    Czytaj więcej

    Stan astmatyczny – czynniki i objawy

    Autor:

    Redakcja Apteline

    Data publikacji: 16.10.2017
    Stan astmatyczny – czynniki i objawy

    Stan astmatyczny to ciężkie zaostrzenie astmy. Występuje w wyniku znacznego zwężenia oskrzeli, które nie reaguje na doraźnie zastosowane leczenie ratunkowe i powoduje ostrą niewydolność oddechową, z niedoboru tlenu.

    Czytaj więcej