Laktoferyna – kiedy suplementować białko mleka ssaków

Co to jest laktoferyna? 

Laktoferyna jest białkiem naturalnie wytwarzanym przez ludzki organizm. Znajduje się w różnych wydzielinach, takich jak mleko, ślina, łzy, płyn mózgowo-rdzeniowy, żółć, pot czy nawet woskowina uszna. Największe jej ilości zawiera mleko początkowe, czyli tak zwana siara. Nie tylko organizm człowieka ma zdolność do wytwarzania laktoferyny. Jest ona składnikiem mleka większości ssaków. Laktoferyna ludzka i bydlęca są do siebie bardzo podobne, co umożliwiło zastosowanie do produkcji suplementów laktoferyny pochodzącej z mleka krowiego.

Laktoferyna – działanie 

Laktoferyna pełni wiele funkcji niezbędnych do prawidłowego działania układu odpornościowego i ochrony przed infekcjami. Ma zdolność do wychwytywania i wiązania żelaza, dzięki czemu skutecznie reguluje jego wchłanianie w organizmie i może być pomocna dla osób zmagających się z anemią z niedoboru żelaza. Nie bez powodu duże ilości laktoferyny znajdują się w mleku matki. Białko to jest szczególnie ważne dla niemowląt i małych dzieci. Pomaga w dojrzewaniu układu odpornościowego u noworodków i chroni je przed infekcjami, wspomaga wchłanianie żelaza i hamuje rozrost patogennych bakterii w jelitach, sprzyjając jednocześnie namnażaniu bakterii z rodzaju Bifidobacterium, wartościowych dla flory jelitowej. 

Inne właściwości laktoferyny

• Działanie przeciwbakteryjne – laktoferyna wiąże się z jonami żelaza, co zmniejsza ich dostępność dla bakterii. Bakterie potrzebują żelaza do wzrostu i rozmnażania. Mniejszy dostęp do tego pierwiastka skutkuje zahamowaniem ich rozwoju. Dodatkowo laktoferyna ma zdolność do łączenia się z elementem ścian komórkowych bakterii i uszkadzania ich.

• Działanie przeciwwirusowe – podczas infekcji wirusowych białka wirusa łączą się z receptorami na komórkach organizmu człowieka. Laktoferyna również wiąże się z tymi receptorami, co hamuje rozwój infekcji. 

• Działanie przeciwgrzybicze – laktoferyna ma również zdolność do destabilizacji ścian komórek grzybów, co może wspomagać leczenie infekcji grzybiczych 

• Działanie przeciwpierwotniakowe – laktoferyna stymuluje komórki układu odpornościowego takie jak makrofagi do wychwytywania i wchłaniania nie tylko wirusów, bakterii i grzybów, lecz także pierwotniaków. 

Laktoferyna – dla kogo? 

Laktoferyna w postaci suplementów diety może okazać się wartościowym dodatkiem:

• w okresach obniżonej odporności organizmu;
• w trakcie leczenia infekcji;
• przy niedoborach żelaza (ryzyko niedoboru największe jest w przypadku kobiet w okresie ciąży i karmienia piersią, kobiet, u których występują obfite krwawienia miesięczne,  osób mających niezbilansowaną dietę, osób zmagających się z chorobami przewodu pokarmowego zaburzającymi wchłanianie żelaza,  dzieci w okresie zwiększonego zapotrzebowania na składniki pokarmowe: wcześniaków, niemowląt i nastolatków).
• Laktoferyna zalecana bywa także u osób z zaburzeniami pracy układu pokarmowego. Jej wpływ na mikrobiotę jelitową wspomaga leczenie dysbiozy jelitowej, zaburzeń trawienia i wchłaniania. Pomocniczo można stosować ją również w czasie leczenia obecności Helicobacter pylori.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku wielu chorób sama suplementacja nie wystarczy. Choć laktoferyna może być pomocna jako dodatek do leczenia, to zawsze należy skonsultować się z lekarzem, który zadecyduje o zasadności jej przyjmowania. Szczególną ostrożność wobec przyjmowania wszelkich leków i suplementów powinny zachować kobiety w okresie ciąży i karmienia piersią oraz rodzice, który chcą podawać te preparaty swoim pociechom.
Laktoferyny nie należy również traktować jako preparatu zapewniającego odporność. Podstawą w budowaniu odporności u dzieci i dorosłych jest zdrowa, zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna oraz odpowiednia ilość snu.

Laktoferyna jako lek 

Laktoferyna nie jest dostępna na rynku w postaci leku. Obecnie wszystkie sprzedawane preparaty zawierające laktoferynę mają status suplementu diety. Chcąc wybrać najlepszy z produktów, należy zwrócić uwagę, aby w składzie nie znajdował się cukier. Wartościowymi dodatkami będą natomiast substancje stanowiące pożywkę dla bakterii wchodzących w skład mikroflory jelitowej, takie jak inulina lub fruktooligosacharydy. 

Laktoferyna – jak stosować? 

Dostępne preparaty laktoferyny mają postać tabletek, kropli lub proszku w saszetkach do rozpuszczenia. Należy stosować dawkę zaleconą przez lekarza lub sugerowaną na opakowaniu produktu. Zwiększanie jej powyżej zaleceń nie przyniesie większych korzyści, a może wywołać działania niepożądane. Suplementy diety w tabletkach najlepiej popijać letnią wodą. Preparaty w postaci proszku również należy rozpuścić w wodzie, uważając, aby nie była ona gorąca. Wysoka temperatura doprowadza bowiem do denaturacji laktoferyny i pozbawia ją cennych właściwości.

Laktoferyna – skutki uboczne 

Zażywanie laktoferyny może wywoływać działania niepożądane, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty, zaparcia i zmniejszenie apetytu. Ryzyko ich wystąpienia znacznie zwiększa zażywanie większych dawek preparatu niż zalecane.

Laktoferyna – przeciwwskazania 

Stosowanie preparatów zawierających laktoferynę jest przeciwwskazane przede wszystkim u osób uczulonych na to białko. Unikać powinny jej również osoby z alergią na białka mleka krowiego.