Kalina koralowa jest chętnie uprawianym krzewem przede wszystkim ze względu na walory ozdobne. Z jednej strony przez obecność saponin jej surowe owoce są trujące, z drugiej wykazują wiele cennych właściwości, a przez to dobroczynny wpływ na organizm i lecznicze działanie. Kalinie koralowej przypisuje się właściwości rozkurczowe i uspokajające. Wzmacnia serce i poprawia jego czynność, przez co wykorzystywana jest w leczeniu nadciśnienia tętniczego, a także terapii skurczy naczyń i nerwic. Sprawdź, na jakie jeszcze przypadłości warto stosować preparaty z kaliną koralową.
Kalina koralowa – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie. Odwar z kwiatów kaliny
Wiedza w pigułce
- Kalina koralowa jest wykorzystywana w zielarstwie od wielu lat, przy czym poszczególne części rośliny mają odmienne zastosowanie i różnią się składem.
- Owoce kaliny koralowej nie powinny być spożywane na surowo w większych ilościach, ponieważ mogą powodować nudności, wymioty i inne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Obróbka termiczna zmniejsza ryzyko wystąpienia tych objawów.
- Owoce wyróżniają się wysokim potencjałem przeciwutleniającym i są przedmiotem badań dotyczących ich możliwego wpływu na procesy zapalne oraz metabolizm glukozy i lipidów.
- W medycynie ludowej kalinę wykorzystywano również przy dolegliwościach układu pokarmowego i napięciu mięśniowym, jednak nie wszystkie tradycyjne zastosowania zostały potwierdzone w badaniach klinicznych.
- Charakterystyczne czerwone owoce kaliny dojrzewają jesienią i mogą pozostawać na krzewach również zimą. Po odpowiednim przygotowaniu wykorzystuje się je m.in. do sporządzania soków, syropów i przetworów.
Kalina koralowa – jakie ma właściwości?
Kalina koralowa (Viburnum opulus L.) zawiera duże ilości substancji biologicznie czynnych odpowiadających za jej lecznicze działanie. Do związków aktywnych występujących w surowcach z kaliny zalicza się głównie flawonoidy takie jak kwercetyna, astragalina, amantaflavon i kemferol. Roślina obfituje ponadto w garbniki, kumaryny, triterpeny i substancje gorzkie. W zielu kaliny znajdują się też kwasy organiczne i olejek eteryczny.
Bogaty skład chemiczny nadaje kalinie koralowej właściwości:
- przeciwbólowe,
- przeciwzapalne,
- przeciwutleniające (antyoksydacyjne),
- przeciwdrobnoustrojowe,
- moczopędne,
- przeciwskurczowe,
- przeciwkrwotoczne,
- żółciopędne,
- wykrztuśne,
- uspokajające,
- ściągające,
- wzmacniające.
Za sprawą wskazanych właściwości kalina koralowa i preparaty z niej wyprodukowane znajdują zastosowanie w terapii różnych przypadłości.
>> Guarana – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie. Suplementy diety z guaraną
Kalina koralowa – działanie i wskazania do stosowania
Kalina koralowa:
- jako środek rozkurczowy łagodzi napięcie przedmiesiączkowe (PMS) i ból w czasie miesiączki,
- reguluje cykl miesiączkowy,
- niweluje objawy menopauzy,
- działa moczopędnie w przypadku obrzęków i zakażeń dróg moczowych,
- zmniejsza napięcie mięśni gładkich,
- obniża ciśnienie tętnicze krwi,
- usprawnia proces trawienia,
- uszczelnia ściany naczyń krwionośnych,
- działa wzmacniająco na układ odpornościowy,
- łagodzi problemy gastryczne,
- ułatwia zasypianie.
Wskazania do stosowania kaliny koralowej to m.in. przeziębienia, skurcze naczyń, nadciśnienie tętnicze, nerwice oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. biegunka).
Kalina koralowa na zaburzenia miesiączkowania
Przetwory z kaliny koralowej i preparaty zawierające ją w składzie polecane są kobietom cierpiącym z powodu bolesnych i obfitych miesiączek. Skutecznie łagodzą przykre objawy, a w razie zaburzeń cyklu nadają mu prawidłowy rytm.
Kalina sprawdza się też na zapalenia błony śluzowej macicy. Sięgać po nią mogą kobiety w okresie menopauzy, ponieważ hamuje krwawienia będące jednym z jej objawów. Roślina może ponadto sprawdzić się na bóle pleców i podbrzusza charakterystyczne dla zespołu napięcia przedmiesiączkowego.
>> PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego). Objawy PMS – ile trwa i jak sobie radzić?
Kalina koralowa na serce
Kalina wykazuje działanie uszczelniające na ściany naczyń krwionośnych i wspomagające pracę całego układu naczyniowego. W ten sposób pozytywnie wpływa na pracę serca, a w dodatku zapobiega chorobom naczyniowo-sercowym, tachykardii i miażdżycy.
Preparaty zawierające kalinę koralową
Jako surowiec leczniczy najcenniejsze są owoce i kora kaliny koralowej, choć przetwarzane są także kwiaty i korzenie. Warto w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że owoce kaliny koralowej można jeść dopiero po wcześniejszej obróbce termicznej lub uprzednim przemrożeniu, bo na surowo jest trująca.
Kalina koralowa jest powszechnie dostępna na rynku farmaceutycznym. Kupić ją można w aptekach i sklepach zielarskich, a także sklepach ze zdrową żywnością. Występuje głównie jako susz do przygotowywania naparów, odwarów i nalewek. Pozostałe formy kaliny to wyciąg, sok i syrop. Niekiedy spotkać też można suplementy diety i leki w postaci tabletek lub kapsułek.
Leki z kaliną koralową
Lekiem zawierającym w składzie kalinę są m. in. tabletki stosowane na nadmierną nerwowość wywołaną stresem i kłopoty ze snem.
Kalina koralowa w ciąży
U kobiet ciężarnych kalina koralowa hamuje wymioty oraz łagodzi kurcze nóg. Teoretycznie nic nie stoi na przeszkodzie, aby przyjmować roślinę w okresie ciąży, jednak nie powinno się z niej korzystać bez konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę.
Kalina koralowa – przeciwwskazania do stosowania
Głównym przeciwwskazaniem do przyjmowania kaliny koralowej jest uczulenie na tę roślinę. Doustne lub zewnętrzne zastosowanie kaliny w takim przypadku najczęściej prowadzi do wystąpienia alergii.
Kalina koralowa – możliwe skutki uboczne
Surowych owoców kaliny koralowej nie powinno się przyjmować w dużych ilościach ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Możliwe skutki uboczne przy przedawkowaniu rośliny to:
- zapalenie błon śluzowych żołądka i jelit,
- ból brzucha,
- zawroty głowy,
- nudności,
- wymioty,
- zaburzenia mowy i chodu,
- utrata przytomności.
W skrajnym przypadku w razie przyjęcia nadmiaru kaliny koralowej może nastąpić zgon.
Kalina koralowa – interakcje z lekami i preparatami
Nie ma danych klinicznych dotyczących interakcji pomiędzy preparatami z kaliną koralową a lekami lub innymi ziołami. Wszelkie wątpliwości z tym związane zawsze warto wyjaśnić z lekarzem. O poradę można poprosić też farmaceutę.
>> Jemioła pospolita – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie. Napar z jemioły
Kalina koralowa w Encyklopedii ziół i roślin – Podsumowanie
Podsumowując, kalina koralowa:
- Łagodzi dolegliwości miesiączkowe i reguluje cykl menstruacyjny.
- Stosowana w okresie przekwitania niweluje towarzyszące mu objawy.
- Dobrze wpływa na pracę serca i zapobiega chorobom z nim związanym.
- Zwiększa ilość wydalanego moczu w przypadku obrzęków i infekcji dróg moczowych.
- Jest powszechnie dostępna, zwłaszcza jako susz do przygotowywania naparów i odwarów.
- Przyjmowana w zbyt dużych ilościach może powodować działania niepożądane.
- Nie wchodzi w interakcje z innymi lekami i ziołami.
- Może łagodzić dolegliwości ciążowe, jednak przed jej zastosowaniem ciężarna powinna skonsultować się ze swoim lekarzem.
Kalina koralowa – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Owoce kaliny koralowej wykorzystuje się przede wszystkim po odpowiednim przetworzeniu. Można przygotowywać z nich m.in. soki, syropy, przeciery, dżemy, konfitury i galaretki. Ze względu na charakterystyczny cierpki i gorzkawy smak owoce często poddaje się wcześniej przemrożeniu lub obróbce termicznej. Surowych owoców kaliny nie należy spożywać w większych ilościach.
Nie zaleca się celowego spożywania pestek kaliny koralowej. Podczas przygotowywania przetworów owoce najczęściej przeciera się przez sito, dzięki czemu można oddzielić pestki od miąższu. Samych pestek nie wykorzystuje się jako produktu spożywczego ani nie powinno się ich rozgryzać i spożywać w większych ilościach.
Częstotliwość stosowania kaliny koralowej zależy od rodzaju preparatu, jego składu i zawartości surowca, dlatego należy przestrzegać dawkowania podanego przez producenta. Kalina koralowa była tradycyjnie wykorzystywana przy dolegliwościach związanych z miesiączkowaniem, jednak dostępne dowody kliniczne dotyczące jej skuteczności są ograniczone. Jeśli bóle miesiączkowe są silne, nawracają lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia ich przyczyny.
Owoce kaliny koralowej (Viburnum opulus) dojrzewają pod koniec lata i jesienią, najczęściej od sierpnia do października. Do zbioru najlepiej wybierać owoce w pełni dojrzałe, o intensywnie czerwonej barwie. Często zbiera się je po pierwszych przymrozkach, ponieważ niska temperatura zmniejsza ich charakterystyczną gorycz i cierpkość.
- Kajszczak D., Zakłos-Szyda M., Podsędek A. Viburnum opulus L.—A Review of Phytochemistry and Biological Effects. Nutrients. 2020;12(11):3398.
- Zakłos-Szyda M., Pawlik N. The Influence of Viburnum opulus Polyphenolic Compounds on Metabolic Activity and Migration of HeLa and MCF Cells. International Journal of Molecular Sciences. 2019;20(13):3213.
- Rychlińska I. Sterols and triterpenes in Viburnum opulus L. leaves. Herba Polonica. 2008;54(2):59–65.
