Złocień maruna (Tanacetum parthenium) jest wieloletnią rośliną z rodziny astrowatych, naturalnie rosnącą w rejonie bałkańskich pasm górskich. Obecnie jest rozpowszechniona niemal w całej Europie, Azji, Chile, Dalekim Wschodzie i Ameryce Północnej. Na co pomaga złocień maruna? Roślina znana jest przede wszystkim ze swojego przeciwgorączkowego działania. Preparaty z zawartością kwiatów są również wykorzystywane w leczeniu nawracających bólów głowy, migren, stanów zapalnych i zakażeń bakteryjnych. Poznaj właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie złocienia maruna!
Złocień maruna – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie
Wiedza w pigułce
- Złocień maruna zawiera m.in. partenolid, laktony seskwiterpenowe, flawonoidy i olejki eteryczne. Szczególne znaczenie ma partenolid – jeden z głównych związków aktywnych rośliny, związany z jej właściwościami przeciwzapalnymi.
- Złocień maruna jest szczególnie kojarzony z migreną i nawracającymi bólami głowy. Jego składniki wpływają m.in. na syntezę prostaglandyn oraz uwalnianie serotoniny i histaminy, czyli procesy uczestniczące w powstawaniu objawów migrenowych.
- Zastosowanie złocienia obejmuje również dolegliwości związane z menstruacją i menopauzą. Roślina była wykorzystywana m.in. przy bólach miesiączkowych oraz innych dolegliwościach kobiecych.
- Złocień maruna może być stosowany w postaci naparu lub gotowych preparatów, najczęściej kapsułek i tabletek. Preparaty bywają standaryzowane na zawartość partenolidu, co pozwala określić ilość tego związku w danej porcji.
- Złocień maruna może wpływać na krzepnięcie krwi, dlatego nie powinien być łączony z lekami przeciwzakrzepowymi.
Złocień maruna – jakie ma właściwości?
Za drogocenne właściwości złocienia maruna odpowiadają substancje zawarte w kwiatach rośliny. Należą do nich:
- laktony seskwiterpenowe,
- partenolid,
- flawonoidy,
- olejki eteryczne.
Złocień maruna znany jest przede wszystkim jako ziele przeciwgorączkowe, przeciwmigrenowe, przeciwzapalne i antybakteryjne. Olejek eteryczny zawarty w roślinie hamuje wzrost takich bakterii jak Bacillus subtilis i Staphylococcus aureus. Właściwości rośliny przynoszą ulgę w bólach miesiączkowych. Jeżeli chodzi o właściwości lecznicze, złocień wykazuje silną aktywność antynowotworową. Bezpośredni wpływ ma na to partenolidu – jeden ze składników cennego ziela. Aktywne substancje rośliny wykazują także silne działanie antyagregacyjne – zbliżone do działania aspiryny.
>> Co na ból głowy? Przyczyny bólu i sposoby na ból głowy
Złocień maruna – działanie i wskazania do stosowania
Na co pomaga złocień maruna? Roślina zalecana jest przede wszystkim osobom cierpiącym na migreny i bóle głowy. Wskazaniem do stosowania są również dolegliwości menopauzalne, a także trudności z menstruacją. Zauważono pozytywny wpływ złocienia maruny na gojenie się ran, w tym podrażnień dziąseł i jamy ustnej. Z tego względu ziele zalecane jest jako uzupełnienie leczenia po zabiegach dentystycznych. Złocień maruna stosowany jest w leczeniu bakterii gram-dodatnich. Zioło wykazuje również działanie:
- antyalergiczne,
- przeciwgrzybicze,
- łagodzące dolegliwości układu pokarmowego,
- obniżające poziom lipidów we krwi.
>> Co to jest grzybica? Gdzie może występować?
Złocień maruna na migrenę i ból głowy
Złocień maruna na migrenę? Suplementacja rośliną zarówno minimalizuje cierpienie, jak i zapobiega nawrotom choroby w przyszłości. Skuteczność w walce z migrenowym bólem głowy zostało potwierdzone w wynikach badań podjętych przez naukowców z American Headache Society. Roślina w kontakcie z organizmem człowieka hamuje produkcję prostaglandyn, uwalnianie serotoniny i histaminy. Złocień wykazuje również aktywność spazmolityczną na mięśnie gładkie i antagonistyczny wpływ na receptory 5-HT2A.
Złocień maruna na gorączkę i zapalenia
Złocień maruna zalecany jest wszystkim zmagającym się z gorączką i stanami zapalnymi. Za te właściwości odpowiadają flawonoidy i laktony seskwiterpenowe – podstawowe składniki rośliny. Aktywności złocienia jest zbliżona do działania środków przeciwzapalnych i kwasu acetylosalicylowego. Wyciąg z Tanacetum parthenium hamował syntezę prostaglandyny PGs, tak samo, jak popularna aspiryna.
>> Zioła na przeziębienie i kaszel - które wybrać?
Złocień maruna – dawkowanie
Jak stosować złocień maruna? Zalecane jest stosowanie naparu, złożonego z 1-2 łyżeczek ziela. Roślinę należy zalać szklanką gorącej wody i zaparzać pod przykryciem przez 15 minut. Dzienna dawka nie powinna przekraczać 3 naparów.
Preparaty ze złocieniem maruną są często standaryzowane na zawartość co najmniej 0,2% partenolidu – jednego ze składnika rośliny. W tym przypadku dzienna dawka powinna wynosić od 50 do 250 mg, co przekłada się na 0,2-0,6 mg partenolidu. Preparaty dostępne w sklepach z suplementami diety powinny być stosowane zgodnie z zaleceniem producenta – zazwyczaj 1 kapsułka na dobę.
Preparaty zawierające Złocień maruna
Złocień maruna sprzedawany jest najczęściej w formie kapsułek. Tabletki dostępne w sklepach ze zdrową żywnością mogą być wzbogacone o dodatkowe składniki, wzmacniające działanie rośliny. Należą do nich m.in. witamina B2 i B5.
Złocień maruna występuje również w formie herbaty. Sposób dawkowania został opisany w powyższym nagłówku.
Złocień maruna w ciąży
Stosowanie złocienia maruny w okresie ciąży jest przeciwwskazane z uwagi na ryzyko poronienia. Ziele nie jest również zalecane kobietom karmiącym piersią.
Złocień maruna – przeciwwskazania do stosowania
Zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną, złocienia maruna nie powinny stosować:
- dzieci,
- kobiety w ciąży,
- kobiety karmiące piersią,
- osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe.
Złocień maruna – możliwe skutki uboczne
Stosowanie złocienia maruna stosunkowo rzadko wywołuje skutki uboczne. Efekty niepożądane mają zazwyczaj ogólny przebieg i w pełni ustają po zaprzestaniu suplementacji. Do najczęstszych skutków ubocznych należą:
- ból brzucha,
- wzdęcia,
- niestrawność,
- nudności i wymioty,
- biegunki.
Zdecydowanie rzadsze komplikacje to utrata smaku, gorzki smak, opuchnięcie warg i owrzodzenie jamy ustnej. Odstawienie ziela po dłuższym stosowaniu może się wiązać z takimi objawami, jak nerwowość, ból głowy i stawów, napięcie, sztywność, zmęczenie i zaburzenia snu.
Złocień maruna – interakcje z lekami i preparatami
Prowadzone badania i zgłaszane doniesienia wskazują na wpływ złocienia maruny na proces krzepnięcia krwi. Z tego względu nie jest zalecane jednoczesne stosowanie rośliny i leków rozrzedzających krew. Nie ma dostępnych badań, opisujących działanie złocienia na dzieci i młodzież. Przeciwwskazaniem do suplementacji jest również alergia na rośliny astrowate.
>> Zioła fotouczulające - lista. Po jakich ziołach nie wolno się opalać?
Złocień maruna w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie
- Złoceń Maruna zalecany jest przede wszystkim osobom cierpiącym na migreny i bóle głowy.
- Aktywności złocienia jest zbliżona do działania kwasu acetylosalicylowego. Z tego względu ziele jest stosowane w walce z gorączką i stanami zapalnymi.
- Wskazaniem do stosowania złocienia są dolegliwości menopauzalne oraz trudności z menstruacją.
- Suszone kwiaty złocienia powinny być spożywane w formie naparu, złożonego z 1-2 łyżeczek ziela.
- Nie należy stosować złocienia maruny w ciąży i w trakcie karmienia piersią. Ziele nie powinno być również spożywane przez dzieci.
Złocień maruna – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Partenolid jest ważnym składnikiem złocienia, ale roślina zawiera również inne związki biologicznie czynne. Sama wysoka zawartość jednego związku nie pozwala więc zagwarantować większej skuteczności preparatu. Znaczenie mają również jakość ekstraktu, sposób jego przygotowania i dawka.
Ze względu na potencjalny wpływ na krzepnięcie krwi stosowanie złocienia w okresie poprzedzającym zabieg powinno zostać omówione z lekarzem. Nie należy zatajać przyjmowania suplementów i preparatów roślinnych podczas kwalifikacji do operacji.
Migrena z aurą jest jednym z typów migreny, jednak dostępne dane nie pozwalają stwierdzić, że złocień działa szczególnie skutecznie właśnie w tej postaci choroby. Pojawiające się po raz pierwszy zaburzenia widzenia, czucia czy mowy wymagają oceny lekarskiej, ponieważ podobne objawy mogą mieć również inne przyczyny.
Złocień nie działa jak typowy doraźny lek przeciwbólowy. Jeśli jest stosowany w profilaktyce migreny, ewentualnego efektu należy oczekiwać przy regularnym przyjmowaniu, a nie po pojedynczej dawce. Czas potrzebny do oceny działania zależy również od rodzaju i składu preparatu.
- Kashkooe A. i wsp. Exploring the Phytochemistry, Signaling Pathways, and Therapeutic Potential of Feverfew (Tanacetum parthenium): A Comprehensive Review. 2024.
- Michalak M. i wsp. Chemical Composition of Extracts from Various Parts of Tanacetum parthenium and Their Antioxidant and Cytotoxic Activity. „International Journal of Molecular Sciences”, 2024, 25(22):12179.
- Mishchenko O. i wsp. Study of certain mechanisms of anti-inflammatory effect of Tanacetum parthenium herb extract. „PharmacologyOnLine”, 2021, 3.