Przytulia czepna to polna roślina, może dorastać do 6 metrów. Jej charakterystyczną cechą są szorstkie czepne włoski. Dawniej ziela przytulii używano w leczeniu wielu chorób skóry, skaleczeń i oparzeń, obecnie wykorzystuje się ją jako roślinę moczopędną, wspomagającą leczenie łuszczycy czy żylaków.
Przytulia czepna – właściwości zastosowanie. Przepis na napar i nalewkę
W serwisie Apteline.pl zgodnie z wizją Grupy NEUCA zależy nam na przekazywaniu treści najwyższej jakości – sprawdzonych informacji, eksperckiej wiedzy. Dlatego nasze teksty piszą i weryfikują specjaliści – farmaceuci i lekarze.
Wiedza w pigułce
- Przytulia czepna może korzystnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy – jej zastosowanie obejmuje m.in. wspomaganie prawidłowego ciśnienia tętniczego i pracy serca.
- Roślina może być pomocna w profilaktyce miażdżycy oraz zaburzeń krążenia żylnego, co wiąże się m.in. z obecnością flawonoidów i innych związków o aktywności biologicznej.
- Przytulii przypisuje się wpływ na procesy metaboliczne oraz naturalne mechanizmy usuwania zbędnych produktów przemiany materii.
- Ziele przytulii zawiera flawonoidy, kwasy fenolowe, kumaryny, garbniki, glikozydy, saponiny, antrachinony oraz witaminę C, które odpowiadają za różne kierunki jej aktywności biologicznej.
- Ciekawostką jest, że suszone i palone owoce przytulii mogą być wykorzystywane jako zamiennik kawy, natomiast młode liście i ziele są jadalne i mogą stanowić dodatek do potraw.
Jak wygląda przytulia czepna?
Przytulia czepna (Galium aparine) to roślina z rodziny marzanowatych. Jej wysokość może dochodzić do 6 metrów, jednak potrzebuje do tego podpórek. Kiedy przytulia nie ma możliwości zaczepienia, z reguły pozostaje niska, ale rozłożysta. Cechą charakterystyczną rośliny jest obecność włosków, dzięki którym przyczepia się do odzieży albo sierści zwierząt. Włoski te mają również właściwości klejące i mogą powodować silne podrażnienia u osób o delikatnej skórze.
Przytulia czepna ma proste, ostro zakończone liście, które wyrastają po 6 do 8 wzdłuż łodyg odchodzących od kilku gałęzi. Kwiaty z kolei są małe, gwiaździste o kolorze białym lub zielonkawym. Surowcem przytulii, który wykorzystuje się w lecznictwie, jest ziele.
Przytulia czepna – właściwości lecznicze
Za właściwości przytulii odpowiada wiele składników w tym: flawonoidy, kwasy fenolowe, alkaloidy, kumaryny, garbniki, glikozydy, saponiny, antrachinony, witamina C i olejek eteryczny.
-
Dawniej roślinę używano w leczeniu wielu chorób skóry, skaleczeń i oparzeń. Obecnie wykorzystuje się ją w schorzeniach układu moczowego, głównie ze względu na właściwości moczopędne.
-
Wpływa także na nadciśnienie tętnicze i zaburzenia pracy serca.
-
Stosuje się ją w profilaktyce miażdżycy i chorób naczyń żylnych, takich jak żylaki czy hemoroidy.
-
Ponadto znalazła zastosowanie w regulacji metabolizmu, detoksykacji organizmu, wzmacnianiu odporności, wspomaganiu leczenia chorób skórnych, a także w poprawie nastroju.
-
Badania wykazały, że ekstrakt z przytulii ma zdolność do hamowania wzrostu komórek nowotworowych (głównie raka piersi). Ponadto jej właściwości przeciwutleniające zapobiegają uszkodzeniu komórek w wyniku stresu oksydacyjnego. To właśnie stres oksydacyjny jest jedną z przyczyn rozwoju nowotworów.
-
Przytulię czepną wykorzystuje się również we wspomaganiu leczenia chorób skóry. Zarówno działanie przeciwutleniające, jak i przeciwzapalne, determinowane przez obecność flawonoidów, umożliwiają wykorzystanie ziela przytulii we wspomagającej kuracji łuszczycy.
Przytulia czepna – jak stosować?
Suszone i palone owoce przytulii czepnej można wykorzystywać jako zamiennik kawy. Młode liście i ziele warto z kolei dodawać do różnych dań i sałatek w celu zdrowego urozmaicenia posiłków. Z ziela można też przygotowywać napar, odwar, nalewkę, a w przypadku chorób skóry czy żylaków – kąpiel.
Jak przygotować ziele przytulii?
Ziele zbiera się wczesną wiosną w okolicach kwietnia i maja aż do początku jesieni. Przytulia lubi podmokłe tereny, gdzie dodatkowo rosną krzewy i wysokie rośliny. Po uzyskaniu zbiorów ziele należy wysuszyć. Rozkłada się je na suchym podłożu, np. płótnie. Warstwa musi być cienka, aby zapewnić przepływ powietrza i nie dopuścić do gromadzenia się wilgoci. Co ważne, nie powinno się suszyć ziela w nasłonecznionym miejscu.
Przytulia czepna – jak pić? Przepis na napar z przytulii
Aby przygotować napar z przytulii czepnej bierze się 1-2 łyżki ziela, zalewa się szklaną wrzątku i przykrywa. Żeby uzyskać pełnowartościowy napój, należy odczekać około 20 minut. Po wystudzeniu jest już gotowy do wypicia. Taki napar można spożywać do 3 razy dziennie przez 2-3 miesiące. Później trzeba zrobić około miesięczną przerwę.
Nalewka z przytulii
Jeżeli natomiast chcemy zrobić nalewkę z przytulii, wówczas około 50 gramów ziela zalewamy 400 mililitrami alkoholu o mocy 40%. Najlepiej przygotować to w słoiku, a następnie odstawić w suche i ciemne miejsce na 10 dni. Co jakiś czas należy potrząsnąć naczynie z nalewką.
Suplementy diety z przytulią
W aptekach można nabyć suplementy diety w formie tabletek lub kapsułek, które zawierają ekstrakt z przytulii czepnej. Wówczas przyjmowanie surowca jest wygodniejsze i prostsze. W kwestii dawkowania trzeba ściśle przestrzegać zaleceń lekarza lub informacji podanej przez producenta danego preparatu.
Przytulia czepna – przeciwwskazania
Pomimo wielu właściwości leczniczych stosowanie przytulii czepnej jest przeciwwskazane w kilku przypadkach. Nie może być podawana małym dzieciom, kobietom w ciąży i karmiącym piersią oraz osobom stosującym długotrwale leki przeciwzakrzepowe, moczopędne, a także na nadciśnienie. Przeciwwskazaniem do stosowania przytulii jest też uczulenie na którykolwiek ze składników danego preparatu.
Przytulia czepna – działania niepożądane
Jeżeli preparat z przytulii czepnej jest stosowany zgodnie z zaleceniami, nie powinno się pojawić żadne działanie niepożądane. Niekiedy jednak mogą wystąpić nudności, ból brzucha i wysypka.
Przytulia – chwast w rolnictwie
Przytulia czepna powoduje za to straty w rolnictwie, jest nadal zaliczana do chwastów. Roślina wplątuje się w inne, ograniczając im dostęp do słońca. Szczególnie szkodliwe jest to w przypadku zbóż. Ponadto przytulia jest idealną pożywką dla mszyc, które żerując na niej, przechodzą również na inne rośliny. Trzeba również uważać na to, aby zwierzęta hodowlane nie pasły się w miejscach, gdzie rośnie przytulia. Zjedzenie jej wpływa negatywnie na ich przewód pokarmowy.
>> Szczaw zwyczajny – właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Przytulia czepna – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Przytulii przypisuje się wpływ na układ sercowo-naczyniowy, jednak brakuje wystarczających badań klinicznych, aby traktować ją jako sposób leczenia nadciśnienia tętniczego. Osoby przyjmujące leki obniżające ciśnienie powinny zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania preparatów ziołowych.
Przytulia jest pokryta charakterystycznymi haczykowatymi włoskami, dzięki którym przyczepia się do ubrań i sierści zwierząt. Bezpośredni kontakt ze świeżą rośliną może u osób z wrażliwą skórą powodować mechaniczne podrażnienie, zaczerwienienie lub dyskomfort.
Nie ma wystarczających dowodów klinicznych potwierdzających odchudzające działanie przytulii czepnej. Ze względu na właściwości moczopędne może zwiększać wydalanie wody, ale utrata wody nie jest równoznaczna z redukcją tkanki tłuszczowej. Przytulii nie należy więc traktować jako środka odchudzającego.
Nie ustalono jednej optymalnej pory przyjmowania przytulii czepnej. Ze względu na przypisywane jej działanie moczopędne picie naparu późnym wieczorem może jednak zwiększać potrzebę oddawania moczu w nocy. Z praktycznego punktu widzenia wygodniejsze może być więc spożywanie go rano lub w ciągu dnia.
- Anastasia Climan, RDN, CD-N “What Are the Benefits and Side Effects of Cleavers?” 28.09.2024
- https://hort.extension.wisc.edu/articles/catchweed-bedstraw-galium-aparine/ [dostęp 08.12.2024]