Składniki owoców palmy sabałowej mają duży wpływ na działanie hormonów. Dzięki temu palma sabałowa od lat ma zastosowanie w łagodzeniu objawów przerostu gruczołu krokowego. Od niedawna za to suplementuje się ją w terapii łysienia androgenowego.
Palma sabałowa – właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
W serwisie Apteline.pl zgodnie z wizją Grupy NEUCA zależy nam na przekazywaniu treści najwyższej jakości – sprawdzonych informacji, eksperckiej wiedzy. Dlatego nasze teksty piszą i weryfikują specjaliści – farmaceuci i lekarze.
Wiedza w pigułce
- Surowcem zielarskim palmy sabałowej są jej owoce, a w lecznictwie wykorzystuje się przede wszystkim ich frakcję tłuszczową, bogatą w kwasy tłuszczowe i fitosterole.
- Składniki palmy sabałowej mogą ograniczać obrzęk i przekrwienie tkanek, a także wykazują działanie rozkurczowe.
- Palma sabałowa jest wykorzystywana także w kontekście zespołu policystycznych jajników (PCOS) oraz zaburzeń związanych z gospodarką androgenową.
- W owocach palmy sabałowej występują m.in. beta-sitosterol, kampesterol i stigmasterol, należące do fitosteroli roślinnych, a także kwasy oleinowy, laurynowy, mirystynowy i linolowy.
- Palma sabałowa może wpływać na krzepnięcie krwi i działanie leków przeciwkrzepliwych, dlatego szczególnej ostrożności wymaga jej łączenie m.in. z warfaryną.
Czym jest palma sabałowa?
Palma sabałowa, palma sabal (łac. serenoa repens, serenoa serrulata) to roślina z rodziny arekowatych (palmowatych) występująca powszechnie w Ameryce Północnej. Rośnie również w rejonach Indii Zachodnich oraz w Ameryce Południowej. Jej inne nazwy to palma sabal oraz bocznia piłkowana. Surowcem zawierającym składniki aktywne jest owoc palmy sabałowej (łac. sabal fructus, serenoe repentis fructus).
Właściwości palmy sabałowej
Pod względem chemicznym wyróżnia się dwie frakcje owocu: lipofilową (tłuszczową) oraz hydrofilową (wodną). Frakcja lipofilowa wykorzystywana jest w lecznictwie, zawiera bowiem:
-
triglicerydy, kwasy tłuszczowe (oleinowy, laurynowy, mirystynowy, linolowy, alfa-linolenowy) oraz ich estry etylowe;
-
fitosterole takie jak beta-sitosterol, kampesterol, stigmasterol i ich pochodne;
-
linearne alkany;
-
alkeny;
-
alifatyczne alkohole i ich estry.
Tłuszczowa frakcja owocu palmy sabałowej wykazuje właściwości antyandrogenne – zmniejsza stężenie dihydrotestosteronu, którego wysoka zawartość daje np. objawy związane z przerostem gruczołu krokowego u mężczyzn. Dodatkowo składniki frakcji tłuszczowej zmniejszają reakcję zapalną taką jak wysięki, obrzęk oraz przekrwienie gruczołu. Działają także rozkurczowo.
W skład części hydrofilowej owocu palmy sabałowej wchodzą polisacharydy oraz flawonoidy. Wykazują one właściwości immunostymulujące (zwiększanie odporności).
>> Wzmocnij odporność organizmu
Wskazania do stosowania palmy sabałowej
Palma sabałowa na przerost prostaty
Głównym i powszechnie znanym od lat wskazaniem do stosowania owocu palmy sabałowej jest redukcja objawów przerostu gruczołu krokowego u mężczyzn. Dokładniej – w leczeniu I i II stopnia łagodnego przerostu stercza (BPH, od ang. benign prostatic hyperplasia). W celu łagodzenia objawów BPH stosowany jest owoc palmy sabałowej lub jego przetwory zawierające ekstrakty lipidowo-sterolowe o zawartości od 70 do 95% nienasyconych kwasów tłuszczowych. By móc zauważyć pierwsze efekty kuracji, preparaty z palmą sabałową należy przyjmować systematycznie około 8 tygodni. Lekarz decyduje o długości terapii.
>> Problemy z prostatą, leki na prostatę
Inne zastosowanie owocu palmy sabałowej
Dodatkowymi wskazaniami stosowania palmy sabałowej są:
-
wypadanie włosów u kobiet i mężczyzn,
-
wspomaganie leczenia chorób tarczycy,
-
leczenie zespołu policystycznych jajników (PCOS),
-
wsparcie w leczeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli.
Zastosowanie palmy sabałowej na wypadanie włosów
Ze względu na działanie hamujące wzrost stężenia dihydrotestosteronu palma sabałowa i inne rośliny fitosterolowe znalazły zastosowanie w terapii łysienia androgenowego u kobiet i mężczyzn. Fitosterole oraz kwasy tłuszczowe zawarte w ekstraktach z palmy sabal wspierają terapię wypadania włosów poprzez:
- zwiększenie gęstości i grubości włosów,
- wzmocnienie mieszków włosowych,
- redukcję przetłuszczania się skóry głowy.
>> Co na wypadanie włosów? Składniki i preparaty
Skutki uboczne stosowania palmy sabałowej
Do skutków ubocznych wynikających ze stosowania preparatów z palmy sabałowej należą:
-
zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka),
-
bóle głowy,
-
alergia.
Przeciwwskazania do suplementacji palmą sabałową
- Przeciwwskazaniem do doustnego stosowania preparatów zawierających ekstrakty z palmy sabałowej są zaburzenia krzepnięcia krwi.
- Nie jest wskazane przyjmowanie preparatów z palmy sabałowej w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Dodatkowo nie zaleca się stosowania ich u dzieci.
- Nie należy stosować preparatów z palmy sabałowej, jeśli równocześnie przyjmuje się środki antykoncepcyjne lub inne leki zawierające hormony płciowe.
Interakcje palmy sabałowej z lekami
Zaobserwowano istotną interakcję z warfaryną, która stosowana jest w celu obniżenia krzepliwości krwi. Nie należy stosować jednocześnie preparatów z ekstraktem z palmy sabałowej oraz warfaryny. Ze względu na możliwe interakcje z innymi lekami przeciwkrzepliwymi zaleca się wstępną konsultację z lekarzem.
Palma sabałowa – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ekstrakty z palmy sabałowej są badane pod kątem zastosowania w łysieniu androgenowym, m.in. ze względu na możliwy wpływ na aktywność 5-alfa-reduktazy – enzymu uczestniczącego w powstawaniu dihydrotestosteronu (DHT). Niektóre badania wskazują na możliwą poprawę gęstości lub wzrostu włosów, jednak dostępnych danych jest nadal mniej niż dla standardowych metod leczenia łysienia androgenowego. Palma sabałowa nie powinna więc być traktowana jako ich równoważny zamiennik.
Zaburzenia erekcji nie należą do najczęściej opisywanych działań niepożądanych palmy sabałowej. W badaniach zgłaszano jednak działania związane ze sferą seksualną, m.in. zmniejszenie libido. Jeśli podczas stosowania preparatu pojawią się zaburzenia erekcji lub inne niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ mogą mieć również inne przyczyny.
Dane dotyczące klinicznie istotnych interakcji palmy sabałowej z lekami są ograniczone. Nie oznacza to jednak, że można całkowicie wykluczyć możliwość ich wystąpienia. Osoby regularnie przyjmujące leki, szczególnie stosowane z powodu chorób prostaty lub innych chorób przewlekłych, powinny przed rozpoczęciem stosowania preparatu z palmy sabałowej skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Nie ma jednego czasu, po którym można oczekiwać poprawy objawów. Efekt zależy m.in. od rodzaju zastosowanego ekstraktu i nasilenia dolegliwości. Preparaty z palmy sabałowej nie działają doraźnie, dlatego ewentualną poprawę ocenia się podczas regularnego stosowania. Utrzymujące się trudności w oddawaniu moczu, osłabienie strumienia moczu lub częste oddawanie moczu w nocy wymagają konsultacji lekarskiej i oceny prostaty.
-
Evron E, Juhasz M, Babadjouni A, Mesinkovska NA. Natural Hair Supplement: Friend or Foe? Saw Palmetto, a Systematic Review in Alopecia. Skin Appendage Disorders. 2020 Nov;6(6):329-337.
-
Nowicki, R. J., Rogowska, P., Walczak, P., & Kołkowski, K. Skuteczność inhibitorów 5-α-reduktazy pochodzenia roślinnego w leczeniu łysienia androgenowego o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu u kobiet.
-
Matławska I., Farmakognozja, UM Poznań, Poznań 2008.
