• 20 000 produktów
  • Darmowa dostawa
  • Wysyłka w 24 godziny
  • 2600 punktów odbioru
 

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – co to jest? Normy, wskazania, przygotowanie

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) jest enzymem odgrywającym duże znaczenie w procesach energetycznych organizmu, głównie w syntezie energii. Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) znajduje się we wszystkich komórkach ludzkiego organizmu, choć jej największą aktywność obserwuje się w obrębie wątroby, mięśni oraz w nerkach, płucach i sercu.

Z tego też powodu badanie z oznaczeniem stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) zalecane jest w diagnostyce pod kątem chorób wątroby, żółtaczki (rozpoznanie przyczyn), a także przy zaburzeniach hemolitycznych. Wyższe stężenie dehydrogenazy mleczanowej może pojawić się także na skutek zmian nowotworowych.

Czym dokładnie jest dehydrogenaza mleczanowa (LDH)?

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) jest enzymem odgrywającym duże znaczenie w procesach energetycznych organizmu, głównie w syntezie energii. /Fot. Adobe Stock

Wiedza w pigułce

  • Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) jest enzymem obecnym we wszystkich komórkach organizmu i uczestniczy w procesach produkcji energii, a jej większa aktywność występuje m.in. w wątrobie, mięśniach, nerkach, płucach i sercu.
  • Oznaczenie LDH wykorzystuje się m.in. w diagnostyce chorób wątroby, żółtaczki, niedokrwistości hemolitycznej oraz niektórych stanów związanych z uszkodzeniem tkanek. 
  • Podwyższone stężenie LDH może towarzyszyć m.in. chorobom wątroby, niedokrwistości hemolitycznej i megaloblastycznej, zawałom, urazom, chorobom mięśni, stanom zapalnym oraz niektórym chorobom nowotworowym, dlatego sam wynik nie wskazuje na konkretną chorobę.
  • Zakres referencyjny LDH wynosi <480 IU/l, jednak wartości referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium i zastosowanej metody oznaczenia.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) - co to jest?

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH), określana również jako dehydrogenaza kwasu mlekowego, jest enzymem biorącym udział w produkcji energii w organizmie. Jest obecna we wszystkich komórkach organizmu ludzkiego, w tym w najważniejszych narządach – sercu, płucach, wątrobie i nerkach. Dehydrogenaza kwasu mlekowego obecna jest także w mózgu i erytrocytach (krwinkach czerwonych).

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) należy do badań przesiewowych i jest wykorzystywana w diagnostyce chorób wewnętrznych. Dzięki temu, że wykazuje wysoką aktywność w wielu kluczowych narządach, to jej zastosowanie diagnostyczne jest dość szerokie. Podwyższone stężenie dehydrogenazy mleczanowej (LDH) we krwi pojawia się na skutek uszkodzenia komórek i przedostania się substancji bezpośrednio do krwioobiegu oraz w wzrostu jej aktywności.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – kiedy należy wykonać badanie?

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) to badanie przesiewowe, które zalecane jest w celu ogólnej, profilaktycznej oceny kondycji komórek organizmu lub w przypadku podejrzenia stanów ostrych lub występowania objawów, mogących sugerować m.in. schorzenia wątroby, nerek czy układu sercowo-krążeniowego.

Główne wskazania do wykonania badania to:

  • żółtaczka – badanie z oznaczeniem stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) pomaga w rozróżnieniu żółtaczki hemolitycznej od żółtaczki miąższowej. W przypadku żółtaczki hemolitycznej dochodzi do zwiększonego stężenia LDH na skutek procesów hemolitycznych, występujących w przebiegu choroby;
  • niedokrwistość hemolityczna – w przypadku tej choroby stężenie dehydrogenazy mleczanowowej (LDH) wzrasta kilkadziesiąt razy, dlatego też badanie to jest bardzo pomocne w diagnostyce schorzenia;
  • podejrzenie chorób wątroby;
  • zatrucia pokarmowe, np. na skutek spożycia grzybów.

Wyższe stężenie dehydrogenazy mleczanowej (LDH) może wynikać także ze zmian nowotworowych, dlatego też wkonanie badania z oznaczeniem LDH może być pomocne w diagnostyce nowotworowej, aczkolwiek nie jest to głównym wskazaniem tej procedury badawczej.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) jest enzymem obecnym m.in. w komórkach wątroby. Fot. Shutterstock.

>> Żółtaczka – objawy, rodzaje, leczenie. Szczepionka na żółtaczkę

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – jak się przygotować do badania?

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) to badanie, do którego nie trzeba się wcześniej szczególnie przygotowywać. Cały proces polega na pobraniu próbki krwi do dalszej analizy laboratoryjnej.

Warto jedynie zadbać o to, aby na badanie przybyć na czczo. Dzięki temu otrzymane wyniki badań będą najbardziej wiarygodne. Oprócz tego nie ma żadnych dodatkowych zaleceń. W przypadku tego badania nie ma również ryzyka powikłań ani przeciwwskazań do jego wykonania.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – jak przebiega badanie?

Badanie z oznaczeniem stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej, która jest przekazywana do analizy laboratoryjnej. Całość trwa bardzo krótko – zwykle badanie dehydrogenazy mleczanowej (LDH) nie zajmuje więcej niż 10 minut.

Na początku osoba wykonująca badanie dezynfekuje skórę w miejscu nakłucia, po czym ostrożnie wprowadza igłę. Po pobraniu odpowiedniej ilości krwi próbka zostaje zabezpieczona i przygotowana do przekazania do laboratorium. Bezpośrednio po zakończonym badaniu warto jeszcze przez kilka minut uciskać miejsce po nakłuciu – pozwoli to ograniczyć ryzyko wystąpienia siniaka na skórze.

>> Zapalenie wątroby: wirusowe, autoimmunologiczne, alkoholowe. Poznaj objawy

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – wynik. Ile trzeba czekać i jak go interpretować?

Wyniki badania z oznaczeniem dehydrogenazy mleczanowej (LDH) dostępne są dosć szybko, zazwyczaj w przeciągu 1–2 dni od badania, choć czas ten może się wydłużyć, w zależności od wybranej placówki. Otrzymane wyniki badań należy zawsze skonsultować z lekarzem, gdyż to właśnie on jest upoważniony do postawienia diagnozy. Normy dla stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) mieszczą się na poziomie <480 IU/l.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) podwyższona – co może oznaczać?

Podwyższone stężenie dehydrogenazy mleczanowej (LDH) może sugerować:

  • zaburzenia wątroby związanej z uszkodzeniami hepatocytów,
  • niedokrwistość megablastyczną,
  • zawał nerki,
  • zmiany nowotworowe w obrębie układu chłonnego i krwiotwórczego, a także raka płuc,
  • przerzuty nowotworowe do wątroby,
  • stan padaczkowy,
  • zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego,
  • ostry stan zapalny trzustki,
  • niedrożność jelit,
  • zawał płuc.

Oprócz tego podwyższone stężenie dehydrogenazy mleczanowej (LDH) może występować przy zawale serca, niewydolności oddechowej, urazach układu mięśniowo-kostnego oraz przy chorobach mięśni szkieletowych.

Zakres użyteczności badania stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) jest dość szeroki, dlatego kluczową rolę odgrywa tu analiza medyczna, przeprowadzona przez lekarza w oparciu m.in. o zgłaszane objawy, historię zdrowia oraz wykonane wcześniej badania. Zbyt niskie stężenie tej substancji może świadczyć o infekcji wirusowej.

>> Tabletki na wątrobę, kaspułki, herbatki na wątrobę

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – jak się zachować po badaniu?

Badanie z oznaczeniem stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) polega wyłącznie na pobraniu krwi, dlatego też zaraz po nim można wrócić do zwykłych czynności – nie ma żadnych szczególnych zaleceń ani przeciwwskazań.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) w ciąży – czy wykonuje się badanie?

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) to badanie, które może być wykonywane w czasie ciąży, jeśli zachodzi taka potrzeba. Metoda ta jest nieinwazyjna i w pełni bezpieczna, dlatego ciąża nie jest przeciwwskazaniem.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – jak wygląda to badanie u dzieci?

Badanie z oznaczeniem stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) wykonuje się również u dzieci, jeśli istnieją takie zalecenia medyczne. Badanie wygląda dokładnie tak samo, jak u osób dorosłych.

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – cena. Jaki jest koszt badania?

Badanie z oznaczeniem stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) należy do taniej diagnostyki. Koszt takiej usługi waha się w granicach 15–20 zł, w zależności od placówki.

Zobacz, gdzie wykonasz badanie w Świecie Zdrowia:

>> Dehydrogenaza mleczanowa (LDH)

 

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Tak, hemoliza próbki krwi może powodować fałszywie podwyższony wynik LDH. Erytrocyty zawierają duże ilości tego enzymu, dlatego ich rozpad podczas pobrania, transportu lub przygotowania próbki może zwiększyć stężenie LDH oznaczone w laboratorium. Jeśli próbka jest zhemolizowana, wynik powinien być interpretowany z uwzględnieniem informacji laboratorium, a w razie potrzeby badanie może zostać powtórzone z prawidłowo pobranej próbki.

Tak, intensywny wysiłek fizyczny może przejściowo zwiększać aktywność LDH we krwi. Jest to związane ze zwiększonym obciążeniem i mikrouszkodzeniami mięśni, z których enzym może uwalniać się do krwiobiegu. Dlatego wynik LDH uzyskany po bardzo intensywnym wysiłku należy interpretować z uwzględnieniem aktywności fizycznej w okresie poprzedzającym badanie.

Tak, uraz mięśni może powodować zwiększenie aktywności LDH we krwi. Uszkodzone komórki mięśniowe uwalniają LDH do krążenia, dlatego jego stężenie może wzrosnąć po urazie, zwłaszcza gdy uszkodzenie tkanek jest większe. Wynik LDH nie pozwala jednak samodzielnie określić rozległości ani dokładnej lokalizacji uszkodzenia, dlatego w diagnostyce urazów mięśni uwzględnia się również objawy i inne badania, m.in. aktywność kinazy kreatynowej (CK).

Nie zawsze, ponieważ decyzja o powtórzeniu badania zależy od wysokości wyniku, objawów, innych wyników laboratoryjnych oraz możliwych przyczyn zwiększonej aktywności LDH. Powtórzenie oznaczenia może być uzasadnione, gdy wynik jest nieoczekiwany, nie odpowiada obrazowi klinicznemu lub próbka była zhemolizowana. W takiej sytuacji lekarz może również zdecydować o wykonaniu dodatkowych badań w celu ustalenia przyczyny podwyższonego LDH.

  1. Gajewski K. Dehydrogenaza mleczanowa (LDH). Medycyna Praktyczna. 2017. (https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171840,dehydrogenaza-mleczanowa-ldh [dostęp: 22.09.2026].) 

  2. Solnica B, Dembińska-Kieć A, Naskalski JW, red. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Wyd. 5. Wrocław: Edra Urban & Partner; 2022. (https://ppm.edu.pl/info/book/UJCM12cbed02130f4861924ae483b83fe31a/ [dostęp: 22.09.2026].)

  3. Szczepański T. Kiedy rzeczywiście oznaczać LDH, jak interpretować wynik, jakie badania dodatkowe zlecać w razie zwiększonej aktywności LDH, kiedy skierować pacjenta do hematologa lub onkologa? Medycyna Praktyczna. 2015. (https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.11.6.5/ [dostęp: 22.09.2026].)

Poznaj naszego eksperta
Marta Wiśniewska

Marta Wiśniewska

Copywriterka medyczna i farmaceutyczna z ponad 8-letnim doświadczeniem w tworzeniu treści dla branży zdrowotnej. Uczestniczka licznych konferencji i szkoleń z zakresu komunikacji medycznej, prawa farmaceutycznego i content marketingu w ochronie zdrowia. Poza biurkiem znajdziesz ją na siłowni, trasie biegowej lub w... kuchni.

Zobacz także