Badanie błędnika (ENG, VNG) — na czym polega i kiedy warto je wykonać?

Czym jest badanie błędnika?

Badanie błędnika (ENG, VNG) to jedna z metod diagnozowania problemów z utrzymaniem równowagi i zawrotów głowy. Specjalistyczne testy rejestrujące ruchy gałek ocznych są pomocne w wykrywaniu zaburzeń błędnika, dających często bardzo nieprzyjemne objawy. Specjalistyczne testy rejestrujące ruchy gałek ocznych są pomocne w wykrywaniu zaburzeń błędnika, dających często bardzo nieprzyjemne objawy. Badanie błędnika (ENG, VNG) to jedna z metod diagnozowania problemów z utrzymaniem równowagi i zawrotów głowy.

Błędnik (z łac. labyrinthus) to inaczej ucho wewnętrzne. W jego skład wchodzą błędnik kostny i znajdujący się w nim błędnik błoniasty. Przestrzeń pomiędzy nimi wypełnia przychłonka, płyn zbliżony składem do innych płynów tkankowych.

Błędnik kostny dzieli się na: przedsionek, ślimak i kanały półkoliste. W budowie błędnika błoniastego natomiast można wyróżnić: woreczek, łagiewkę, przewody półkoliste i przewód ślimakowy. W woreczku, łagiewce i przewodach półkolistych mieści się narząd równowagi.

>> Niedociśnienie - przyczyny, objawy. Leczenie hipotonika

Działanie błędnika polega na przesyłaniu do mózgu informacji o pionowych i poziomych ruchach głowy, który następnie przekazuje je do gałek ocznych i wywołuje ich konkretną reakcję (napięcie mięśni).

Przygotowanie do badania błędnika ENG/VNG obejmuje kilka zaleceń, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i prawidłowego przebiegu badania. Na badanie pacjent powinien stawić się na czczo przez 6 godzin przed badaniem błędnika, ponieważ może ono wywołać mdłości i wymioty.

Przynajmniej przez 24 godziny przed badaniem pacjent nie powinien spożywać alkoholu.

Niewskazane jest stawianie się na badanie z pomalowanymi rzęsami lub błyszczącym makijażem oczu.

Pacjenci noszący na co dzień aparat słuchowy, okulary, soczewki kontaktowe powinni zabrać je ze sobą na badanie.

Jak przebiega badanie błędnika ENG, VNG?

Badanie błędnika ENG/VNG składa się z kilku etapów, podczas których oceniane są ruchy gałek ocznych oraz reakcje układu przedsionkowego na określone bodźce. Poszczególne próby mogą różnić się w zależności od zastosowanej metody i wskazań do badania.

Pierwsza część badania odbywa się w pozycji siedzącej. Pacjent obserwuje na ekranie komputera punkty świetlne, a następnie wykonuje polecenia polegające na kierowaniu wzroku na wprost, w lewo i w prawo. Rejestrowane są ruchy gałek ocznych, co pozwala ocenić ich reakcję na określone bodźce.

W kolejnym etapie pacjent jest układany na leżance w różnych pozycjach, m.in. na plecach oraz na obu bokach. Zmiana ułożenia ciała pozwala ocenić reakcje układu przedsionkowego i sprawdzić, czy określone pozycje wywołują zawroty głowy lub oczopląs.

Na końcu badania wykonywana jest próba kaloryczna, podczas której do przewodu słuchowego zewnętrznego podaje się wodę lub powietrze o różnej temperaturze. W przypadku stymulacji wodą wykorzystuje się zwykle wodę o temperaturze około 44°C (ciepłą) oraz 30°C (zimną). W zależności od zastosowanej metody zamiast wody może być używane powietrze o odpowiedniej temperaturze. Stymulacja cieplna wywołuje reakcję układu przedsionkowego, której towarzyszyć może oczopląs oraz krótkotrwałe zawroty głowy. Reakcja jest rejestrowana i analizowana w celu oceny funkcjonowania narządu przedsionkowego. Próba kaloryczna wykonywana jest na końcu badania, ponieważ może przejściowo pogorszyć samopoczucie pacjenta.

Badanie błędnika ENG/VNG trwa zwykle od 1 do 1,5 godziny.

Na wynik z opisem badania błędnika ENG/VNG czeka się zwykle do 14 dni roboczych.

>> Anemia – objawy, leczenie, przyczyny. Czym jest anemia i jak leczyć niedokrwistość?

Postępowanie po badaniu błędnika

Bezpośrednio po badaniu błędnika (ENG/VNG) nie należy prowadzić samochodu i obsługiwać urządzeń mechanicznych ze względu na możliwość występowania ciężkich zawrotów głowy.

Z tego względu zaleca się, aby pacjent na badanie zgłosił się z osobą towarzyszącą.

Badanie błędnika — skutki uboczne

Badanie błędnika (ENG/VNG) może wywołać mdłości, wymioty oraz przejściowe zaburzenia równowagi.

W rzadkich przypadkach badanie błędnika ENG/VNG może doprowadzić do ataku padaczki.

Przeciwwskazania do badania błędnika ENG/ VNG

Ponieważ badanie błędnika jest badaniem nieinwazyjnym i stosunkowo bezpiecznym, nie ma wielu przeciwwskazań.

Z przyczyn technicznych istnieją ograniczone możliwości przeprowadzenia badania u osób niewidomych.

Próby kalorycznej nie należy przeprowadzać u pacjentów z uszkodzeniem błony bębenkowej oraz ze stanami zapalnymi ucha środkowego, ponieważ może to przyczynić się do zwiększenia dolegliwości.

>> Stan podgorączkowy – kiedy występuje i jak go zbić. Co może oznaczać stan podgorączkowy u dziecka

Badanie błędnika — cena

Cena badania błędnika zależy od metody, województwa i placówki, w której jest wykonywane.

Średnio:

• cena badania błędnika ENG mieści się w granicach od 100 do 200 zł;
• cena badania błędnika VNG mieści się w granicach od 150 do 250 zł.

Badanie błędnika nie jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.