11. tydzień ciąży

Jak wygląda dziecko w 11. tygodniu ciąży?

Dziecko ma 9 tygodni (tyle minęło od zapłodnienia, lekarz wylicza ciążę od pierwszego dnia miesiączki poprzedzającej ciążę). Mierzy około 5 cm i waży około 10 gramów, jest porównywalne do figi. Macica zaczyna się powiększać, ale wiele kobiet nie obserwuje u siebie powiększającego się brzucha – zacznie on rosnąć dopiero od II trymestru. W 11. tygodniu ciąży rozwijają się paznokcie (łożysko paznokci, z którego zaczynają one wyrastać), przez delikatną skórę dziecka widać rozległą już sieć naczynek krwionośnych. Uformowane są już 4 komory serca, które bije z częstotliwością około 160 uderzeń na minutę. 

Dziecko nadal intensywnie się rozwija – w 11. tygodniu ciąży zaczynają rozwijać się narządy płciowe, natomiast ich uwidocznienie i ocena w badaniu USG nie jest możliwa. 

Objawy ciąży w 11. tygodniu 

Objawy ciąży nie zmieniają się, chociaż mogą powoli słabnąć nudności. Natomiast nagłe ustanie dolegliwości ciążowych należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem. Do typowych objawów ciąży na tym etapie zaliczamy:

• zwiększenie rozmiaru piersi, które powoli przygotowują się do funkcji karmienia. Piersi powiększają się na skutek działania hormonów, mogą być tkliwe i bolesne, sutki mogą mieć ciemniejsze zabarwienie, a na piersiach widoczne mogą być żyłki; 

• powiększenie żył – można je zaobserwować nie tylko na piersiach, ale i na brzuchu, nogach i dłoniach, co wynika ze zwiększenia objętości krwi krążącej w organizmie o nawet 50 proc.; 

• częste oddawanie moczu (głównie przez produkcję hormonów, zwłaszcza wysokie stężenie progesteronu, który rozluźnia mięśnie i przyspiesza przepływ krwi przez nerki, co zwiększa produkcję moczu); 

• wahania nastroju, duża emocjonalność; 

• przewlekłe zmęczenie – to częsty objaw ciąży, utrzymujący się nawet do końca I trymestru; 

• biała wydzielina z pochwy – zwiększona ilość białej i bezwonnej wydzieliny z pochwy nie powinna niepokoić, ale wydzielina o innym kolorze (zielonkawym) lub nieprzyjemnym zapachu może wskazywać na zakażenie dróg rodnych lub grzybicę - wtedy należy skonsultować się z lekarzem; 

• zaparcia – na skutek oddziaływania progesteronu wiele ciężarnych zmaga się z zaparciami, wynikającymi z rozluźnienia mięśni układu pokarmowego i spowolnienia trawienia. Zaparcia mogą utrzymywać się aż do porodu; 

• mdłości – u niektórych ciężarnych mogą nieco ustępować w okolicy 10. tygodnia ciąży, u wielu pań ustają dopiero na początku drugiego trymestru ciąży. 

Jakie badania wykonać w 11. tygodniu ciąży?

Wszystkie kobiety powinny odbyć już pierwszą wizytę u ginekologa, która obejmowała skierowanie na rutynowe dla przyszłych mam badania: cytologię, ogólne badanie moczu, morfologię krwi, oznaczenie grupy krwi, poziom glukozy na czczo, poziom TSH, badania zakażenia HIV, HCV, toksoplazmozą, różyczką lub kiłą, biocenozę pochwy. Badań nie ma potrzeby powtarzać, lekarz co wizytę będzie kierował ciężarną na odpowiednie badania – należy przygotować się na badanie krwi oraz moczu co miesiąc. 

Badanie USG w 11. tygodniu ciąży

Badanie to nie będzie już wykonywane przezpochowo – dziecko jest na tyle duże, że można je uwidocznić na badaniu przez powłoki brzuszne. Ponieważ zaczynają kształtować się narządy rodne to w niektórych przypadkach możliwe jest określenie płci, ale jest to bardzo rzadkie. Na ogół potrzeba więcej czasu (potwierdzenie płci jest możliwe około 20. tygodnia ciąży).

Badania genetyczne w 11. tygodniu ciąży

Między 11. a 14. tygodniem ciąży (13 tydzień ciąży + 6 dni) należy wykonać pierwsze obowiązkowe USG diagnostyczne, tzw. genetyczne, które pozwala określić, czy płód rozwija się prawidłowo. Mierzy się wtedy:  

• przezierność karkową (NT) - polega na pomiarze odległości między skórą a tkanką podskórną w okolicach szyi; 

• kość nosową – sprawdza się jej obecność u płodu. W przypadku niektórych zespołów wad może występować opóźnione kostnienie; 

• przepływ krwi w przewodzie żylnym (DV); 

• przepływ krwi przez zastawkę trójdzielną (TR). 

Wykonanie badania USG genetycznego pozwala ocenić pracę serca dziecka oraz uwidocznić inne narządy – żołądek, pęcherz moczowy, kręgosłup, ocenić ich budowę oraz przepływ krwi. Sprawdza się także, czy nie pojawiły się wady rozwojowe, m.in. rozszczep cewy nerwowej.

Test PAPP-A 

Wykonywany jest z krwi i bierze pod uwagę stężenie gonadotropiny kosmówkowej oraz poziom stężenia ciążowego białka osoczowego (PAPP-A, ang. pregnancy associated plasma protein-A). Wykonuje się go razem z USG genetycznym obejmującym pomiar przezierności karkowej .

Badania prenatalne

Obecnie na rynku dostępnych jest bardzo dużo badań prenatalnych. Jednym z podstawowych jest test NIPT, czyli badanie wolnego DNA płodu z krwi matki. Pozwala on wykryć choroby genetyczne, takie jak zespół Downa, zespół Edwardsa czy Patau. Za pomocą tego testu można również określić płeć płodu.

Jak dbać o siebie w 11. tygodniu ciąży?

Kobieta powinna dbać o swoje zdrowie, wysypiać się, nie przyjmować żadnych leków bez porozumienia z lekarzem, unikać używek, a także surowych mięsa i jaj oraz przetworów z mleka niepasteryzowanego. Wszelkie niepokojące objawy powinny być zgłaszane lekarzowi.