Opuncja figowa (Opuntia ficus-indica) jest gatunkiem opuncji wywodzącym się z rodziny kaktusowatych. Pomimo meksykańskiego pochodzenia obecnie jest uprawiana również w innych krajach o ciepłym klimacie. Przez miłośników ziołolecznictwa ceniona jest ze względu na wysoką zawartość błonnika, witaminy C, wapnia i fosforu. Kto skorzysta z właściwości leczniczych opuncji figowej? Roślina jest jednym z głównych składników wspomagających odchudzanie. W pozytywny sposób wpływa na pracę wątroby, uzupełniając leczenie takich schorzeń jak marskość danego narządu. Poznaj właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie opuncji figowej.
Opuncja figowa – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie
Wiedza w pigułce
- Opuncja figowa może wpływać na gospodarkę węglowodanową, m.in. ograniczając wchłanianie glukozy w przewodzie pokarmowym. Przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwcukrzycowych należy uwzględnić możliwość nasilenia ich działania.
- Roślina może korzystnie wpływać na metabolizm lipidów, co wiąże się m.in. z obecnością błonnika i związków biologicznie czynnych.
- Opuncja figowa wykazuje aktywność przeciwutleniającą, pomagając ograniczać stres oksydacyjny. Odpowiadają za nią m.in. flawonoidy, karotenoidy i związki fenolowe.
- Owoce, kwiaty i spłaszczone pędy opuncji różnią się składem, dlatego mogą stanowić źródło różnych substancji aktywnych. Roślina dostarcza m.in. potasu, magnezu, żelaza, beta-karotenu oraz witamin E i K.
- Opuncję bada się również pod kątem wpływu na procesy zapalne zachodzące w organizmie, co wiąże się m.in. z obecnością polifenoli i innych związków o aktywności biologicznej.
Opuncja figowa – jakie ma właściwości?
Obecnie na świecie uprawianych jest około 150 gatunków opuncji. Figowa odmiana znana jest głównie ze swojego zastosowania w gastronomii. Owoce, liście i kwiaty rośliny są również bogatym źródłem prozdrowotnych związków stosowanych w leczeniu schorzeń. Które składniki odpowiadają za właściwości lecznicze opuncji figowej?
Istotną rolę odgrywają również zawarte w roślinie związki fenolowe, karotenoidy, antocyjany i beta-sitosterole. Opuncja wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Odpowiada za to m.in. wysoka zawartość flawonoidów, kwasów organicznych, terpenów i alkaloidów. Opuncja stosowana jest również jako środek przeciwcukrzycowy, przeciwgrzybiczy i antynowotworowy.
>> Wszystko, co musisz wiedzieć o cukrzycy
Opuncja figowa – działanie i wskazania do stosowania
Na co pomaga opuncja figowa? Roślina stosowana jest przede wszystkim wewnętrznie na dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Wykazuje ona również pozytywny wpływ na wątrobę i leczenie infekcji grzybiczych. Opuncja figowa stosowana jest jako środek na reumatyzm, rumień i przewlekłe choroby skórne. Nakładana zewnętrznie może przyspieszać gojenie skaleczeń i ran.
Opuncja figowa na nowotwór
Ze względu na wysoką zawartość przeciwutleniaczy opuncja figowa zalecana jest jako składnik diety antynowotworowej. Flawonoidy i beta-karoten hamują rozwój komórek w przypadku raka jajnika, nowotworu pęcherza i raka szyjki macicy.
Opuncja figowa na odchudzanie
Opuncja figowa wykazuje pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego. Jej składniki zwiększają także skuteczność diet odchudzających. Zawarte związki aktywne mają zdolność do wiązania tłuszczu dostarczanego wraz z pożywieniem. Konsekwencją tego jest wydalenie go z organizmu wraz z innymi produktami przemiany materii. Z tego względu opuncja figowa jest naturalnym suplementem stosowanym podczas redukcji tkanki tłuszczowej. Roślina korzystnie wpływa na metabolizm lipidów i węglowodanów. Wysoka zawartość błonnika dodatkowo zmniejsza wchłanianie glukozy, co ułatwia proces redukcji masy ciała.
Opuncja figowa na kaca
Zespół zatrucia alkoholem, czyli popularny kac, to termin określający złe samopoczucie występujące kilka godzin po spożyciu nadmiernej ilości alkoholu. Jednym ze środków stosowanym w celu złagodzenia objawów zatrucia jest opuncja figowa. Ekstrakt z rośliny ogranicza mediatory zapalenia. Konsekwencją tego jest złagodzenie wszystkich objawów zespołu zatrucia alkoholem.
Opuncja figowa w kosmetyce
Właściwości opuncji figowej doceniane są nie tylko w ziołolecznictwie. Ze względu na wysoką zawartość mukopolisacharydów, kwasu winowego i cytrynowego roślina jest szeroko stosowana w kosmetyce. Nakładana na skórę ma działanie głęboko wygładzające i nawilżające. Mukopolisacharydy tworzą na powierzchni warstwę ochronną, regenerując powstały wcześniej stan zapalny. Preparaty z opuncją figową zalecane są szczególnie w przypadku skóry wrażliwej, podrażnionej i trądzikowej.
Popularnym środkiem jest olejek z opuncji figowej, przyczyniający się do redukcji zmarszczek mimicznych i nawilżenia skóry.
Opuncja figowa – dawkowanie
W kuchni najczęściej stosowane są liście opuncji figowej. Słodkie owoce figi indyjskiej mogą być również spożywane na surowo. W ziołolecznictwie najpopularniejszą formą stosowania opuncji figowej są okłady przygotowywane z owoców rośliny.
Opuntia ficus-indica spożywana jest w postaci:
- naparu,
- herbaty,
- wyciągu,
- oleju,
- nalewki,
- soku.
Napar z opuncji figowej przygotowywany jest z 1 łyżeczki suszu zalanej wrzątkiem (około 250 ml). Całość należy zaparzać przez 5 minut. Napar może być spożywany kilka razy dziennie.
Preparaty zawierające opuncję figową
W aptekach i sklepach ze zdrową żywnością dostępne są liczne preparaty z opuncją figową. Należą do nich m.in. suplementy na zespół zatrucia alkoholem, tabletki na poprawę trawienia i środki wspomagające redukcję masy ciała. Opuncja sprzedawana jest również w postaci suszu ziołowego.
Kosmetyki z opuncją figową
W kosmetyce stosowany jest głównie olej z opuncji, uznawany za najdroższy i najskuteczniejszy olej na świecie. W sprzedaży dostępne są liczne preparaty z jego zawartością. Są to m.in. kremy pod oczy, odżywczo-regenerujące kremy do twarzy i regenerujące olejki do skóry.
Opuncja figowa w ciąży
Zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną, stosowanie opuncji figowej w ciąży jest bezpieczne. Olej z rośliny sprawdzi się również do pielęgnacji biustu. Okłady mogą być stosowane w trakcie karmienia piersią, w celu wzmożenia laktacji.
Opuncja figowa – interakcje z lekami i preparatami
Opuncja figowa może wejść w interakcję z lekami przeciwcukrzycowymi. Roślina może nasilać działanie m.in. metformin i glipizydu.
>> Komu grozi cukrzyca? Grupy ryzyka
Opuncja figowa w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie
- Wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgrzybicze i antynowotworowe.
- Stosowana jest na dolegliwości żołądkowo-jelitowe i zespół zatrucia alkoholem.
- Jest naturalnym suplementem wspomagającym redukcję tkanki tłuszczowej.
- Ze względu na wysoką zawartość mukopolisacharydów, kwasu winowego i cytrynowego roślina jest stosowana w kosmetyce.
- Spożywana jest w postaci naparu, herbaty, wyciągu, oleju, nalewki i soku.
Opuncja figowa – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Błonnik pozyskiwany z opuncji może wiązać część tłuszczu w przewodzie pokarmowym i zwiększać jego wydalanie. Takie działanie wykazano w badaniach dotyczących określonych preparatów błonnikowych otrzymywanych z opuncji. Nie oznacza to jednak, że zjedzenie owocu opuncji po tłustym posiłku znacząco ograniczy wchłanianie tłuszczu ani że opuncja może zastąpić odpowiednio zbilansowaną dietę.
Niektóre badania wskazują, że produkty otrzymywane z opuncji, szczególnie z jej mięsistych pędów, mogą wpływać na stężenie glukozy we krwi. Z tego względu osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe powinny zachować ostrożność i monitorować glikemię. Regularne stosowanie skoncentrowanych preparatów z opuncji warto wcześniej skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.
Osoby z cukrzycą mogą uwzględniać owoce opuncji figowej w diecie, pamiętając, że zawierają one naturalnie występujące cukry. Dostępne badania nie potwierdzają jednoznacznie, że sam owoc opuncji obniża poziom glukozy we krwi. Lepsze dane dotyczą wpływu mięsistych pędów opuncji, czyli nopalu, na glikemię poposiłkową. Przy cukrzycy znaczenie ma więc zarówno ilość spożytego owocu, jak i kontrolowanie poziomu glukozy.
Owoce opuncji mogą być pokryte bardzo drobnymi kolcami, tzw. glochidiami, które łatwo wbijają się w skórę. Najlepiej nie dotykać owocu gołymi rękami – można użyć rękawiczek lub przytrzymać go szczypcami. Po dokładnym umyciu owocu należy odciąć oba końce, naciąć skórkę wzdłuż i ostrożnie ją zdjąć, unikając kontaktu dłoni z zewnętrzną powierzchnią skórki.
Zależy to od postaci opuncji i celu jej stosowania. Owoce mogą być spożywane jako element posiłku lub przekąska i nie wymagają określonej pory spożycia. W przypadku suplementów zawierających błonnik z opuncji sposób i pora przyjmowania mogą być inne, dlatego należy przestrzegać zaleceń dotyczących konkretnego preparatu.
- Martins M. i wsp., Physicochemical, Nutritional, and Medicinal Properties of Opuntia ficus-indica (L.) Mill. and Its Main Agro-Industrial Use: A Review, 2023.
- Giraldo-Silva L. i wsp., Opuntia ficus-indica Fruit: A Systematic Review of Its Phytochemicals and Pharmacological Activities, 2023.
- Koss-Mikołajczyk I. i wsp., The comparison of betalain composition and chosen biological activities for differently pigmented prickly pear (Opuntia ficus-indica) and beetroot (Beta vulgaris) varieties, 2019.
