Mięta pieprzowa (Mentha ×piperita) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych. Zwana pod nazwą mięta lekarska uprawiana jest głównie jako surowiec lekarski. W praktyce stosowana jest również jako roślina kosmetyczna. Kto skorzysta z leczniczych właściwości mięty pieprzowej? Liście zioła stosowane są głównie jako środek wspomagający działanie układu pokarmowego. Mięta zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, pobudza wytwarzanie żółci i usprawnia funkcjonowanie jelit. Olejek miętowy pomaga w leczeniu napięciowych bólów mięśni, głowy i stawów. Poznaj właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie mięty pieprzowej.
Mięta pieprzowa – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie. Olejek miętowy
Wiedza w pigułce
- Mięta pieprzowa należy do najpopularniejszych ziół wykorzystywanych w ziołolecznictwie – jest stosowana zarówno w postaci naparów, jak i olejku eterycznego, a jej charakterystyczny zapach i uczucie chłodu wynikają przede wszystkim z obecności mentolu.
- Mięcie przypisuje się łagodne działanie uspokajające, dlatego jej aromat i olejek są wykorzystywane m.in. w aromaterapii przy napięciu i trudnościach z wyciszeniem.
- Olejek miętowy zawiera przede wszystkim mentol i menton, a jego skład różni się od naparu przygotowanego z liści. Ze względu na wysokie stężenie substancji czynnych olejek wymaga ostrożniejszego stosowania.
- Mięta pieprzowa może nasilać zgagę i objawy refluksu żołądkowo-przełykowego, ponieważ mentol może wpływać na napięcie dolnego zwieracza przełyku.
- Preparatów z mentolem i olejkiem miętowym nie należy stosować w okolicy nosa i twarzy małych dzieci, ponieważ mogą wywołać niepożądane reakcje ze strony układu oddechowego.
Mięta pieprzowa – jakie ma właściwości?
Mięta pieprzowa jest szeroko stosowana w ziołolecznictwie. Odpowiadają za to głównie związki aktywne zawarte w liściach rośliny. Jakie składniki znajdują się w mięcie pieprzowej?
- olejek eteryczny (do 2%),
- flawonoidy,
- garbniki,
- karotenoidy,
- fenolokwasy,
- związki goryczkowe i sterole,
- sole mineralne.
Mięta pieprzowa uznawana jest za najpopularniejsze zioło w przemyśle kosmetycznym, gastronomii i ziołolecznictwie. Za jej cenne właściwości odpowiada w głównej mierze olejek miętowy o charakterystycznym zapachu. Mięta wykazuje działania przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Ze względu na uspokajające właściwości stanowi ona cenny składnik w aromaterapii. Olejek miętowy wyróżnia również silne działanie odkażające.
Mięta pieprzowa – działanie i wskazania do stosowania
Na co pomaga mięta pieprzowa? Roślina stosowana jest przede wszystkim na zaburzenia pracy układu pokarmowego. Zioło pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci, a także usprawnia ogólną pracę jelit. Z tego powodu mięta pieprzowa zalecana jest na nieżyt żołądka i jelit, zaburzenia trawienia, obniżone łaknienie, wzdęcia, nudności i stany skurczowe przewodu pokarmowego. Ze względu na przeciwwirusowe właściwości roślina stosowana jest na wirusowe zapalenie wątroby.
Mięta pieprzowa na górne drogi oddechowe
Drugim zastosowaniem mięty pieprzowej jest leczenie schorzeń układu oddechowego. W tym przypadku składniki aktywne zioła przyswajane są w formie inhalacji bądź maści. Mięta pieprzowa pomaga w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, przeziębienia i kataru. Olejek eteryczny skutecznie pomaga w odkrztuszaniu zalegającej wydzieliny.
Mięta pieprzowa na uspokojenie
Olejek z mięty pieprzowej znany jest ze swojego uspokajającego działania. Z tego względu składniki aktywne rośliny wykorzystywane są w aromaterapii. Olejek miętowy łagodzi napięcie mięśniowe, niweluje objawy zmęczenia i przewlekłego stresu. Jego regularne stosowanie przyczynia się również do poprawy koncentracji.
Mięta pieprzowa – dawkowanie
Mięta pieprzowa stosowana jest najczęściej w formie herbaty do picia. Inne formy przyswajania związków aktywnych rośliny to:
- napar,
- inhalacje,
- kąpiel,
- masaż,
- nalewka
- syrop z mięty pieprzowej.
Herbata z mięty przygotowywana jest przez zaparzenie 1 łyżki świeżych bądź czubatych liści rośliny zalanych wrzątkiem (około 250 ml). Całość należy parzyć pod przykryciem przez 5 minut. Herbatę można spożywać z dodatkiem cytryny i rumianku – składników wzmacniających działanie mięty pieprzowej.
Leki z miętą
W aptekach i sklepach ze zdrową żywnością znaleźć można liczne preparaty z miętą pieprzową. Popularne są produkty stosowane w przebiegu przeziębienia, bólów mięśniowych i bólów głowy. Mięta pieprzowa jest częstym składnikiem płynów do płukania na stany zapalne jamy ustnej i dziąseł. W aptekach spotkać można również płyn doustny na czynnościowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
Suplementy z miętą
Najpopularniejszymi suplementami z miętą pieprzową są herbatki ziołowe wspierające pracę układu pokarmowego i wątroby. W sprzedaży dostępne są również pastylki do ssania i spraye na gardło wzbogacone o związki aktywne mięty.
Kosmetyki z miętą
Zawarty w mięcie pieprzowej mentol jest podstawowym surowcem w przemyśle kosmetycznym. Spotykany jest on w takich preparatach jak pasta do zębów, hydrolat z mięty pieprzowej, płyn do ust i krem do masażu. Olej z mięty pieprzowej wykorzystywany jest w kosmetykach o oczyszczających i łagodzących właściwościach. Preparaty ziołowe przeznaczone są szczególnie do pielęgnacji cery problematycznej – tłustej i trądzikowej. Olejek jest również doskonałym rozwiązaniem na spierzchnięte wargi.
>> Produkty zaweirające mentol
Mięta pieprzowa w ciąży
Zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną mięta pieprzowa zaliczana jest do roślin bezpiecznych w trakcie ciąży. Przeciwskurczowe działanie w obrębie przewodu pokarmowego nie stwarza zagrożenia dla rozwijającego się dziecka. Mięta pieprzowa nie powinna być jednak stosowana podczas karmienia piersią. Mentol zawarty w olejku eteryczny może być powodem zahamowania laktacji.
Mięta pieprzowa – przeciwwskazania do stosowania
Preparaty z miętą pieprzową nie powinny być stosowane przez dzieci poniżej 2. roku życia. Przeciwwskazaniami są również choroba refleksowa przełyku i zgaga. Roślina może być powodem nasilonych objawów wspomnianych schorzeń. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby cierpiące na cukrzycę. Wysoka zawartość mentolu może doprowadzić do obniżenia poziomu glukozy we krwi.
Mięta pieprzowa – możliwe skutki uboczne
Mięta pieprzowa stosowana zgodnie z zaleceniami nie powinna wywoływać działań niepożądanych. W rzadkich przypadkach roślina może wywołać reakcję alergiczną. Przedłużone stosowanie mięty pieprzowej może spowodować bezsenność i inne zaburzenia snu. Roślina może również nasilać zgagę.
Mięta pieprzowa w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie
- Wykazuje działania przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, uspokajające i odkażające.
- Stosowana jest na zaburzenia pracy układu pokarmowego – nieżyt, zaburzenia trawienia, obniżone łaknienie, wzdęcia, nudności i stany skurczowe.
- Wykorzystywana jest w leczeniu schorzeń układu oddechowego.
- Łagodzi napięcie mięśniowe, objawy zmęczenia i przewlekłego stresu.
- Przyswajana jest w formie herbaty, naparu, inhalacji, kąpieli, masażu i nalewki.
Mięta pieprzowa – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Mięta pieprzowa może być pomocna w łagodzeniu niektórych objawów zespołu jelita drażliwego, takich jak ból brzucha, skurcze i wzdęcia. Najlepiej udokumentowane działanie dotyczy jednak doustnych preparatów zawierających olejek z mięty pieprzowej, zwłaszcza w kapsułkach dojelitowych. Nie oznacza to, że zwykły napar z liści mięty wykazuje taką samą skuteczność w IBS.
Mięta pieprzowa może u niektórych osób nasilać zgagę i objawy refluksu żołądkowo-przełykowego. Jeśli po wypiciu naparu lub zastosowaniu preparatu z mięty pojawia się pieczenie za mostkiem, kwaśne odbijanie lub cofanie treści żołądkowej, warto ograniczyć jej stosowanie. Osoby z refluksem powinny obserwować swoją reakcję na miętę i w razie nasilenia dolegliwości z niej zrezygnować.
Napar przygotowuje się z liści mięty pieprzowej i zawiera on mieszaninę rozpuszczalnych w wodzie składników oraz część substancji lotnych. Olejek miętowy jest natomiast skoncentrowanym produktem zawierającym przede wszystkim związki lotne, w tym mentol. Różnią się więc składem, stężeniem substancji czynnych, sposobem stosowania i zakresem najlepiej udokumentowanych zastosowań.
Nie ma jednej ustalonej pory picia naparu z mięty pieprzowej. Przy dolegliwościach trawiennych, takich jak niestrawność czy wzdęcia, może być stosowany w ciągu dnia zgodnie z zalecanym sposobem przygotowania i dawkowania. Osoby ze zgagą lub refluksem powinny jednak zachować ostrożność, ponieważ mięta pieprzowa może nasilać ich objawy.
- Mystkowska I., Mięta pieprzowa (Mentha piperita L.) – roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych, „Herbalism” 2016.
- Kędzia A., Działanie olejku z mięty pieprzowej (Oleum Menthae piperitae) na bakterie beztlenowe, „Postępy Fitoterapii” 2007;4:182–186.
- Ingrosso M.R. i wsp., Systematic review and meta-analysis: efficacy of peppermint oil in irritable bowel syndrome, „Alimentary Pharmacology & Therapeutics” 2022.
- Alammar N. i wsp., The impact of peppermint oil on the irritable bowel syndrome: a meta-analysis of the pooled clinical data, „BMC Complementary and Alternative Medicine” 2019;19:21.
