Kolendra siewna (Coriandrum sativum L.) to zioło cenione ze względu na swój wyjątkowy smak i niezwykły aromat, a także bogactwo składników aktywnych o leczniczych właściwościach. Znajduje zastosowanie w przypadku problemów ze strony układu pokarmowego takich jak niestrawność, wzdęcia czy biegunki. Sprawdza się także na zatrucia pokarmowe. Kolendra znana jest ponadto ze swoich uspokajających właściwości. Na jakie jeszcze problemy sprawdza się kolendra siewna, jakie właściwości wykazuje i w jaki sposób ją stosować?
Kolendra siewna – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie
Wiedza w pigułce
- Kolendra siewna dostarcza witamin A i C oraz składników mineralnych, m.in. potasu, wapnia, magnezu, żelaza i cynku. Największe różnice w składzie występują między świeżymi liśćmi a dojrzałymi owocami.
- Olejek kolendrowy zawiera przede wszystkim linalol, który odpowiada za znaczną część jego aktywności biologicznej i charakterystyczny aromat.
- Badania nad kolendrą obejmują jej potencjalny wpływ na gospodarkę glukozową i lipidową, jednak wiele wyników pochodzi z badań przedklinicznych, dlatego kolendra nie zastępuje leczenia cukrzycy ani zaburzeń lipidowych.
- Smak liści kolendry jest odbierany bardzo indywidualnie – dla części osób przypomina mydło. Różnice w odczuwaniu aromatu są związane m.in. z uwarunkowaniami genetycznymi wpływającymi na rozpoznawanie aldehydów obecnych w roślinie.
- Przy stosowaniu skoncentrowanych preparatów z kolendrą warto uwzględnić możliwość interakcji z lekami obniżającymi stężenie glukozy lub ciśnienie tętnicze, ponieważ może dojść do nasilenia ich działania.
Kolendra siewna – jakie ma właściwości?
Świeże liście kolendry cechują się obecnością zwalczających wolne rodniki przeciwutleniaczy, a także zawartością sporych ilości witamin, zwłaszcza witaminy A i C. Roślina dostarcza organizmowi niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania składników mineralnych jak żelazo, wapń, magnez, cynk i potas. Jest też cennym źródłem linalolu oraz olejku eterycznego. Pozostałe ważne składniki to fitosterole, flawonoidy, kumaryny i związki polifenolowe.
Tak bogaty skład chemiczny nadaje kolendrze właściwości:
- przeciwbólowe,
- przeciwzapalne,
- przeciwutleniające (antyoksydacyjne),
- przeciwgrzybicze,
- przeciwdrobnoustrojowe,
- przeciwcukrzycowe,
- moczopędne,
- przeciwwzdęciowe,
- uspokajające,
- przeciwskurczowe.
Ze względu na powyższe właściwości kolendra siewna znajduje szerokie zastosowanie lecznicze.
>> Przetacznik leśny – właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Kolendra siewna – działanie i wskazania do stosowania
Kolendra siewna:
- obniża poziom cholesterolu we krwi,
- zmniejsza stężenie glukozy we krwi,
- zwiększa objętość wydalanego moczu,
- rozkurcza mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg żółciowych,
- poprawia apetyt i trawienie,
- działa miejscowo znieczulająco,
- zwalcza drobnoustroje,
- poprawia stan skóry i przyspiesza złuszczanie się zrogowaciałego naskórka.
Kolendrę stosuje się głównie na problemy żołądkowe i zatrucia pokarmowe. Regularne spożywanie ziela obniża ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu, zapobiegając rozwojowi groźnych chorób.
Kolendra siewna na niestrawność
Kolendra jest częstym składnikiem mieszanek ziołowych i preparatów na niestrawność. Za sprawą swoich leczniczych właściwości wykazuje działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, w tym również jelit. Dlatego skutecznie zmniejsza wzdęcia i ogranicza wiatry. Poprzez zniwelowanie napięcia mięśniowego poprawia się perystaltyka jelit. Olejek z kolendry siewnej znalazł z kolei zastosowanie w leczeniu zapalenia błony śluzowej żołądka i biegunek.
Kolendra siewna na uspokojenie
Zawarty w kolendrze olejek eteryczny i linalol wykazują uspokajające działanie, więc pozytywnie wpływają na układ nerwowy. Roślinę można więc stosować w stanach ogólnego pobudzenia nerwowego z trudnościami w zasypianiu, sprawdzi się też w przypadku nerwicy.
Kolendra siewna – dawkowanie
Jednym z najpopularniejszych sposobów przyjmowania kolendry jest picie naparu. Do jej przygotowania potrzebne jest pół łyżeczki rozdrobnionych owoców i 150 ml wrzącej wody. Przygotowany z kolendry napar powinno się spożywać 2-3 razy dziennie.
Preparaty zawierające kolendrę siewną
Surowcem leczniczym wykorzystywanym w branży farmaceutycznej są przede wszystkim owoce kolendry. Zawarty w nich olejek eteryczny również znajduje zastosowanie w produkcji różnych preparatów do zastosowań zewnętrznych i wewnętrznych.
>> Preparaty zawierające kolendrę
Kolendrę siewną dostać można głównie w postaci suszu przeznaczonego do samodzielnego przygotowywania naparów. Dostępne są ponadto suplementy diety i wyroby medyczne w formie tabletek lub kapsułek.
W aptekach, sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością, niekiedy też w drogeriach, dostać można olejek eteryczny z kolendry siewnej i płyn do stosowania doustnego.
Kosmetyki z kolendrą siewną
Kolendra siewna jest też częstym składnikiem kosmetyków pielęgnacyjnych. Znaleźć ją można choćby w składzie produktów do włosów przeciw ich wypadaniu.
>> Wypadanie włosów. Kiedy powinno niepokoić?
Kolendra siewna w ciąży
Zażywanie preparatów z kolendrą siewną nie jest zalecane kobietom w ciąży i karmiącym piersią ze względu na brak informacji o bezpieczeństwie ich stosowania w tych szczególnych okresach. Wszelkie wątpliwości w tej kwestii zawsze warto wyjaśnić z lekarzem lub farmaceutą.
Kolendra siewna – przeciwwskazania do stosowania
Przeciwwskazaniem do stosowania kolendry siewnej jest nadwrażliwość na jej owoce. Nie powinny po nią ponadto sięgać osoby z alergią na tę roślinę lub zawarty w niej linalol.
Kolendra siewna – możliwe skutki uboczne
Kolendra jest rośliną bezpieczną i dobrze tolerowaną, gdy jest stosowana w odpowiednich ilościach. Przedawkowanie może prowadzić do wystąpienia pewnych działań niepożądanych.
Wśród skutków ubocznych przyjęcia lub użycia za dużej dawki kolendry siewnej wymienia się:
- bóle głowy,
- nudności,
- ból brzucha,
- senność.
Długotrwałe doustne przyjmowanie kolendry siewnej może stać się przyczyną niedoboru witaminy B1.
Kolendra siewna – interakcje z lekami i preparatami
Szczególną ostrożność należy zachować podczas przyjmowania kolendry siewnej z lekami stosowanymi przy nadciśnieniu. Okazuje się bowiem, że zioło to może nasilać ich działanie. Z uwagi na fakt, że nasiona kolendry zawierają czynnik antywitaminowy (antyB1), rośliny nie powinno się przyjmować razem z witaminą B1.
Kolendra siewna w Encyklopedii ziół i roślin – Podsumowanie
- Kolendra siewna łagodzi uciążliwe dolegliwości ze strony układu pokarmowego występujące przy niestrawności i różnych zaburzeniach.
- Uspokaja i działa kojąco na skołatane nerwy.
- Przyjmowana regularnie wykazuje dobroczynny wpływ na organizm i zapobiega rozwojowi chorób cywilizacyjnych.
- W przypadku przedawkowania może powodować skutki uboczne.
- Może wchodzić w interakcje z lekami na nadciśnienie.
- Nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby z nadwrażliwością.
Kolendra siewna – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Wpływ kolendry na gospodarkę lipidową jest przedmiotem badań. Niektóre wyniki wskazują na możliwość obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów, jednak dane kliniczne są nadal niewystarczające, aby traktować kolendrę jako metodę leczenia zaburzeń lipidowych. Osoby z podwyższonym cholesterolem lub trójglicerydami nie powinny zastępować nią leczenia zaleconego przez lekarza.
Kolendra siewna zawiera związki, które są badane pod kątem wpływu na gospodarkę węglowodanową. Niektóre badania wskazują, że suplementacja nasionami kolendry może wpływać na stężenie glukozy, insuliny i insulinooporność. Dostępne dowody są jednak nadal ograniczone, dlatego kolendra nie może zastępować leków przeciwcukrzycowych ani innych elementów leczenia cukrzycy.
Tak, jest to możliwe. Kolendra należy do rodziny selerowatych (Apiaceae), podobnie jak seler, marchew, koper włoski czy kmin rzymski. Pomiędzy niektórymi roślinami z tej rodziny mogą występować reakcje krzyżowe wynikające z podobieństwa ich alergenów. Uczulenie na jedną roślinę selerowatą nie oznacza jednak automatycznie alergii na kolendrę.
Kolendra stosowana w typowych ilościach jako składnik diety jest czym innym niż skoncentrowane ekstrakty i suplementy. Osoby z cukrzycą przyjmujące leki obniżające stężenie glukozy powinny zachować ostrożność przy regularnym stosowaniu preparatów z kolendry ze względu na możliwość dodatkowego wpływu na glikemię. Stosowanie suplementów lub ekstraktów najlepiej wcześniej skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.
Olejek eteryczny z kolendry stosuje się przede wszystkim jako składnik preparatów przeznaczonych do użytku zewnętrznego lub aromaterapii, zgodnie z przeznaczeniem konkretnego produktu. Ze względu na wysokie stężenie substancji aktywnych nie należy stosować go doustnie ani bezpośrednio na skórę, jeśli producent wyraźnie nie przewiduje takiego sposobu użycia. Przed zastosowaniem na skórę olejek zwykle wymaga odpowiedniego rozcieńczenia. Sposób użycia powinien być zawsze zgodny z informacjami podanymi na opakowaniu produktu.
- Mahleyuddin N.N., Moshawih S., Ming L.C., et al. Coriandrum sativum L.: A Review on Ethnopharmacology, Phytochemistry, and Cardiovascular Benefits. Molecules. 2022;27(1):209.
- Sobhani Z., Mohtashami L., Amiri M.S., et al. Ethnobotanical and phytochemical aspects of the edible herb Coriandrum sativum L. Journal of Food Science. 2022.
- Macura R., Michalczyk M., Banaś J. Wpływ olejków eterycznych kolendry siewnej (Coriandrum sativum L.) i melisy (Melissa officinalis L.) na jakość przechowywanego mielonego mięsa cielęcego. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2011;4(77).
