Wrzos zwyczajny (Calluna vulgaris) jest jedynym gatunkiem rośliny wieloletniej z rodzaju wrzos, wyróżniającym się drobnymi, jasnofioletowymi kwiatami. Wrzos zwyczajny stosowany jest przede wszystkim jako środek moczopędny i dezynfekujący drogi moczowe. Osoby cierpiące na bezsenność z pewnością docenią jego uspokajające właściwości. Calluna vulgaris podawany jest również w przypadku niestrawności, problemów skórnych, kaszlu i problemów skórnych. Poznaj właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie wrzosu zwyczajnego!
Wrzos zwyczajny – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie. Miód wrzosowy
Wiedza w pigułce
- Kwiaty wrzosu zwyczajnego zawierają cenne związki aktywne, m.in. flawonoidy, kwasy fenolokarboksylowe, triterpeny i garbniki. Odpowiadają one m.in. za właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne i antyseptyczne rośliny.
- Wrzos zwyczajny może wspierać funkcjonowanie układu pokarmowego. Zawarte w nim garbniki i polifenole są wykorzystywane przy niestrawności, biegunce oraz dolegliwościach związanych z podrażnieniem błony śluzowej żołądka.
- Zastosowanie wrzosu obejmuje również pielęgnację skóry. Odwar z rośliny stosuje się zewnętrznie przy zmianach trądzikowych, wypryskach i nadmiernej potliwości, a zawarty w kwiatach krzem jest związany z procesami syntezy kolagenu.
- Wrzos najczęściej wykorzystuje się w postaci odwaru, ale jego ekstrakty występują również w kosmetykach, m.in. kremach nawilżających i mieszankach ziołowych przeznaczonych do kąpieli.
- Z kwiatów wrzosu powstaje charakterystyczny miód wrzosowy, wyróżniający się ciemną barwą i stosunkowo dużą zawartością białka. Tradycyjnie wykorzystuje się go m.in. przy dolegliwościach układu pokarmowego, przeziębieniu i bólu gardła.
Wrzos zwyczajny – jakie ma właściwości?
Za cenne właściwości wrzosu odpowiadają jasnofioletowe kwiaty na silnie rozgałęzionych łodygach. To właśnie w nich znajdują się:
- flawonoidy,
- kwasy fenolokarboksylowe,
- triterpeny,
- garbniki.
Wspomniane wyżej składniki odpowiadają w głównej mierze za działanie przeciwutleniające. Dezaktywacja wolnych rodników obniża stres oksydacyjny, przywracając tym samym homeostazę w organizmie. Wrzos zwyczajny wykazuje silne działanie antyseptyczne. Składniki rośliny łagodzą stany zapalne, z naciskiem na dolegliwości układu moczowego. Calluna vulgaris stosowany jest również jako środek:
- wykrztuśny,
- moczopędny,
- uspokajający,
- antybakteryjny,
- antynowotworowy.
>> Zatrzymanie wody w organizmie – sięgnij po zioła!
Wrzos zwyczajny – działanie i wskazania do stosowania
Na co pomaga wrzos zwyczajny? Ze względu na moczopędne i antyseptyczne właściwości roślina zalecana jest przede wszystkim w przypadku infekcji dróg moczowych. Calluna vulgaris jest skutecznym uzupełnieniem leczenia nerek i dolnych dróg moczowych, w tym kamieni nerkowych.
Wskazaniem do stosowania wrzosu zwyczajnego są różnego rodzaju schorzenia układu pokarmowego. Garbniki i związki polifenolowe skutecznie łagodzą objawy niestrawności, zapalenia błony śluzowej żołądka i biegunki.
Wrzos zwyczajny zalecany jest w przypadku dolegliwości menstruacyjnych i menopauzalnych. Pomaga on również wzmocnić tkankę łączną w przewlekłych schorzeniach, takich jak reumatyzm i dna moczanowa.
Nie należy zapominać o uspokajającym działaniu wrzosu. Z tego względu napar z rośliny jest częstym środkiem na bezsenność, napięcie psychiczne i schorzenia o podłożu nerwowym.
>> Naturalny sposób na stres i bezsenność. 5 ziół na uspokojenie
Wrzos zwyczajny na choroby dróg moczowych
Jakie jest zastosowanie wrzosu zwyczajnego? Roślina stosowana jest przede wszystkim w leczeniu schorzeń układu moczowego. Napar zalecany jest w przypadku takich chorób, jak:
- zapalenie pęcherza,
- zapalenie cewki moczowej,
- kamica moczowa,
- odmiedniczkowe zapalenie nerek,
- zapalenie kłębków moczowych,
- bakteriomocz bezobjawowy.
Wrzos zwyczajny na problemy skórne
Właściwości lecznicze rośliny nie ograniczają się do działania wewnętrznego. Przygotowany odwar zalecany jest na trądzik, wypryski oraz nadmierne pocenie się. Wysoka zawartość krzemu w kwiatach zapewnia optymalną syntezę kolagenu i aktywację enzymów hydroksylacji. Skutkiem ziołoterapii jest ogólna poprawa wytrzymałości i elastyczności skóry.
>> Zioła fotouczulające - lista. Po jakich ziołach nie wolno się opalać?
Wrzos zwyczajny – dawkowanie
Wrzos zwyczajny podawany jest najczęściej w postaci odwaru, czyli znanego w ziołolecznictwie rodzaju wyciągu wodnego. Przygotowuje się go bezpośrednio przed spożyciem, dodając 1-1,5 łyżki ziół na 250 ml wody. Wyciąg powinien być zalany letnią wodą i gotowany od 5 do 30 minut.
Odwar należy spożywać od 2 do 3 razy dziennie, w dawce 100 ml. W przypadku zapaleń i schorzeń układu moczowego zalecane jest przyjmowanie wyciągu bezpośrednio po posiłku. Na problemy z układem pokarmowym pomoże spożywanie naparu przed jedzeniem.
Preparaty zawierające wrzos zwyczajny
Wrzos zwyczajny dostępny jest w aptekach, sklepach ze zdrową żywnością, a także sklepach internetowych. Najczęstszą formą są preparaty z suszonymi kwiatami – często wzbogacone o inne zioła. Jakie kosmetyki z wrzosem zwyczajnym cieszą się największą popularnością? Kremy nawilżające i mieszanki ziołowe do kąpieli wzbogacone o ekstrakt z suszonych kwiatów.
Wrzos zwyczajny a miód wrzosowy
Częstym produktem na półkach z naturalną żywnością jest miód wrzosowy. Na ciemną barwę wpływa niewielka zawartość sacharozy, spora ilość białka, a także okres zbierania kwiatów wrzosu (od lipca do października).
Właściwości miodu wrzosowego od lat wykorzystywane są w medycynie naturalnej. Tak samo, jak suszone kwiaty rośliny, wykazuje on silne działanie moczopędne, bakteriobójcze i przeciwzapalne. Z tego względu miód z wrzosu może być pomocny w leczeniu schorzeń pęcherza, prostaty i stanów zapalnych. Preparat jest również zalecany na:
- dolegliwości układu pokarmowego,
- przeziębienie,
- ból gardła.
Suplementy z wrzosem zwyczajnym
Najczęstszą formą suplementów z wrzosem zwyczajnym są suszone kwiaty w mielonej, naturalnej postaci. W większości przypadków pochodzą one z certyfikowanych upraw ekologicznych, co podnosi rangę danego produktu. Wrzos zwyczajny stosowany jest również w formie kropli rozpuszczanych w szklance wody.
Wrzos zwyczajny – przeciwwskazania do stosowania
Zgodnie ze stanem współczesnej wiedzy nie są znane przeciwwskazania do stosowania wrzosu zwyczajnego. Nie zostały również poznane skutki uboczne spożywania odwaru. Substancje zawarte w roślinie mają szereg prozdrowotnych właściwości, usprawniających funkcjonowanie organizmu człowieka.
Wrzos zwyczajny w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie
- Substancje zawarte w kwiatach wrzosu zwyczajnego wykazują silne działanie przeciwutleniające, przywracając homeostazę organizmu.
- Wrzos zwyczajny zalecany jest w przypadku infekcji dróg moczowych, ze względu na swoje moczopędne i bakteriobójcze działanie.
- Wrzos zwyczajny pomaga w leczeniu dolegliwości układu pokarmowego. Substancje w kwiatach łagodzą objawy niestrawności, zapalenia błony śluzowej żołądka i biegunki.
- Wrzos zwyczajny podawany jest najczęściej w postaci odwaru. Optymalne proporcje to 1-1,5 łyżki ziół na 250 ml wody.
- Z wrzosu zwyczajnego wytwarzany jest miód wrzosowy, wykazujący silne działanie moczopędne, bakteriobójcze i przeciwzapalne.
Wrzos zwyczajny – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Wrzos jest tradycyjnie stosowany ze względu na działanie moczopędne i obecność związków wykazujących aktywność biologiczną. Nie powinien jednak zastępować diagnostyki ani leczenia zakażenia dróg moczowych. Gorączka, ból w okolicy lędźwiowej, krew w moczu lub nasilające się objawy wymagają konsultacji lekarskiej.
Wrzos ma historię tradycyjnego stosowania jako środek uspokajający, jednak dane kliniczne potwierdzające jego skuteczność w leczeniu bezsenności są ograniczone. Przewlekłych problemów ze snem nie należy więc leczyć wyłącznie naparem z wrzosu.
Jedną z różnic jest budowa liści i kwiatów. Wrzos ma bardzo drobne, łuskowate liście przylegające do pędów, natomiast wrzośce mają zwykle liście przypominające niewielkie igiełki. Różnić może się również okres kwitnienia – wiele popularnych wrzośców zakwita wcześniej niż wrzos zwyczajny.
Pora stosowania wrzosu może zależeć od celu. Ze względu na przypisywane mu działanie moczopędne picie większej ilości naparu bezpośrednio przed snem może zwiększać potrzebę oddawania moczu w nocy. Jeśli wrzos jest stosowany w ciągu dnia, warto jednocześnie pamiętać o odpowiednim nawodnieniu.
- Cucu A.A., Baci G.M., Cucu A.B., Dezsi Ș., Lujerdean C., Hegeduş I.C., Bobiş O., Moise A.R., Dezmirean D.S. Calluna vulgaris as a Valuable Source of Bioactive Compounds: Exploring Its Phytochemical Profile, Biological Activities and Apitherapeutic Potential. „Plants”, 2022, 11(15):1993.
- Starchenko G., Hrytsyk A., Raal A., Koshovyi O. Phytochemical Profile and Pharmacological Activities of Water and Hydroethanolic Dry Extracts of Calluna vulgaris (L.) Hull. Herb. „Plants”, 2020, 9(6):751.
- Varga E., Becsek E., Bartha S.G., Stranczinger S., Mihalovits F., Papp N. Determination of polyphenols and in vitro antimicrobial and antioxidant activity of Calluna vulgaris (L.) Hull. „Biologia Futura”, 2021, 72(2):251–256.
