Centuria pospolita, określana również jako tysięcznik lub armia, to roślina ceniona już od czasów starożytnych. Wówczas stosowano ją głównie jako roślinę wspomagającą leczenie ran i wzmacniającą ogólne zdrowie. Dziś centuria pospolita stosowana jest również w celu łagodzenia dolegliwości pokarmowych, np. wzdęć. Pomaga szybciej wrócić do zdrowia po przebytej operacji, łagodzi infekcje dróg moczowych i wspiera leczenie cukrzycy.
Jakie jeszcze właściwości ma centuria pospolita? Jak korzystać z jej dobrodziejstw? Sprawdź!
Wiedza w pigułce
- Centuria pospolita należy do tzw. ziół gorzkich – zawarte w niej sekoirydoidy pobudzają receptory smaku gorzkiego, co odruchowo zwiększa wydzielanie śliny oraz soków trawiennych i wspomaga proces trawienia.
- Centuria pospolita nie jest przeznaczona do długotrwałego samodzielnego stosowania. Jeśli dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego utrzymują się lub nawracają, konieczna jest konsultacja z lekarzem w celu ustalenia ich przyczyny.
- Ze względu na działanie pobudzające wydzielanie soku żołądkowego preparaty z centurią nie są zalecane osobom z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy ani z nadkwaśnością.
- W Polsce centuria pospolita jest gatunkiem objętym częściową ochroną, dlatego do celów zielarskich należy wybierać preparaty pochodzące z upraw lub legalnych źródeł, zamiast pozyskiwać roślinę ze stanowisk naturalnych.
Centuria pospolita – jakie ma właściwości?
Centuria pospolita naturalnie występuje m.in. na terenach Europy. Inne odmiany rośliny można spotkać także w rejonach Azji i Ameryki Północnej. Zaliczana jest do tzw. roślin goryczkowych.
Centuria pospolita ma szerokie właściwości. Działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, wspomaga pracę żołądka i całego układu trawiennego. Wspiera regenerację organizmu i pomaga szybciej wrócić do zdrowia po przebytej chorobie, zabiegu lub operacji. Wyciąg z rośliny ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwpasożytnicze i antyoksydacyjne. Centuria ceniona jest także za swoje właściwości uspokajające.
W roślinie znajdują się takie związki jak:
- glikozydy sekoirydoidowe,
- ksantonoidy,
- związki goryczowe,
- olejki eteryczne,
- terpenoidy,
- kwas linolowy,
- fenole,
- kwercetyna,
- kwas kawowy.
Centuria pospolita zawiera witaminy takie jak ryboflawina (B2), niacyna (B3) i tiamina (B1).
Centuria pospolita – działanie i wskazania do stosowania
Centuria pospolita ma szerokie zastosowanie lecznicze. Ze względu na swoje liczne właściwości postrzegana jest jako roślina wzmacniająca ogólną kondycję zdrowotną organizmu. Jej przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe działanie ma ogromne znaczenie w przypadku rekonwalescencji po chorobie – pomaga wzmocnić organizm i chroni go przed atakiem patogenów.
Sprzyja także lepszej i szybszej regeneracji ran pozabiegowych (i nie tylko), wpływa pozytywnie na żołądek i proces trawienia oraz reguluje ciśnienie krwi i stężenie glukozy. Centuria pospolita pomaga także złagodzić przebieg astmy, zapalenia płuc czy chorób skóry, m.in. atopowego zapalenia skóry (AZS).
>> Zioła na hemoroidy, nasiadówki: kora dębu, oczar, rumianek, krwawnik
Centuria pospolita na uspokojenie
Centuria pospolita ma właściwości uspokajające, dzięki czemu działa relaksująco na układ nerwowy. Jej regularne stosowanie może pomóc w redukcji napięcia, niepokoju i poprawić jakość snu.
Centuria pospolita na układ pokarmowy i odchudzanie
Centurię pospolitą stosuje się również jako roślinę na dolegliwości układu trawiennego. Pomaga złagodzić:
- gazy,
- wzdęcia,
- uczucie przelewania,
- ból brzucha.
Korzystnie wpływa na żołądek, ma właściwości żółciopędne i pobudza produkcję soków trawiennych. Dzięki temu poprawia apetyt i trawienie oraz ułatwia wchłanianie substancji odżywczych. Centuria przyspiesza metabolizm – można więc uznać ją za jedną z roślin pomocnych podczas odchudzania.
>> Produkty zawierające Centurię pospolitą
Centuria pospolita na wątrobę
Roślina pozytywnie wpływa na pracę wątroby, regulując i usprawniając jej funkcjonowanie. Łagodzi przebieg schorzeń wątroby i zmniejsza ryzyko ich występowania. Wykazuje działanie ochronne i oczyszczające w stosunku do wątroby, śledziony i nerek.
Centuria pospolita na gorączkę
Centuria pospolita ma właściwości przeciwgorączkowe, dzięki czemu pomaga złagodzić ten objaw. Wykazuje także działanie napotne, co pomaga w walce z infekcją górnych dróg oddechowych. Ma również właściwości przeciwbólowe.
>> Zioła na przeziębienie i kaszel - które wybrać?
Centuria pospolita – dawkowanie
Dawkowanie centurii pospolitej zależne jest od postaci preparatu. Inaczej wygląda suplementacja preparatów w postaci kapsułek czy tabletek, a inaczej jako świeżego suszu, do samodzielnego przygotowania naparu/herbaty.
Suplementacja poszczególnych preparatów również różni się między sobą, w zależności od stężenia substancji w 1 kapsułce/tabletce. Centuria pospolita wchodzić również w skład preparatów wieloskładnikowych.
Preparaty zawierające centurię pospolitą
Centuria pospolita może występować w postaci:
Centuria pospolita w kosmetyce
Centuria pospolita może być stosowana także w pielęgnacji skóry. Wykazuje wówczas działanie przeciwzmarszczkowe i nawilżające. Zmiękcza skórę i przyjemnie relaksuje. Centurię pospolitą można stosować w postaci naparu, dodanego do kąpieli.
Centuria pospolita w ciąży
Centuria pospolita nie jest zalecana w czasie ciąży i podczas karmienia piersią.
Centuria pospolita – przeciwwskazania do stosowania
Choć centuria pospolita należy do bezpiecznych roślin, to nie zaleca się jej stosowania w przypadku:
- ciąży,
- laktacji,
- choroby wrzodowej.
Nie powinna być spożywana przez dzieci poniżej 12. roku życia.
>> Farmaceuta radzi: naturalne sposoby na przeziębienie u dzieci
Centuria pospolita – możliwe skutki uboczne
Nadmierne spożycie centurii pospolitej może spowodować typowe objawy ze strony układu pokarmowego – nudności, wymioty, bóle brzucha. Może również wystąpić reakcja alergiczna.
Centuria pospolita – interakcje z lekami i preparatami
Nie są znane interakcje centurii pospolitej z innymi lekami i preparatami, jednak roślina ta ma silny wpływ na cały organizm, może więc zaburzać wchłanianie substancji leczniczych. Stosowanie centurii pospolitej wraz z innymi lekami lub preparatami należy zawsze skonsultować z lekarzem.
Centuria pospolita w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie
- Wzmacnia cały organizm i zalecana jest w okresie rekonwalescencji.
- Wspomaga gojenie się ran.
- Reguluje ciśnienie krwi i poziom glukozy.
- Poprawia trawienie, przyspiesza metabolizm i działa ochronnie na żołądek oraz wątrobę.
- Łagodzi gorączkę i dolegliwości bólowe.
- Działa uspokajająco i poprawia jakość snu.
- Łagodzi przebieg chorób o charakterze zapalnym, m.in. zapalenie płuc czy atopowe zapalenie skóry.
- W pielęgnacji skóry działa nawilżająco, zmiękczająco i przeciwzmarszczkowo.
