Chromogranina (CgA) – na czym polega badanie? Normy, wskazania, przygotowanie

Chromogranina (CgA) – co to jest? Na czym polega badanie?

Chromogranina (CgA) to białko naturalnie występujące w komórkach endokrynnych i neuroendokrynnych. Choć dokładana rola tej substancji w organizmie nie została poznana to uznaje się, że ma ona swój udział w funkcjonowaniu układu wewnątrzwydzielniczego, nerwowego oraz sercowo-naczyniowego. Produkowana jest przez trzustkę oraz rdzeń nadnerczy.

Ze względu na fakt, iż chromogranina (CgA) wytwarzana jest także przez komórki neuroendokrynne zmian nowotworowych, to stosowana jest w diagnostyce tej choroby jako tzw. marker. Stężenie substancji zależne jest od masy (wielkości) guza. Badanie stężenia chromograniny polega na pobraniu próbki krwi do analizy laboratoryjnej.

Chromogranina (CgA) – kiedy należy wykonać badanie?

Chromogranina (CgA) oznaczana jest w krwi przede wszystkim jako marker zmian nowotworowych. Dlatego też głównym wskazaniem do jej wykonania jest podejrzenie rozwoju nowotworowy w organizmie.

Do tej metody diagnostycznej powinny skłonić pacjenta również objawy takie jak:

• biegunka,
• zaczerwienienie skóry twarzy o charakterze napadowym,
• guz w jamie brzusznej, możliwy do wykrycia nawet palcami.

Takie objawy mogą wskazywać na obecność tzw. rakowiaka. Inny rodzaj nowotworu, w kierunku którego zalecane jest badanie chromograniny, to guz chromochłonny.

Symptomy mogące sugerować jego obecność to:

• nadmierna potliwość (tzw. „zalewanie się potem”),
• bóle głowy,
• zaburzona praca serca (przyspieszony rytm),
• uczucie ogólnego napięcia i niepokoju,
• wysokie skoki ciśnienia o charakterze nagłym.

Wskazaniem do wykonania badania z oznaczeniem stężenia chromograniny (CgA) jest również monitorowanie przebiegu choroby i dobranej metody leczenia. Diagnostyka ta umożliwia wstępne prognozy w zakresie czasu przeżycia pacjentów.

Oznaczenie stężenia chromograniny to badanie, które lekarz może zalecić również podczas tzw. badań immunohistochemicznych, które umożliwiają ocenę stopnia zaawansowania zmian nowotworowych.

>> Pomiar ciśnienia tętniczego – na której ręce mierzyć ciśnienie?

Chromogranina (CgA) – jak się przygotować do badania?

Do badania z oznaczeniem stężenia chromograniny nie trzeba się wcześniej przygotowywać, choć istnieje pewna zasada, o której należy pamiętać.

Chromogranina, jako białko, zmienia swoje stężenie we krwi w ciągu dnia. Poziom ten zależny jest m.in. od zjedzonego pokarmu. Dlatego też na badanie poziomu tej substancji we krwi należy przyjść na czczo. Dzięki temu unikniemy ryzyka zafałszowania wyników badań. 

Na wynik może wpływać stosowanie niektórych leków, szczególnie inhibitorów pompy protonowej (IPP), takich jak omeprazol, pantoprazol czy esomeprazol. Leki te mogą powodować zwiększenie stężenia chromograniny A niezależnie od obecności guza neuroendokrynnego. Przed wykonaniem badania chromograniny A należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach. Nie należy samodzielnie odstawiać leków – ewentualną przerwę w leczeniu lub zmianę preparatu należy ustalić z lekarzem.

Chromogranina (CgA) – jak przebiega badanie?

Oznaczenie stężenia chromograniny (CgA) polega na pobraniu próbki krwi do analizy laboratorynej. Na początku specjalista dezynfekuje miejsce nakłucia, po czym wprowadza igłę w żyłę łokciową, pobierając odpowiednią ilość płynu do analizy.

Następnie osoba wykonująca badanie zabezpiecza próbkę i przygotowuje ją do dalszego przekazania. Próbka trafia do laboratorium. Na wyniki badania chromograniny czeka się ok. 1–14 dni, w zależności od wybranej placówki.

>> Najczęstsze dolegliwości noworodka – napięcie mięśniowe, kolki

Chromogranina (CgA) a zakres referencyjny. Jaki interpretować wyniki?

Zakres referencyjny dla chromograniny, czyli normy stężenia, w jakich powinna mieścić się wartość tej substancji, to <93 ng/ml. Warto jednak zaznaczyć, że nie ma jednej, sprecyzowanej metody diagnostycznej dla badania tej substancji, dlatego ostateczna interpretacja wyniku zależy od wybranej metody i przyjętego na jej podstawie zakresu referencyjnego.

Wynik badania warto omówić z lekarzem, który oceni go w kontekście objawów, innych wyników badań oraz wywiadu medycznego. Samodzielna interpretacja może być trudna i prowadzić do nieprawidłowych wniosków. Jeśli będzie to konieczne, lekarz zaleci dalszą diagnostykę lub odpowiednie leczenie.

Chromogranina (CgA) dodatnia – co oznacza?

Chromogranina (CgA) dodatnia, czyli podwyższona, może występować w przebiegu guzów neuroendokrynnych, ale może być również związane z innymi stanami, m.in. niewydolnością serca, przewlekłymi chorobami zapalnymi oraz zaburzeniami funkcji nerek. Jednak samo badanie nie potwierdza obecności choroby nowotworowej. Podwyższony poziom CgA należy zawsze interpretować w połączeniu z objawami pacjenta i wynikami pozostałych badań.

Wynik badania może być pomocny w ustaleniu dalszego postępowania diagnostycznego. W zależności od sytuacji klinicznej lekarz może zalecić m.in. badania obrazowe, endoskopowe lub histopatologiczne. Prawidłowe stężenie chromograniny A nie wyklucza obecności guza neuroendokrynnego, ponieważ szczególnie w przypadku małych zmian poziom CgA może pozostawać w zakresie referencyjnym.

Badanie chromograniny A nie pozwala również na określenie konkretnego rodzaju nowotworu ani jego lokalizacji. Do ustalenia charakteru i umiejscowienia zmiany konieczne może być wykonanie dodatkowych badań, dobranych przez lekarza do indywidualnej sytuacji pacjenta.

>> Rak jajnika – jakie daje objawy, jak można go wykryć?

Wyższe stężenie chromograniny (CgA) może występować również przy:

• cukrzycy,
• niewydolności nerek,
• niewydolności wątroby,
• reumatoidalnym zapaleniu stawów,
• niewydolności serca,
• stanach zapalnych jelit.

Jeśli stężenie chromograniny (CgA) wychodzi zbyt niskie to nie ma to wartości diagnostycznej.

Chromogranina (CgA) – co po badaniu?

Badanie oznaczenia stężenia chromograniny polega na pobraniu próbki krwi do dalszych badań. Dlatego też po zakończeniu badania można wrócić do codziennych obowiązków – nie ma w tym zakresie dodatkowych zaleceń.

Chromogranina (CgA) – jak wykonać badanie w ciąży?

Oznaczenie stężenia chromograniny (CgA) polega na pobraniu krwi, co jednocześnie oznacza, że badanie jest nieinwazyjne i tym samym może być z pełnym bezpieczeństwem wykonywane także u kobiet w ciąży, jeśli zachodzi taka konieczność.

Chromogranina (CgA) – jak wygląda to badanie u dzieci?

Badanie chromograniny (CgA) u dzieci wygląda tak samo, jak u osób dorosłych i polega na pobraniu próbki krwi do badań, choć rzadko kiedy pojawiają się zalecenia do przeprowadzenia tej diagnostyki u dzieci.

Chromogranina (CgA) – cena. Jaki jest koszt badania?

Koszt badania z oznaczeniem stężenia chromograniny (CgA) waha się w granicach 140–170 zł, w zależności od wybranej placówki.