18. tydzień ciąży

Rozwój dziecka w 18. tygodniu ciąży

W 18. tygodniu ciąży dziecko ma 14 cm długości i waży około 200 gramów, można je przyrównać do… papryki. Macica powiększa się, a brzuch kobiety może już zaokrąglić się bardziej widocznie. Dziecko ćwiczy odruchy połykania i ssania. Aktywnie porusza się, co niektóre kobiety mogą już odczuwać – najczęściej jako trzepotanie w brzuchu. Dziecko ma już ukształtowane rysy twarzy, czyli widać wyraźnie uszy, usta, oczy, nos, powieki i brwi. Ukształtowane są także włosy i paznokcie. W płucach dziecka zaczynają się rozwijać oskrzeliki, a narządy płciowe wewnętrzne są w pełni uformowane i znajdują się już w docelowym miejscu. 

Objawy ciąży w 18. tygodniu 

Na tym etapie ciąży kobieta ma duży apetyt, zwiększa się także poziom libido, a wraz z nim – ochota na seks. Nie ma przeciwwskazań do zbliżeń, nie powinno niepokoić także delikatne plamienie po stosunku – jest to najczęściej efekt rozpulchnionych błon śluzowych. Wiele kobiet w związku z działaniem estrogenów oraz zwiększonym przepływem krwi odczuwa również zatkanie nosa oraz ma krwawienie z dziąseł. Są to normalne objawy. 

Do innych typowych objawów ciąży na tym etapie należą:

• swędzenie skóry – najczęściej odczuwalne jest na brzuchu i piersiach, wynika z rozciągania się skóry. Bardzo ważne jest w tym okresie nawilżanie skóry w tych miejscach, nawet kilka razy dziennie, aby zminimalizować ryzyko występowania rozstępów;  

• dziwne sny – mogą to być sny erotyczne, groteskowe czy koszmary, ich pojawianie się jest normalne; wynikają one z dużej emocjonalności kobiet oraz wysokiego poziomu hormonów.  

• ból w dolnej części pleców – wynika z rozciągania się więzadeł obłych, które utrzymują macicę w miejscu. Więzadła rozrastają się wraz ze wzrostem macicy. Ból nie powinien być jednak intensywny; 

• żylaki kończyn dolnych – ucisk macicy na żyły miednicy i kończyn dolnych oraz zwiększony przepływ krwi może prowadzić do pojawienia się żylaków; 

• brain fog (z ang. mgła mózgowa), „ciążowy mózg”, wiele kobiet tak określa występujące problemy z zapamiętywaniem i koncentracją, które pojawiają się w II trymestrze ciąży. 

Warto przy tym dodać, że typową dolegliwością na tym etapie ciąży są zawroty głowy oraz sporadycznie występujące bóle głowy. Mają one związek ze zmianami w układzie sercowo-naczyniowym związanymi z ciążą (wyższe tętno, poszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększona objętość krwi krążącej w organizmie). Jeśli natomiast ból głowy jest intensywny, pojawiają się problemy z widzeniem, takie jak niewyraźne widzenie lub widzenie migających świateł, ból pod żebrami, wymioty oraz nagły obrzęk twarzy, dłoni, stóp lub kostek, to należy niezwłocznie udać się do szpitala. 

Niepokojącymi objawami są także skurcze mięśni brzucha, jego twardnienie połączone z silnym bólem – jest to również wskazanie do jak najszybszej wizyty u lekarza. 

USG w 18. tygodniu ciąży  

Jest to tzw. USG połówkowe – powinno być wykonane między 18. tygodniem a 23. tygodniem (dokładnie 22 tc. + 6 dni). Badanie USG ciąży jest obowiązkowe i pozwala na wykonanie następujących pomiarów: 

• BPD, z ang. biparietal diameter – wymiar dwuciemieniowy, 

• HC, z ang. head circumference – obwód główki płodu, 

• TCD, z ang. transcerebellar diameter – szerokość móżdżka, 

• CM, z łac. cisterna magna – zbiornik wielki mózgu,  

• NF, z ang. nuchal fold – fałd karkowy, jeden z markerów wystąpienia zespołu Downa 

• AC, z ang. abdominal circumference – obwód brzuszka płodu, 

• FL, z ang. femur length – długość kości udowej płodu, 

• HL, z ang. humerus length – długość kości ramiennej płodu. 

USG połówkowe ocenia także budowę:

• głowy – budowę struktur mózgowia, ilość płynu mózgowo-rdzeniowego, budowę twarzy;  

• szyi – pod kątem obecności wola tarczycowego; 

• serca – pod kątem anatomicznym i funkcjonalnym (poszukuje się m.in. wad zastawek); 

• płuc; 

• jamy brzusznej – budowę i wielkość żołądka pod kątem np. atrezji przełyku, niedrożności dwunastnicy lub dalszej części przewodu pokarmowego; 

• nerek i pęcherza moczowego; 

• pępowiny; 

• narządów rodnych dziecka – by okreslić płeć i prawidłowy rozwój narządów; 

• kończyn górnych i dolnych – z oceną kości, paliczków u dłoni i stóp oraz ich ruchomości; 

• kręgosłupa – pod kątem stosunkowo częstej wady, jaką jest rozszczep kręgosłupa. 

USG połówkowe pozwala na ocenę, czy u dziecka nie występują wady genetyczne. 

Badania w 18. tygodniu ciąży 

Do badan wykonywanych w osiemnastym tygodniu ciąży zalicza się także standardowe badanie ginekologiczne, badanie morfologii krwi oraz badanie ogólne moczu. U ciężarnych badanie moczu pozwala na wykrycie zakażenia dróg moczowych, które często przebiega bezobjawowo. Powinno być także zmierzone ciśnienie tętnicze krwi oraz masa ciała. 

Brzuch w 18. tygodniu ciąży

Macica ma wielkość małego melona, zatem brzuszek jest już wyraźnie zaokrąglony. Oczywiście rozmiar brzucha jest indywidualną kwestią, a jeśli ciężarna jest zaniepokojona jego rozmiarem – powinna skonsultować swoje obawy z lekarzem.  Kobieta powinna także przybierać na wadze około pół kilograma tygodniowo.

Jak dbać o siebie w osiemnastym tygodniu ciąży?

Przyszła mama powinna odżywiać się zdrowo, suplementować kwas foliowy (inaczej witaminę B9), dużo odpoczywać. Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, może wykonywać ćwiczenia fizyczne. Nadal powinna unikać surowego mięsa, surowych ryb, jaj oraz produktów z mleka niepasteryzowanego.  

>> Witaminy i minerały w ciąży – co jeść, by maluch dobrze się rozwijał?