Leki na zgagę, leki na refluks, tabletki, kapsułki, zawiesiny
Refluks żołądkowo-przełykowy (inaczej choroba refluksowa przełyku) to stan zapalny błony śluzowej, który wywołuje zwracanie zawartości żołądka do przełyku. Objawy refluksu to m.in. zgaga, ból brzucha, puste i kwaśne odbijanie, pieczenie w mostku. Jak leczyć refluks? Co może pomóc na zgagę?
Refluks przełyku, czyli inaczej refluks żołądkowo-przełykowy bądź choroba refluksowa przełyku – to silne, nawracające i powodujące stany zapalne błony śluzowej zwracanie zawartości żołądka do przełyku. Przyczyną zwracania zawartości żołądka do przełyku w przebiegu refluksu żołądkowo-przełykowego jest osłabienie mięśnia zwieracza przełyku.
Charakterystyczny objaw choroby refluksowej to zgaga, czyli uczucie pieczenia lub palenia w przełyku i ból/pieczenie w klatce piersiowej, który często może być mylnie łączony z chorobą niedokrwienną serca. Do objawów, które wymagają szybkiej diagnostyki, należą m.in.: uczucie trudności przy połykaniu i bolesne połykanie.
Jak powstaje zgaga?
Zgaga powstaje w wyniku cofania się soku żołądkowego, spowodowanego przyjmowaniem określonych pokarmów, zwiększających wydzielanie wspomnianego soku. Należą do nich między innymi tłuste i pikantne posiłki, czekolada, cytrusy lub też napoje zawierające kofeinę (kawa, czarna herbata, cola). Często także zgaga pojawia się po spożyciu nadmiernej ilości alkoholu.
Pierwszym krokiem na drodze do przeciwdziałania zgagi powinna być zatem profilaktyka, polegająca na ograniczeniu spożywania wymienionych potraw. Na zgagę narażone są także osoby, które spożywają zbyt obfite, tłuste posiłki lub jedzą na krótko przed snem, dlatego też pomocne może być przyjmowanie mniejszych porcji pokarmów.
Zgaga i refluks u ciężarnych i niemowląt
Często również zgaga dotyka ciężarne kobiety, u których powiększająca się macica uciska dolny zwieracz przełyku. W trakcie ciąży przypadłość ta może mieć również podłoże hormonalne i wiązać się ze zmianami w organizmie wywoływanymi przez zwiększoną produkcję progesteronu, zwłaszcza podczas pierwszego trymestru.
Zgaga w postaci refluksu może też pojawić się u niemowląt. Chociaż powszechne ulewanie pokarmu, jeśli zdarza się jedynie okazjonalnie, raczej nie powinno rodzić obaw, to jednak może to być uciążliwa dolegliwość zarówno dla dziecka, jak też rodziców malucha. W takim przypadku należy zwrócić uwagę na to, czy mały pacjent nie otrzymuje zbyt dużych porcji pokarmu. Po posiłku trzeba zaś chwilę pochodzić z dzieckiem na rękach i pozwolić, aby mu się odbiło.
Domowe metody na zgagę
Powszechna dolegliwość, jaką jest zgaga, doczekała się wielu domowych metod radzenia sobie z nią. Popularne sposoby obejmują przede wszystkim opisaną wyżej profilaktykę połączoną z neutralną dla żołądka dietą i zmianą dotychczasowych nawyków żywieniowych. Gdy jednak przypadłość ta już się pojawi, jej objawy mogą złagodzić na przykład wypicie gorącego naparu z imbirem lub przyjęcie pozycji leżącej z głową uniesioną ku górze. Polecany jest także wywar z siemienia lnianego, który dodatkowo zadziała osłonowo na podrażnioną błonę śluzową w przełyku.
Leki na uciążliwą zgagę
Metody te sprawdzą się jednak tylko wtedy, gdy zgaga nie jest zbyt uciążliwa i nie wiąże się z odczuwaniem dotkliwego bólu w przełyku, który mógłby zaburzać normalne funkcjonowanie pacjenta. W poważniejszych przypadkach należy sięgnąć po leki na zgagę, które zazwyczaj dostępne są bez recepty. Preparaty te mają na celu ograniczenie wydzielania żołądkowego i zobojętnienie odczynu treści żołądkowej poprzez zmniejszenie jej kwasowości. Większość z nich zawiera w swoim składzie substancje, które pomogą ograniczyć objawy zgagi i w dużej mierze zlikwidować pojawiający się refluks.
Co zawiera lek na zgagę?
Leki na zgagę to preparaty, których głównym zadaniem jest powstrzymanie wydzielania lub zobojętnienie kwasów żołądkowych w takim stopniu, by pacjent przestał odczuwać dolegliwości bólowe w okolicy przełyku. W składzie leków na zgagę można znaleźć między innymi ranitydynę, węglany wapnia i magnezu czy też wodorotlenek glinu, które przyniosą ulgę większości pacjentów. Silniejsze działanie wykazuje proszek zasadowy, który często dodatkowo wzbogaca się selenem. Ponadto leki na zgagę wykazują też działanie osłonowe i regeneracyjne dla błony śluzowej, tworząc na jej obszarze swego rodzaju filtr, częściowo chroniący przed nawrotem dolegliwości.
Zgaga a inne choroby
Leki na zgagę powinno stosować się jedynie podczas wystąpienia niepożądanych objawów. Ich dłuższe przyjmowanie należy skonsultować z lekarzem; przewlekła zgaga może być bowiem objawem o wiele poważniejszych schorzeń, takich jak na przykład choroby układu pokarmowego, owrzodzenie bądź też cukrzyca. Jeśli więc zgaga pojawia się często, lekarz może zalecić dodatkowe badania w rodzaju endoskopii lub zdjęcia rentgenowskiego. W takim wypadku syrop bądź tabletki na zgagę mogą okazać się niewystarczające, bowiem preparaty te działają jedynie objawowo
Jak często występuje refluks?
To, jak często występuje refluks, zależy między innymi od stylu życia i diety. Dlatego występują znaczne różnice pomiędzy poszczególnymi państwami i regionami świata. W krajach wysoko rozwiniętych na problem ten uskarża się około 20% populacji, z czego nawet 10% doświadcza go codziennie. Jednym z czynników ryzyka odpowiadających za refluks jest otyłość. Warto pamiętać, że refluks częściej dotyka osoby starsze, więc prawdopodobieństwo rośnie wraz z wiekiem. Dolegliwość w równym stopniu dotyka mężczyzn i kobiety.
Refluks – objawy
Jak się objawia refluks? Typowym objawem jest zgaga, czyli uczuciu bolesnego pieczenia za mostkiem (palenie w przełyku).
Objawy refluksu:
- uczucie pieczenia w mostku;
- puste i kwaśne odbijanie;
- zgaga;
- ból brzucha (ból w nadbrzuszu);
- zarzucanie treści pokarmowej do przełyku;
- chrypka;
- nadkwasota;
- suchy kaszel;
- ból w klatce piersiowej.
Objawy refluksu nasilają się w ułożeniu na wznak; podczas pochylania się; podczas parcia; po tłustym lub ciężkim posiłku.
Refluks – zapobieganie i dieta
Przede wszystkim warto ograniczyć spożywanie słodkich i tłustych produktów, ponieważ pobudzają one wydzielanie hormonów zmniejszających napięcie mięśnia zwieracza przełyku, którego osłabienie jest powodem refluksu (funkcję zwieracza upośledzają też niektóre leki, w tym popularne niesteroidowe leki przeciwzapalne).
Co można jeść przy refluksie? Potrawy z chudego drobiu, gotowane wędliny, warzywa gotowane (marchew, pietruszka, brokuł, cukinia, dynia, kalafior), owoce mało kwaśne (banany, gruszki, brzoskwinie, mango, melon), kasze, płatki zbożowe.
Przy refluksie należy ograniczyć: tłuste gatunki mięs i wędlin - samą zgagę natomiast wywołać może np. alkohol, herbata, cola, czekolada, owoce cytrusowe, ciasto drożdżowe, pomidory, ostre przyprawy. Przy refluksie nie są wskazane słodycze - mogą przyczyniać się do uczucia zgagi.
Refluks żołądkowo-przełykowy – badania
Pacjenci z zaawansowaną chorobą refluksową powinni regularnie wykonywać kontrolną endoskopię; pozostali pacjenci nie muszą wykonywać kontrolnych badań endoskopowych; wszyscy pacjenci z refluksem powinni zmienić nawyki żywieniowe - zalecana jest przede wszystkim normalizacja masy ciała, bardzo ważne jest ograniczenie spożycia alkoholu i kawy.
