Dlaczego czuję ból żołądka po leczeniu Helicobacter pylori?

Helicobacter pylori jest bakterią wywołującą choroby w obrębie przewodu pokarmowego. Bakteria ta wykształciła mechanizmy umożliwiające jej przetrwanie w kwaśnym środowisku żołądka. Ma zdolność wytwarzania enzymu (ureazy) rozkładającego mocznik do amoniaku i dwutlenku węgla, co umożliwia zobojętnienie kwasu solnego. Dodatkowo jej spiralny kształt umożliwia przedostawanie się pod warstwę śluzową. Wywołuje stany zapalne i owrzodzenia  w obrębie żołądka i dwunastnicy. Najczęstszymi objawami są ból brzucha, wzdęcia, zgaga, odbijanie, nudności i niestrawność. Objawy często mogą się utrzymywać bardzo długo (nawet latami), zanim pacjent zgłosi się do lekarza i zostanie wykryte zakażenie.
Leczenie zakażenia nazywane jest eradykacją H. pylori. Zgodnie z wytycznymi w eradykacji stosowane jest kilka różnych schematów, a schemat pierwszego rzutu obejmuje zazwyczaj terapię poczwórną z bizmutem lub bez bizmutu. W takiej terapii stosowane są też inhibitory pompy protonowej oraz wybrane antybiotyki (najczęściej metronidazol, tetracyklina, amoksycylina czy klarytromycyna). Czas trwania terapii wynosi zwykle 10-14 dni.
Ze względu na stosowane leki, a także owrzodzenia i stany zapalne w obrębie żołądka podczas terapii a także po jej zakończeniu mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej są to nudności, bóle brzucha, wzdęcia, dyskomfort w obrębie jamy brzusznej, biegunki. Paradoksalnie po rozpoczęciu leczenia może wystąpić zaostrzenie tych objawów. Często te pojawiające się nasilone objawy są wynikiem działań niepożądanych wywoływanych przez stosowane leki – zwłaszcza antybiotyki. Antybiotyki powodują również zaburzenie mikroflory jelit, co też może objawiać się poprzez nasilenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Zazwyczaj takie niepożądane objawy ustępują w ciągu kilku, kilkunastu dni po zakończeniu leczenia – w miarę regeneracji błony śluzowej żołądka oraz mikroflory jelit. Jeżeli utrzymują się przez dłuższy czas lub są bardzo mocno nasilone, jest to wskazanie do konsultacji z lekarzem. Objawy, które powinny zaalarmować pacjenta, to m.in. mocny ból brzucha nasilający się dodatkowo przy dotyku, gorączka, uporczywe wymioty (zwłaszcza tzw. fusowate wymioty świadczące o obecności krwi), krew w stolcu czy nagła utrata masy ciała.
Żeby wspomóc prowadzoną terapię i zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych leków, bardzo ważne jest stosowanie probiotyków. Najczęściej polecane są szczepy bakterii Lactobacillus reuteri oraz drożdżaki Saccharomyces boulardii. Innymi często stosowanymi szczepami są też Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus plantarum czy Bifidobacterium bifidum. Probiotyk należy stosować zgodnie z opisem i zaleceniem producenta. Takie informacje o dawkowaniu znajdują się zwykle w ulotce lub na opakowaniu produktu. Stosowanie probiotyku można kontynuować również po zakończeniu eradykacji H. pylori przez okres zgodny z zaleceniem lekarza.
W tym czasie, żeby zmniejszyć dolegliwości, wskazana jest również lekkostrawna dieta. Warto spożywać produkty bogate w naturalne probiotyki (jogurt naturalny, kefir), chude mięso i ryby, produkty zbożowe, gotowane warzywa i owoce. Należy unikać tłustych, smażonych potraw, ostrych przypraw oraz mocnej kawy i herbaty.
Po kilku tygodniach od zakończenia leczenia konieczna jest ponowna konsultacja z lekarzem i wykonanie badań, żeby ocenić skuteczność eradykacji. Zwykle takie badania wykonuje się 4-6 tygodni po zakończeniu leczenia. Ocena skuteczności terapii jest bardzo ważna, żeby uniknąć późniejszych powikłań wynikających z zakażenia H. pylori (np. choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, przewlekłego zapalenia żołądka, niedokrwistości, chłoniaka żołądka typu MALT czy raka żołądka).

>> Tu umówisz telekonsultację z gastrologiem w Świat Zdrowia