Pięciornik gęsi – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie

Pięciornik gęsi – jakie ma właściwości?

Pięciornik gęsi znany jest również pod nazwą srebrnik pospolity lub gęsiówka. W wierzeniach ludowych srebrne listki rośliny posiadały magiczną moc – sprzyjały budowaniu fortuny. Pięciornik gęsi początkowo używany był przez mieszkańców Starego Kontynentu jako dodatek do herbaty i sałatek.

Za czasów lekarza Syreniusza (XVI/XVII wiek) pięciornik gęsi był stosowany jako remedium na żółtaczkę i niepłodność. Niektóre źródła informują również o tym, że ziele wypędzało z ciała człowieka tasiemca. Mieszkańcy Tybetu spożywają roślinę z cukrem i traktują jako rarytas.

>> Pasożyty jelitowe - objawy zakażenia

Roślina nie należy do okazałych – jej maksymalna wysokość wynosi 50 cm. Cechą charakterystyczną srebrnika są małe, żółte kwiaty, a także przylistki o kształcie dłoni. Pięciornik gęsi preferuje wilgotne gleby i często porasta pastwiska, łąki oraz brzegi akwenów.

W skład pięciornika gęsiego wchodzą:

• katechiny – działają przeciwzapalnie, obniżają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, usuwają metale ciężkie i toksyny,
• kwas askorbinowy – ułatwia przyswajanie żelaza z pożywieniem, bierze udział w syntezie wielu enzymów i neuroprzekaźników, a także jest silnym przeciwutleniaczem,
• betaina - wspomaga procesy trawienia i przyswajania składników odżywczych,
• garbniki – inaczej taniny. Mają właściwości ściągające, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego,
• triterpeny – są silnymi antyoksydantami. Chronią komórki wątroby, serca i nerek,
• kwas galusowy – jest częstym składnikiem kosmetyków przeznaczonych dla cery z przebarwieniami, ponieważ wykazuje działanie wybielające i wyrównujące koloryt skóry,
• proantocyjanidyny – działają przeciwalergicznie, przeciwzapalnie i chronią przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego,
• sole mineralne.

Czynne substancje zawarte w pięciorniku gęsim wykazują działanie moczopędne, przeciwzapalne, ściągające, żółciopędne, pobudzające wydzielanie soku żołądkowego, a także przeciwkrwotoczne.

>> Trawienie i problemy pokarmowe

Pięciornik gęsi – działanie i wskazania do stosowania

Pięciornik gęsi można stosować na wiele sposobów. Na bazie rośliny powstają preparaty doustne, kosmetyki i odwary. W postaci ciepłej ziołowej herbaty surowiec niweluje dokuczliwe objawy niektórych zaburzeń trawienia, w tym biegunek i niestrawności. Garbniki obecne w pięciorniku gęsim łagodzą stany zapalne błon śluzowych i działają spazmolitycznie (rozkurczają mięśnie gładkie).

Z ziela można sporządzić nasiadówki, które pozwalają łagodzić objawy żylaków odbytu, czyli hemoroidów. W postaci płukanek do jamy ustnej pięciornik gęsi ułatwia pozbycie się pleśniawek, aft i zajadów.

Wskazaniami do stosowania pięciornika gęsiego są:

• bolesne miesiączki,
• niewydolność wieńcowa,
• hemoroidy,
• zaburzenia trawienia,
• biegunka,
• kolka jelitowa,
• cera naczyniowa,
• trądzik.

Pięciornik gęsi na trawienie

Garbniki obecne w zielu pięciornika gęsiego pobudzają do wydzielania sok żołądkowy, co usprawnia metabolizm i trawienie substancji pokarmowych.

Pięciornik gęsi na układ sercowo-naczyniowy

Pięciornik gęsi, dzięki dużej zawartości witaminy C i flawonoidów, chroni delikatne ściany naczyń krwionośnych i działa antyoksydacyjnie, co zapobiega kumulacji wolnych rodników. Dzięki temu, że roślina obkurcza naczynia krwionośne, zmniejsza się ryzyko drobnych krwawień.

Pięciornik gęsi – dawkowanie

W celu przygotowania naparu należy zalać 1 łyżkę ziela pięciornika gęsiego 200 ml wrzącej wody i parzyć pod przykryciem przez ok. 15 minut. Na problemy z bolesnym miesiączkowaniem i w zaburzeniach trawienia warto pić ciepłe napary od 2 do 3 razy dziennie. Mocny odwar można użyć do płukania jamy ustnej lub wykonania nasiadówek.

Preparaty zawierające pięciornik gęsi

Pięciornik gęsi występuje pod postacią:

• suszu,
• odwaru,
• naparu,
• nalewki,
• kremu,
• szamponu do włosów.

Pięciornik gęsi w ciąży

Nie należy spożywać pięciornika gęsiego w ciąży i w okresie karmienia piersią.

Pięciornik gęsi – przeciwwskazania do stosowania

Przeciwwskazaniami do stosowania pięciornika gęsiego są:

• owrzodzenia jelita grubego,
• wiek poniżej 12 lat,
• ciąża,
• karmienie piersią,
• przewlekłe biegunki.

Pięciornik gęsi – możliwe skutki uboczne

Nadmierne spożycie pięciornika gęsiego może powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym zaparcia, nudności i wymioty. W optymalnych dawkach ziele jest dobrze tolerowane przez organizm i nie powoduje żadnych skutków ubocznych.

>> Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) – objawy, przyczyny, leczenie

Pięciornik gęsi – interakcje z lekami i preparatami

Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych przewlekle lekach. Garbniki zawarte w zielu pięciornika gęsiego mogą wchodzić w interakcje z niektórymi substancjami czynnymi, takimi jak cynk i żelazo.

Pięciornik gęsi w Encyklopedii ziół i roślin – Podsumowanie

• Pięciornik gęsi, znany również pod nazwą srebrnika, w medycynie naturalnej stosowany jest już od czasów starożytności.
• Surowiec zielarski pięciornika jest źródłem witaminy C, garbników, triterpenów, katechin, kwasu galusowego, a także soli mineralnych.
• Pięciornik gęsi stosuje się przede wszystkim na zaburzenia trawienne i stany zapalne błon śluzowych. W postaci płukanek i okładów pozwala pozbyć się pleśniawek, zajadów i aft. Jako ciepła nasiadówka łagodzi dolegliwości związane z hemoroidami.
• Ciepły napar z pięciornika gęsiego niweluje bolesne miesiączkowanie, ponieważ działa rozkurczająco na mięśnie gładkie.