Lewonorgestrel jest organicznym związkiem wykorzystywanym w antykoncepcji hormonalnej. Lewonorgestrel przyjmowany w pierwszej części cyklu menstruacyjnego hamuje owulację, a w drugiej części cyklu zapobiega implantacji zarodka. Ponadto zapobiega nadmiernemu namnażaniu się komórek błony śluzowej macicy, dzięki czemu zapobiega endometriozie.
Lewonorgestrel – jak działa?
Substancja ta należy do grupy progestagenów – hormonów sterydowych regulujących cykl płciowy. Lewonorgestrel jest syntetycznym progestagenem, który działa na kilka sposobów, aby zapobiegać ciąży. Główny mechanizm polega na hamowaniu owulacji poprzez zahamowanie wydzielania hormonów luteinizującego (LH) i folikulotropowego (FSH). Lewonorgestrel także zagęszcza śluz szyjkowy, co utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej, oraz zmienia strukturę endometrium, co zmniejsza prawdopodobieństwo zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej.
Lewonorgestrel – kiedy stosować?
Lewonorgestrel jest stosowany jako środek antykoncepcyjny. Występuje w różnych formach, takich jak tabletki antykoncepcyjne (w tym awaryjne) i wewnątrzmaciczne systemy hormonalne (IUD). Tabletki antykoncepcyjne awaryjne, znane również jako „pigułka dzień po”, są stosowane w celu zapobiegania ciąży po niezabezpieczonym stosunku płciowym lub w przypadku niepowodzenia innej metody antykoncepcji. Wewnątrzmaciczne systemy hormonalne z lewonorgestrelem są stosowane jako długoterminowa metoda antykoncepcji, zwykle przez okres od 3 do 5 lat.
Lewonorgestrel – najczęstsze działania niepożądane
Lewonorgestrel może powodować różne działania niepożądane. Najczęstsze z nich obejmują nieregularne krwawienia menstruacyjne, ból brzucha, nudności, ból głowy, zmiany nastroju, tkliwość piersi i zawroty głowy. Rzadziej mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym wysypka, świąd i obrzęk. U niektórych kobiet stosujących wewnątrzmaciczny system hormonalny mogą wystąpić infekcje narządów miednicy, perforacja macicy oraz problemy związane z wkładką, takie jak wypadnięcie. Pacjentki powinny skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów.
Lewonorgestrel – najczęstsze interakcje
Lewonorgestrel może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może wpływać na jego skuteczność. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak niektóre leki przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, karbamazepina), leki przeciwgruźlicze (np. ryfampicyna) oraz preparaty zawierające ziele dziurawca mogą zmniejszać skuteczność lewonorgestrelu. W przypadku stosowania wewnątrzmacicznych systemów hormonalnych interakcje z innymi lekami są mniej prawdopodobne, ale pacjentki powinny zawsze informować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym lekach dostępnych bez recepty oraz suplementach diety.
Lewonorgestrel – stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią
Lewonorgestrel nie jest stosowany w celu przerwania istniejącej ciąży i nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży. W przypadku podejrzenia ciąży należy skonsultować się z lekarzem przed kontynuacją stosowania lewonorgestrelu. Lewonorgestrel przenika do mleka matki w niewielkich ilościach, ale uważa się, że nie stanowi zagrożenia dla dziecka karmionego piersią. Niemniej kobiety karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania lewonorgestrelu.
Lewonorgestrel – w jakich postaciach występuje?
Lewonorgestrel jest dostępny w różnych postaciach, w tym w tabletkach antykoncepcyjnych, tabletkach antykoncepcji awaryjnej oraz wewnątrzmacicznych systemach hormonalnych. Tabletki antykoncepcji awaryjnej są zwykle dostępne w dawce 1,5 mg i powinny być przyjęte jak najszybciej po stosunku płciowym, najlepiej w ciągu 72 godzin. Wewnętrzmaciczne systemy hormonalne zawierające lewonorgestrel są wszczepiane przez lekarza i zapewniają ochronę przed ciążą na kilka lat. Pacjentki powinny stosować lewonorgestrel zgodnie z zaleceniami lekarza i zgłaszać wszelkie niepokojące objawy lub pytania dotyczące jego stosowania.