Redakcja Apteline (4)

Najlepszy owoc na lato? Oczywiście, że arbuz – a jeszcze schłodzony? Jest lepszy niż lody i zdecydowanie dużo zdrowszy. Miąższ arbuza składa się z wody, cukru oraz witamin i minerałów. Jego pestki zaliczane są do superfoods, ze względu na swoje właściwości odżywcze. Właśnie dlatego arbuz powinien gościć na naszych stołach, zwłaszcza latem, kiedy nasz organizm potrzebuje dodatkowego nawodnienia.

Parathormon jest hormonem polipeptydowym produkowanym przez niewielkie gruczoły parzysto umiejscowione w bocznych częściach tarczycy. Podstawowym zadaniem związku jest regulacja hormonalnej gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie. Nadmiar parathormonu towarzyszy zazwyczaj nadczynności przytarczyc, a także ostrej i przewlekłej niewydolności nerek. Zwiększone stężenie sugeruje również rozwijający się nowotwór nerek. Do przyczyn niedoboru hormonu zaliczane są zapalenia, schorzenia autoimmunologiczne oraz urazy. Objawy zaniżonego stężenia związku to liczne parestezje, niekontrolowane skurcze mięśni i ogólne zmęczenie.

Pantomogram jest stomatologiczną odmianą zdjęcia rentgenowskiego, uwidaczniającą zęby, żuchwę, szczęki i stawy skroniowo-żuchwowe. Badanie wykonywane jest przed założeniem aparatu ortodontycznego ze względu na konieczność dokładnego określenia rozmieszczenia zębów. Innymi wskazaniami do RTG pantomograficznego są ból zębów, zaplanowany zabieg ekstrakcji zęba, a także diagnoza dysfunkcji i zesztywnienie stawów skroniowo-żuchwowych. Większość gabinetów wykorzystuje przy badaniu tzw. radiografię cyfrową, dającą największe możliwości diagnostyczne.

Oznaczanie grupy krwi jest standardowym badaniem, polegającym na oznaczaniu przynależności osoby do grupy w układzie AB0 oraz układzie Rh. Test jest najczęściej wykonywany przed zaplanowanymi zabiegami chirurgicznymi. Badanie może być również pomocne dla par planujących ciążę bądź w celu ustalenia ojcostwa. Grupa krwi ma też szczególne znaczenie w przypadku koniecznej transfuzji.

Osteokalcyna jest najważniejszym białkiem niekolagenowej tkanki kostnej. Uznawana jest za wysoce swoisty marker wielkości obrotu kostnego, świadczący o aktywności osteoblastów. W jakich przypadkach wzrasta stężenie osteokalcyny w organizmie? Wysokie stężenie białka może wskazywać na rozwój osteoporozy, nadczynność przytarczyc, chorobę Pageta i nadczynność tarczycy. W niektórych przypadkach patologiczne wyniki towarzyszą nowotworowi kości. Obniżone wartości sugerują z kolei niedoczynność tarczycy bądź przytarczyc.

Oksytocyna jest związkiem chemicznym produkowanym w podwzgórzu. „Hormon szczęścia” u kobiet odpowiada przede wszystkim za skurcze macicy w trakcie porodu. Związek uwalniany jest także po podrażnieniu mechanoreceptorów brodawek sutkowych, co ułatwia wydzielanie mleka. U mężczyzn oksytocyna wpływa na erekcję. Jakie mogą być skutki niedoboru hormonu w organizmie? Niewielkie stężenie oksytocyny może opóźnić wystąpienie akcji porodowej. W wyniku obniżonego poziomu związku skurcze macicy mogą być słabe, co spowolni postęp porodu. W określonych sytuacjach możliwe jest jednak zewnętrzne podawanie hormonu.

Odczyn Biernackiego (OB) jest badaniem wskazującym na obecność stanu zapalnego w organizmie. Jest on jednak markerem mało specyficznym. Na jego podstawie nie można jednak określić lokalizacji ani czynnika sprawczego, którym mogą być wirusy, bakterie bądź pasożyty. W związku z tym oznaczanie odczynu Biernackiego powinno być wykonywane razem z innymi badaniami laboratoryjnymi krwi. O czym świadczy obniżony OB? Przyczyną niskich wartości mogą być przewlekła niewydolność krążenia, żółtaczka, czerwienica prawdziwa bądź zaburzenia krzepliwości będące wynikiem niedoboru fibrynogenu.

Nukleotydaza jest enzymem sekrecyjnym wątroby, wydzielanym przez komórki miąższu żółci. Analiza związku jest przede wszystkim wykorzystywana do diagnozy schorzeń wątroby – w tym nowotworów tego narządu. Badanie wykonywane jest również w przypadku podejrzenia zastoju żółci. Nukleotydaza obecna jest szczególnie w mięśniach, wątrobie i trzustce. Enzym bierze udział w degradacji kwasów nukleinowych i koenzymów nukleotydowych. O czym świadczy wysokie stężenie związku? Wysoki poziom może sugerować rozwijającą się cholestazę.

Botwinka, czyli młode liście i łodygi buraka ćwikłowego, to prawdziwa bomba witaminowa. Lista prozdrowotnych właściwości botwinki jest naprawdę długa – pomaga uregulować ciśnienie krwi, obniżyć cholesterol, wspiera wzrok, reguluje pracę układu pokarmowego, a także zmniejsza ryzyko rozwoju raka jelita grubego. Czy botwinkę można jeść na surowo?