Bylica pospolita (Artemisia vulgaris) jest rośliną z rodziny astrowatych, zwaną pod takimi nazwami jak nechworoszcz i czornobyl. To właśnie od niej pochodzi popularna nazwa miasta na Ukrainie – Czarnobyl. Roślina od lat stosowana jest w ziołolecznictwie, kuchni i tradycyjnej medycynie chińskiej. Jakie właściwości ma bylica pospolita? Roślina wykazuje przeciwnowotworowe i bakteriostatyczne działania. Zalecana jest w przypadku dolegliwości ze strony układu pokarmowego i schorzeń wątrobowych. Stosowana jest również zewnętrznie na skórę i włosy w celach pielęgnacyjnych. Poznaj właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie bylicy pospolitej.
Bylica pospolita – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie
Wiedza w pigułce
- Bylica pospolita wykazuje działanie wspomagające pracę układu pokarmowego, a także właściwości uspokajające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.
- Preparaty z bylicą stosuje się najczęściej w postaci naparów, natomiast młode pędy rośliny są wykorzystywane również jako przyprawa do potraw.
- Bylica pospolita może wywoływać reakcje alergiczne, dlatego osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych powinny zachować szczególną ostrożność podczas jej stosowania.
- Ze względu na zawartość tujonu spożywanie większych ilości preparatów z bylicy może wiązać się z działaniami niepożądanymi, dlatego należy przestrzegać zalecanego dawkowania.
Bylica pospolita – jakie ma właściwości?
Bylica pospolita jest źródłem cennych związków aktywnych usprawniających funkcjonowanie organizmu człowieka. Należą do nich:
- olejki eteryczne (tujon i cyneol),
- żywice,
- fenolokfwasy,
- węglowodany,
- sole mineralne,
- substancje goryczkowe.
Bylica pospolita ma zbawienny wpływ na układ pokarmowy. Ze względu na żółciotwórcze właściwości zalecana jest w przypadku niestrawności i bólu brzucha. Bylica stymuluje również wydzielanie soków żołądkowych i jelitowych, wzmagając apetyt i przyspieszając trawienie pokarmu. Ziele wykazuje działanie uspokajające, przez co w przeszłości było stosowane w leczeniu padaczki. Artemisia vulgaris L. stosowana jest także jako środek:
- antybakteryjny,
- przeciwzapalny,
- tonizujący,
- przeciwpasożytniczy.
Bylica pospolita – działanie i wskazania do stosowania
Na co pomaga bylica pospolita? Roślina stosowana jest przede wszystkim na nieżyt jelit, niestrawność i inne zaburzenia pracy układu pokarmowego. Bylica reguluje wypróżnienia i wspomaga przyswajanie substancji odżywczych z pożywienia. Łagodzi ona również wzdęcia, przywracając prawidłową pracę jelit. Bylica zalecana jest w przypadku przeziębienia i innych infekcji. Ziele znajduje również szerokie zastosowanie w kosmetologii.
U dzieci bylica używana jest jako środek przeciwskurczowy. Dorośli stosują z kolei ziele na neuropatie i nerwobóle.
Bylica pospolita na uspokojenie
Bylica pospolita stosowana jest nie tylko na trudności ze strony fizycznej organizmu. Roślina znajduje zastosowanie jako środek uspokajający. Przygotowywany napar podawany jest na:
- nerwice,
- zaburzenia nastroju,
- zaburzenia lękowe,
- bezsenność.
Bylica pospolita – dawkowanie
Bylica pospolita stosowana jest najczęściej w formie naparu. Jedną łyżkę suszu należy zalać wrzątkiem (około 250 ml). Po ostudzeniu całość jest gotowa do spożycia. Napar należy pić dwa razy dziennie.
Z bylicy może być wytwarzana nalewka na winie. Spożywana w ilości do 8 łyżeczek dziennie ma wzmacniające działanie.
Bylica pospolita w kuchni
Obszar wykorzystania bylicy pospolitej nie ogranicza się do leczenia schorzeń. Ziele używane jest również w kuchni – jako gorzka, aromatyczna przyprawa. Stosowane są w tym celu wierzchołki młodych pędów, zbierane przed pierwszymi pąkami kwiatowymi. Bylica wzbogaca smak potraw mięsnych, zupy jarzynowej i cebulowej, a także dań z kapusty.
>> Co na trawienie? Zioła, herbaty i leki bez recepty na problemy pokarmowe
Bylica pospolita – uprawa
Bylica pospolita jest gatunkiem zaliczanym do tzw. roślin ruderalnych. W praktyce oznacza to wzrost na podłożu zmienionym przez człowieka.
Bylica pospolita jest rośliną o stosunkowo niewielkich wymaganiach. Kluczowymi czynnikami są nasłonecznione stanowisko i przepuszczalne podłoże. Istotny jest również wysoki poziom suchości powietrza. Chociaż najkorzystniejszym rozwiązaniem jest gleba lekko zasadowa, bylica toleruje stosunkowo szeroki zakres pH. Kwitnie od lipca do września. W przypadku sprzyjających warunków jest w stanie wydać nawet do kilkudziesięciu tysięcy nasion.
Bylica pospolita posiada umiarkowane zapotrzebowanie na wodę – roślinę należy podlewać, gdy sucha warstwa podłoża w doniczce sięga około 15 mm. Dobrze znosi suszę, jednak w przedłużających się okresach bez deszczu wymaga nawadniania.
Jakich zabiegów pielęgnacyjnych wymaga bylica pospolita? W listopadzie należy usunąć przekwitłe kwiaty. Korzystną praktyką jest również ścięcie niskich zwiędłych liści i przekwitłych kwiatostanów przed nadejściem zimy. Chociaż jest bardzo odporna, w trakcie uprawy może być zaatakowana przez mączniaka prawdziwego.
Kosmetyki z bylicą pospolitą
Bylica pospolita stosowana jest nie tylko na dolegliwości wewnętrzne. Roślina jest częstym składnikiem kosmetyków, stanowiąc dodatek do szamponu bądź płukankę na włosy. Ziele zapobiega przetłuszczaniu się włosów, a także wzmacnia osłabione cebulki. Bylica zalecana jest również w przypadku problemów skórnych, takich jak wypryski, trądzik i łojotok.
>> Preparaty na wypadające włosy
Bylica pospolita w ciąży
Zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną bylica pospolita nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży. Roślina nie jest również zalecana w okresie karmienia piersią.
Bylica pospolita – przeciwwskazania do stosowania
Bylica pospolita nie powinna być stosowana przez osoby cierpiące na ostre zapalenie wyrostka robaczkowego oraz ostry nieżyt żołądka bądź jelit. Przeciwskazaniami są również ciąża i okres karmienia piersią.
Bylica pospolita – możliwe skutki uboczne
Bylica pospolita stosowana zgodnie z zaleceniami producenta nie powinna wiązać się z działaniami niepożądanymi. Roślina może jednak powodować reakcje alergiczne, prowadzące do kichania, zatkanych zatok, wysypki i kontaktowego zapalenia skóry.
Bylica w większych ilościach jest toksyczna i może wywołać nieprzyjemne skutki uboczne.
Bylica pospolita w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie
- Wykazuje leczniczy wpływ na dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
- Stosowana jest jako środek uspokajający na nerwice, zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe i bezsenność.
- Stosowana jest najczęściej w formie naparu z jednej łyżki suszu.
- Roślina jest częstym składnikiem kosmetyków, stanowiąc m.in. dodatek do szamponu.
- Zalecana jest również w przypadku problemów skórnych, takich jak wypryski, trądzik i łojotok.
- Używana jest w kuchni jako gorzka, aromatyczna przyprawa.
Bylica pospolita – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Tak. Pyłek bylicy pospolitej jest jednym z częstszych alergenów wziewnych i u części osób może powodować reakcje krzyżowe z niektórymi warzywami, owocami, przyprawami oraz innymi roślinami. W przypadku występowania objawów po spożyciu określonych produktów warto skonsultować się z alergologiem w celu przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki.
Świeże i suszone ziele zawierają te same grupy substancji biologicznie czynnych, jednak ich ilość może zmieniać się podczas suszenia i przechowywania. W preparatach zielarskich najczęściej wykorzystuje się odpowiednio przygotowany i wysuszony surowiec.
Skład preparatów może różnić się w zależności od wykorzystanej części rośliny, rodzaju ekstraktu, sposobu jego otrzymywania oraz stopnia standaryzacji. Przed zastosowaniem warto zapoznać się z informacjami zamieszczonymi na opakowaniu lub w ulotce produktu.
Bylica pospolita wyróżnia się ciemnozielonymi liśćmi z charakterystycznym srebrzystobiałym owłosieniem od spodu oraz intensywnym, ziołowym aromatem. W razie samodzielnego zbioru roślin warto upewnić się co do prawidłowej identyfikacji gatunku, ponieważ poszczególne gatunki bylic różnią się składem i zastosowaniem.
Wybierając preparat, warto zwrócić uwagę na jego skład, postać, zawartość ekstraktu oraz informacje dotyczące standaryzacji, jeśli zostały podane przez producenta. Istotne jest również stosowanie produktu zgodnie z zaleceniami producenta lub wskazaniami lekarza albo farmaceuty.
- Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J. (red.). Fitoterapia i leki roślinne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2022.
- Piątkowska E., Kopeć A. (red.). Rośliny lecznicze i funkcjonalne. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu; 2023.
- Bora K.S., Sharma A. Significance of Artemisia vulgaris L. (Common Mugwort) in the History of Medicine and Its Possible Contemporary Applications Substantiated by Phytochemical and Pharmacological Studies. Molecules. 2020;25(19):4415.
