• 20 000 produktów
  • Darmowa dostawa
  • Wysyłka w 24 godziny
  • 2600 punktów odbioru
 

Arcydzięgiel – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie

Arcydzięgiel litwor (Archangelica officinalis) jest rośliną z rodziny baldaszkowatych, uprawianą wyłącznie w celach leczniczych. Przez miłośników ziołolecznictwa stosowany jest głównie na zaburzenia trawienia. Zwiększenie ilości wytwarzanych soków trawiennych i śliny skutecznie eliminuje objawy niestrawności, bólu brzucha i biegunki. Do czego wykorzystywany jest arcydzięgiel litwor? Roślina podawana jest m.in. osobom cierpiącym na depresję, wzdęcia i brak apetytu. Poznaj właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie arcydzięgla!

Arcydzięgiel pobudza wydzielanie soków trawiennych i żółci / Fot. Adobe Stock

Wiedza w pigułce

  • Arcydzięgiel znajduje zastosowanie nie tylko w preparatach wspierających pracę układu pokarmowego, ale również jako składnik środków przeznaczonych do stosowania zewnętrznego, np. w postaci olejków do masażu.
  • Surowcem zielarskim wykorzystywanym najczęściej w fitoterapii jest korzeń arcydzięgla, rzadziej stosuje się owoce i nasiona rośliny.
  • Preparaty zawierające arcydzięgiel dostępne są m.in. w postaci naparów, nalewek, ekstraktów oraz olejków eterycznych stosowanych miejscowo.
  • Podczas stosowania preparatów z arcydzięglem warto zachować ostrożność podczas intensywnej ekspozycji na słońce, ponieważ roślina może zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV.
  • Arcydzięgiel pozostaje jednym z najlepiej poznanych i najdłużej wykorzystywanych surowców zielarskich stosowanych w europejskiej fitoterapii.

Arcydzięgiel – jakie ma właściwości?

Które składniki odpowiadają za drogocenne właściwości lecznicze arcydzięgla?

  • β-felandren,
  • α-pinen,
  • p-cymen,
  • kwas hydroksydekapentanowy,
  • kwas masłowy.

Roślinę wyróżnia charakterystyczny zapach o sporej intensywności, za który odpowiada makrocykliczny lakton – pentadekanolid i tridekanolid. W arcydzięglu litwor znaleźć można również kumaryny, a także śladowe ilości garbników i flawonoidów.

Chociaż arcydzięgiel pokrojem może przypominać Barszcz Sosnowskiego, jego właściwości są zgoła odmienne. Roślina pobudza wydzielanie soków trawiennych i żółci. Z tego względu zalecana jest przede wszystkim w przypadku dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Archangelica officinalis stosowany jest również jako środek:

  • uspokajający,
  • antydepresyjny,
  • moczopędny,
  • wykrztuśny,
  • podnoszący odporność,
  • pobudzający apetyt,
  • antybakteryjny.

Arcydzięgiel – działanie i wskazania do stosowania

Na co pomaga arcydzięgiel litwor? Wskazaniem do stosowania rośliny są przede wszystkim schorzenia układu trawiennego. Arcydzięgiel jest jednym ze skuteczniejszych naturalnych środków podawanych na brak apetytu. Roślina oddziałuje zarówno na fizyczną stronę organizmu, jak i psychiczną. Arcydzięgiel litwor stosowany jest w przypadku zaburzeń na tle nerwowym, do których należą:

Olejek arcydzięglowy stosowany zewnętrznie może być skutecznym uzupełnieniem leczenia bólu reumatycznego, bólu gośćcowego i nerwobólu. Wspomniany preparat przyspiesza również ustępowanie zakwasów. Ze względu na właściwości wykrztuśne roślina zalecana jest w przypadku przewlekłego kaszlu.

>> Bluszcz - właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Arcydzięgiel na układ pokarmowy

Arcydzięgiel przez wielu uznawany jest za najważniejszą roślinę do leczenia schorzeń układu pokarmowego. Stosowany zgodnie z zalecaniem przynosi wsparcie w leczeniu takich zaburzeń, jak:

Substancje zawarte w roślinie zwiększają produkcję soku żołądkowego, śliny oraz cennych enzymów trawiennych – pepsyny i pentagastryny.

Arcydzięgiel – dawkowanie

Arcydzięgiel litwor może występować w postaci:

  • odwaru,
  • naparu,
  • herbaty,
  • nalewki,
  • olejku,
  • wywaru do kąpieli.

Najczęstszą formą stosowania rośliny pozostaje jednak napar. Jak przygotować lecznicze ziele? 1 łyżkę stołową ziela należy zalać wrzątkiem (około 375 ml), a następnie parzyć pod przykryciem przez 20 minut. Gotowy napar należy spożywać trzy raz dziennie – przed posiłkiem bądź po nim.

Kosmetyki z arcydzięglem

Arcydzięgiel litwor zalecany jest nie tylko do użytku wewnętrznego. W drogeriach można znaleźć liczne szampony wzbogacone o wyciąg z rośliny. Będą one doskonałym rozwiązaniem dla włosów z łupieżem i tendencją do przetłuszczania się.

Arcydzięgiel w kuchni

Chociaż arcydzięgiel znany jest głównie ze względu na swoje lecznicze właściwości, od lat stosowany jest również w kuchni. Ziele doskonale wzbogaca smak zup, ryb, owoców morza i sałatek. Kandyzowane ogonki liściowe zdobią torty i ciastka, nadając im głęboki, zielony kolor. W krajach nordyckich i anglosaskich szczególnie popularne jest aromatyzowanie piwa arcydzięglem. Korzenny smak całkowicie odmienia smak alkoholu.

Arcydzięgiel – uprawa

Arcydzięgiel jest rośliną o umiarkowanych wymaganiach. Spotykana jest naturalnie w wilgotnych stanowiskach na dobrze spulchnionej glebie. Podczas uprawy potrzebuje nawadniania. Arcydzięgiel preferuje lekko kwaśną glebę, której pH rozciąga się od 4,5 do 7,0. Nie toleruje przesadzania – kwitnie w drugim roku od momentu posiania.

Warto wspomnieć, że w bylinie znajduje się najwięcej składników leczniczych w czasie kwitnięcia – od końca maja do lipca.

Arcydzięgiel w ciąży

Zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną arcydzięgla litwor nie zaleca się spożywać w ciąży. Preparatów z rośliną powinny również unikać kobiety karmiące piersią.

Arcydzięgiel – przeciwwskazania do stosowania

Pomimo wskazanych właściwości leczniczych arcydzięgiel litwor nie powinien być stosowany przez każdego. Ziele nie jest zalecane osobom cierpiącym na:

  • zwiększone ciśnienie krwi,
  • ostry nieżyt układu pokarmowego,
  • zapalenie kłębków nerwowych,
  • zapalenie wyrostka robaczkowego,
  • chorobę wrzodową.

Arcydzięgla leczniczego powinny również unikać osoby szczególnie wrażliwe na promienie słoneczne. W tym przypadku istnieje ryzyko wystąpienia uczulenia na promienie ultrafioletowe.

Arcydzięgiel – możliwe skutki uboczne

Stosowanie preparatów z arcydzięglem zgodnie z zaleceniami producenta nie powinno się wiązać z żadnymi skutkami ubocznymi. W przypadku przedawkowania rośliny mogą wystąpić działania przeciwne do jej leczniczych właściwości: skurcze żołądka, biegunka, przyspieszona perystaltyka jelit i nadkwaśność.

>>

Arcydzięgiel – interakcje z lekami i preparatami

Współczesna wiedza medyczna nie zgromadziła informacji na temat możliwych interakcji arcydzięgla z innymi preparatami.

Arcydzięgiel w Encyklopedii ziół i roślin – podsumowanie

  • Zalecany jest przede wszystkim na dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
  • Wykazuje m.in. działanie uspokajające, antydepresyjne i moczopędne.
  • Pomaga w leczeniu nadmiernego pobudzenia, niepokoju, napięcia nerwowego, bezsenności, depresji i przewlekłego stresu.
  • Najczęściej stosowany jest w formie naparu i nalewki.
  • W kuchni wzbogaca smak piwa, ryb, owoców morza, zup i sałatek.

Arcydzięgiel – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Nie. Ze względu na charakterystyczny aromat arcydzięgiel od wielu lat wykorzystywany jest również w przemyśle spożywczym, między innymi do aromatyzowania nalewek, likierów i innych produktów spożywczych.

Jak każdy surowiec roślinny, arcydzięgiel może wywoływać reakcje nadwrażliwości u niektórych osób. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby uczulone na inne rośliny z rodziny selerowatych. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy przerwać stosowanie preparatu i skonsultować się ze specjalistą.

Tak. Arcydzięgiel zawiera związki, które mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV. W czasie stosowania preparatów z tą rośliną warto zachować ostrożność podczas opalania i długotrwałego przebywania na słońcu.

Określenie to wywodzi się ze średniowiecznych tradycji zielarskich i dawnych przekazów związanych z tą rośliną. Według jednej z legend właściwości arcydzięgla miał ludziom przekazać anioł, stąd jego łacińska nazwa Archangelica officinalis.

  1. Aćimović, M., Rat, M., Pezo, L., Lončar, B., Pezo, M., Miljković, A., Lazarević, J. „Biological and Chemical Diversity of Angelica archangelica L. – Case Study of Essential Oil and Its Biological Activity”, Agronomy, vol. 12, nr 7, 2022.
  2. Batiha, G.E.S., Alqahtani, A., Ojo, O.A. i wsp. „Phytochemical Constituents, Folk Medicinal Uses, and Biological Activities of Genus Angelica: A Review”, Molecules, vol. 27, nr 23, 2022.
  3. Kaur, A., Sharma, S., Sharma, V. „Understanding the Phytochemistry and Molecular Insights to the Pharmacology of Angelica archangelica L. and Its Bioactive Components”, Phytotherapy Research, vol. 35, nr 11, 2021.
  4. European Scientific Cooperative on Phytotherapy (ESCOP). „ESCOP Monographs: Angelicae radix (Angelica root)”, Exeter, 2021.
Poznaj naszego eksperta
Marta Wiśniewska

Marta Wiśniewska

Copywriterka medyczna i farmaceutyczna z ponad 8-letnim doświadczeniem w tworzeniu treści dla branży zdrowotnej. Uczestniczka licznych konferencji i szkoleń z zakresu komunikacji medycznej, prawa farmaceutycznego i content marketingu w ochronie zdrowia. Poza biurkiem znajdziesz ją na siłowni, trasie biegowej lub w... kuchni.

Zobacz także