Alergia pokarmowa a nietolerancja – różnice
W przypadku alergii gwałtowna reakcja układu immunologicznego może wystąpić nawet po spożyciu minimalnej ilości produktu. Organizm tworzy przeciwciała, a sama reakcja alergiczna pojawia się zwykle w ciągu kilku minut do paru godzin po spożyciu pokarmów. Z kolei nietolerancja to nadwrażliwość pokarmowa, która w ogóle nie angażuje układu odpornościowego.
Jakie są objawy alergii pokarmowej?
Najczęstsze objawy alergii to pokrzywka, świąd skóry oraz obrzęk jamy ustnej. Często występują też bolesne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, wymioty i biegunka. Uczulenie wywołuje również objawy ze strony układu oddechowego, w tym nieżyt nosa, kaszel i świszczący oddech. Trzeba pamiętać, że niepożądane objawy mogą pojawić się już w ciągu kilku minut po spożyciu pokarmu, a najcięższą reakcją zagrażającą życiu jest wstrząs anafilaktyczny.
Najczęstsze alergeny pokarmowe u dzieci i dorosłych
Alergia pokarmowa u dzieci najczęściej dotyczy białka mleka krowiego, białka jaja kurzego i orzeszków ziemnych. Silna alergia na orzechy (w tym orzechy ziemne) może wywołać natychmiastowe, ciężkie reakcje alergiczne, w tym zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Z kolei alergia pokarmowa u dorosłych częściej wiąże się z rybami, owocami morza oraz selerem. Bardzo duże znaczenie mają tutaj również reakcje krzyżowe z pyłkami roślin.
Test na alergię pokarmową – diagnostyka
W diagnostyce alergii pokarmowej podstawą jest zawsze szczegółowy wywiad, który przeprowadza lekarz alergolog. Standardowo stosuje się testy skórne oraz badanie IgE pokarmowe, czyli oznaczenie swoistych przeciwciał w krwi. W razie wątpliwości lekarz zaleci badanie, jakim jest kontrolowana próba prowokacji oraz lecznicza dieta eliminacyjna.
Dieta eliminacyjna i bezpieczeństwo
Lecznicza dieta eliminacyjna polega na całkowitym usunięciu szkodliwego produktu z jadłospisu. Powinna być ona ustalana ze specjalistą, co jest szczególnie ważne w żywieniu niemowląt i dzieci, aby uniknąć niedoborów. W codziennym życiu osoby uczulone muszą uważnie czytać etykiety produktów oraz informować o alergii szkołę, restauracje lub rozmaite placówki.
Bardzo ważne: ostrzeżenie „może zawierać śladowe ilości” oznacza poważne ryzyko kontaktu z alergenem. Wynika ono z procesu produkcji, nie jest celowym dodatkiem. Każdy produkt z takim oznaczeniem zawsze warto indywidualnie ustalić z lekarzem.
Anafilaksja – objawy alarmowe i podawanie adrenaliny
Wstrząs anafilaktyczny to najcięższa, gwałtowna reakcja alergiczna zagrażająca życiu. Alarmujące sygnały to:
- nagła duszność;
- obrzęk języka lub gardła;
- świszczący oddech;
- omdlenie;
- zaburzenia krążenia.
Przy podejrzeniu anafilaksji lekiem pierwszego wyboru jest adrenalina domięśniowa. Jeśli pacjentowi zalecono autowstrzykiwacz lub zlecona została ampułkostrzykawka z adrenaliną, należy ją natychmiast podać w zewnętrzną część uda i wezwać pogotowie (112). Zwykłe leki na alergię pokarmową, w tym leki przeciwhistaminowe, nigdy nie zastępują adrenaliny.
Leki na alergię pokarmową
Wszystkie leki na alergię pokarmową dobiera się do stopnia nasilenia objawów u pacjenta. Popularne leki przeciwhistaminowe mogą skutecznie łagodzić lżejsze reakcje, jednak podstawową metodą leczenia pozostaje unikanie alergenu. Plan terapii i dawkowanie farmaceutyków zawsze należy skonsultować z lekarzem alergologiem.
