Kudzu, inaczej opornik łatkowaty (łac. Pueraria lobata) to cenna, dziko rosnąca roślina znana głównie w medycynie chińskiej. Surowcem, który wykorzystywany jest w celach leczniczych, jest korzeń. Kudzu stosuje się przede wszystkim jako środek pomocniczy w terapii nadciśnienia tętniczego krwi, a także łagodzenia dolegliwości trawiennych i bólu miesiączkowego.
Kudzu – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie
Wiedza w pigułce
- Kudzu jest bogatym źródłem izoflawonów, w tym pueraryny, daidzeiny i genisteiny. Związki te mogą oddziaływać na różne procesy metaboliczne i hormonalne.
- Kudzu jest badane pod kątem wpływu na metabolizm glukozy i wrażliwość tkanek na insulinę, dlatego zainteresowanie budzi jego potencjalne znaczenie w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej.
- Kudzu należy do najszybciej rosnących roślin pnących. Poza naturalnym obszarem występowania może intensywnie zarastać inne rośliny, dlatego w niektórych regionach świata jest uznawane za gatunek inwazyjny.
- Preparaty z kudzu mogą wpływać na działanie niektórych leków, zwłaszcza przeciwcukrzycowych, przeciwzakrzepowych i hormonalnych, dlatego przy ich jednoczesnym stosowaniu należy zachować ostrożność.
Kudzu – jakie ma właściwości?
Korzeń kudzu jest bardzo popularnym surowcem od wieków stosowanym w naturalnej medycynie chińskiej. Wywodzi się z terenów Chin, Japonii i Korei. Sproszkowany korzeń tej rośliny znany jest ze swoich leczniczych właściwości już od czasów starożytnych. Wówczas z powodzeniem wykorzystywano go jako środek do łagodzenia bólów migrenowych, uzależnienia od alkoholu, a także niwelowania objawów przeziębień. Roślina kudzu znana była także jako ozdoba przydomowych ogródków. Co więcej, jest w pełni jadalna i stanowi ważny element kuchni orientalnej.
W XX wieku, gdy narzędzia fitoterapii umożliwiły lepsze poznanie składu i właściwości opornika łatkowatego, zaczęto wykorzystywać go w produkcji leków i suplementów diety. Wyniki badań naukowych dowiodły wówczas, że kudzu stabilizuje pracę ośrodkowego układu nerwowego, łagodzi migrenowe bóle głowy, pomaga w walce z uzależnieniami, reguluje ciśnienie tętnicze krwi oraz łagodzi zaburzenia trawienia. Wyciągi z kudzu są popularnymi składnikami kosmetyków do pielęgnacji skóry naczynkowej i z pierwszymi oznakami starzenia.
Substancjami aktywnymi biologicznie w korzeniach kudzu są:
- izoflawony – wykazują szereg właściwości prozdrowotnych, w tym regulują stężenie cholesterolu we krwi, wspierają gospodarkę hormonalną u kobiet i działają antyoksydacyjnie
- genisteina – jest cenionym związkiem pomocnym w leczeniu schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Ponadto neutralizuje wolne rodniki, które przyczyniają się do rozpadu komórek,
- pueraryna – odpowiada za regulację ciśnienia tętniczego krwi i rozszerzenie naczyń (działanie wazorelaksacyjne),
- daidzeina – wpływa na obniżenie poziomu cukru we krwi poprzez wsparcie syntezy i wydzielania insuliny,
- kwasy fenolowe – znane są ze swoich właściwości do neutralizowania reaktywnych form tlenu,
- saponiny – obniżają poziom tzw. złego cholesterolu, czyli frakcji LDL, przyspieszają metabolizm tłuszczów,
- sole mineralne – fosfor, wapń, żelazo,
- skrobia.
Kłącze kudzu kojarzone jest również z szybkim przyrostem. Roślina potrafi zwiększyć swoją długość nawet 30 cm na dobę.
>> Obfite miesiączki – przyczyny, diagnostyka, leczenie
Kudzu – działanie i wskazania do stosowania
Korzeń kudzu wykazuje szereg właściwości prozdrowotnych. Stosowany jest w postaci doustnej jako remedium na bóle o lekkim i umiarkowanym natężeniu, dolegliwości trawienne, stres, napięcia nerwowe, lekkie przeziębienia, problemy kardiologiczne i uzależnienia. Szybkość i profil jego działania uzależniony jest jednak od postaci, w jakiej występuje i dawki.
Wskazaniem do stosowania preparatów na bazie opornika łatkowatego jest:
- ból głowy,
- menopauza i andropauza,
- nadciśnienie tętnicze krwi,
- hipercholesterolemia,
- wrzody żołądka i dwunastnicy,
- infekcje górnych dróg oddechowych,
- nudności,
- cukrzyca,
- stres i zmęczenie,
- osteoporoza.
>> Produkty zawierające w swoim składzie Kudzu
Kudzu na układ nerwowy
Surowiec zielarski, jakim jest korzeń kudzu, wykazuje silne działanie na ośrodkowy układ nerwowy i dlatego też jest stosowany w terapii uzależnień, w tym głównie od alkoholu. Izoflawony obecne w roślinie wspierają działanie enzymu rozkładającego alkohol etylowy w organizmie. Ekstrakt z kudzu zwiększa stężenie neurotransmiterów w mózgu, które powodują uczucie radości i zadowolenia – serotonina i dopamina. W związku z tym uzależniony nie odczuwa silnej potrzeby sięgnięcia po używkę.
Ponadto, substancje biologicznie aktywne łagodzą napięcia lękowe i stres. Ze względu na zdolność do usuwania toksyn z organizmu, preparaty na bazie opornika łatkowatego stosowane są do odtruwania.
>> Naturalny sposób na stres i bezsenność. 5 ziół na uspokojenie
Kudzu na układ sercowo-naczyniowy
Badania naukowe z wykorzystaniem zwierząt wykazały, że korzeń kudzu może być pomocny w walce z nadciśnieniem tętniczym krwi i zbyt wysokim poziomem cholesterolu, który jest jednym z przyczyn rozwoju miażdżycy i innych schorzeń układu krążenia. Wyciągi z rośliny zmniejszają zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, co usprawnia jego pracę.
Kudzu na układ hormonalny
Izoflawony, będące jednymi z głównych substancji czynnych kudzu regulują układ hormonalny. Działanie genisteiny jest bardzo zbliżone do estrogenu, hormonu, którego brakuje w okresie menopauzy u kobiet. W związku z tym doustne spożywanie rośliny łagodzi objawy przekwitania, w tym zmniejsza uczucie uderzenia gorąca, zatrzymywanie wody w organizmie, a także nocne poty.
>> Niedoczynność tarczycy a dieta – co można jeść przy niedoczynności?
Kudzu – dawkowanie
W zależności od rodzaju suplementu diety, dzienne dawka kudzu mieści się w zakresie od 400 mg do 1000 mg. Warto pamiętać, aby nie przekraczać rekomendowanych przez producentów dawek.
Preparaty zawierające kudzu
Kudzu występuje w postaci:
- kapsułki,
- kremu.
Kudzu – przeciwwskazania do stosowania
Przeciwwskazaniem do stosowania kudzu jest:
- ciąża i okres karmienia piersią,
- endometrioza,
- choroba Hashimoto,
- jednoczesne przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych.
Kudzu – możliwe skutki uboczne
Przedawkowanie lub niewłaściwe spożycie korzenia kudzu może powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym głównie nudności i wymioty. Możliwe jest także pojawienie się reakcji alergicznej.
Kudzu – interakcje z lekami i preparatami
Wyciągi z kudzu nie należy łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi, a także antykoncepcją hormonalną. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym przyjmowaniu leków na cukrzycę.
Kudzu w Encyklopedii ziół i roślin – Podsumowanie
- Korzeń kudzu jest popularnym surowcem w tradycyjnej medycynie chińskiej i wykazuje szereg właściwości prozdrowotnych.
- Kudzu stosowany jest przede wszystkim w terapii uzależnień, ponieważ łagodzi stres i napięcia, zmniejsza potrzebę sięgnięcia po używkę i detoksykuje organizm.
- W postaci suplementów diety kudzu zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi i poziom tzw. złego cholesterolu.
- W kosmetyce ekstrakt z korzenia kudzu wykorzystywany jest do pielęgnacji skóry naczyniowej i profilaktyce zmarszczek.
Kudzu – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kudzu zawiera związki roślinne wykazujące aktywność estrogenopodobną, dlatego badany jest jego potencjalny wpływ m.in. na objawy związane z menopauzą. Znaczenie kliniczne tego działania nie zostało jednak w pełni poznane. Osoby z chorobami hormonozależnymi lub stosujące terapię hormonalną powinny skonsultować przyjmowanie preparatów z kudzu z lekarzem.
Kudzu nie jest standardową metodą leczenia uzależnienia od alkoholu i nie powinno zastępować psychoterapii ani leczenia farmakologicznego. Jeśli osoba będąca w trakcie terapii chce stosować preparat z kudzu jako uzupełnienie leczenia, powinna wcześniej omówić to z lekarzem lub terapeutą, szczególnie jeśli przyjmuje leki.
Kudzu było tradycyjnie wykorzystywane w związku z dolegliwościami występującymi po spożyciu alkoholu, jednak nie ma wystarczających dowodów klinicznych potwierdzających jego skuteczność w leczeniu kaca. Nie należy również traktować preparatów z kudzu jako sposobu na ograniczenie szkodliwego wpływu alkoholu na organizm.
Badania z udziałem ludzi wskazują, że ekstrakt z kudzu może wpływać na sposób spożywania alkoholu i prowadzić do zmniejszenia jego ilości. Nie wykazano jednak jednoznacznie, że zmniejsza samą ochotę na alkohol. Dostępne badania obejmowały niewielkie grupy uczestników, dlatego kudzu nie należy traktować jako samodzielnej metody leczenia uzależnienia od alkoholu.
Nie ustalono jednego czasu, po którym można oczekiwać działania kudzu. W niewielkich badaniach klinicznych zmiany w ilości spożywanego alkoholu obserwowano już podczas pierwszego tygodnia stosowania ekstraktu, a efekt oceniano również w kolejnych tygodniach. Wyniki te nie oznaczają jednak, że podobny efekt wystąpi u każdej osoby.
- Kou B. i wsp., Unveiling the power of Pueraria lobata: a comprehensive review of its phytochemistry, pharmacology, clinical applications, and quality control, „Frontiers in Pharmacology”, 2025.
- Xuan T. i wsp., Advances in Extraction, Purification, and Analysis Techniques of the Main Components of Pueraria lobata, 2023.
- Szulc M. i wsp., Differential Influence of Pueraria lobata Root Extract and Its Main Isoflavones on Alcohol Drinking in Alcohol-Preferring Rats, 2021.
