Graviola to pochodzący z Ameryki Południowej owoc charakteryzujący się wysoką wartością odżywczą. Za sprawą bogatego składu wspomaga układ odpornościowy organizmu oraz ułatwia jego detoksykację. Zawarte w gravioli związki chemiczne niszczą komórki aż 12 typów nowotworów, jednocześnie chroniąc zdrowe komórki. Jakie jeszcze właściwości i działanie wykazują owoce gravioli?
Graviola – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie. Sok z gravioli
Wiedza w pigułce
- Graviola (Annona muricata), nazywana również flaszowcem miękkociernistym, jest rośliną tropikalną, której owoce, liście, nasiona i korzenie różnią się składem oraz zawartością substancji biologicznie czynnych.
- Do charakterystycznych związków występujących w gravioli należą acetogeniny annonaceowe, w tym annonacyna. Ich aktywność biologiczna jest intensywnie badana, jednak większość danych dotyczących potencjalnego działania przeciwnowotworowego pochodzi z badań laboratoryjnych i przedklinicznych.
- Graviola dostarcza również polifenoli, flawonoidów i innych związków roślinnych o aktywności przeciwutleniającej, które uczestniczą w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
- Szczególnej ostrożności wymaga długotrwałe stosowanie skoncentrowanych preparatów z gravioli, ponieważ niektóre zawarte w niej acetogeniny wykazują potencjał neurotoksyczny, a obecne dane nie pozwalają określić bezpiecznego poziomu ich długotrwałego spożycia.
- Preparaty z gravioli mogą znacznie różnić się zawartością annonacyny i innych acetogenin. Badania dostępnych produktów wykazały duże różnice w ich składzie, co ma znaczenie przy ocenie jakości i bezpieczeństwa suplementacji.
Graviola – jakie ma właściwości?
Miąższ owoców gravioli zawiera ok. 88% wody i cechuje się wysoką wartością odżywczą. Głównym składnikiem suchej masy są węglowodany. Do ważnych związków odżywczych występujących w składzie gravioli należą także białko, lipidy oraz błonnik pokarmowy. Nie brakuje w nim również tłuszczu, który zawiera aż 68 aktywnych substancji. Wśród składników aktywnych owoców gravioli wymienia się związki fenolowe, witaminy (głównie z grupy B), karotenoidy oraz substancje mineralne takie jak wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód i cynk.
Tak bogaty skład chemiczny gravioli sprawia, że wykazuje ona całe mnóstwo leczniczych właściwości. Do najważniejszych należą właściwości:
- przeciwzapalne,
- antybakteryjne,
- przeciwutleniające,
- przyspieszające gojenie się ran,
- przeciwreumatyczne,
- immunomodulujące,
- bakteriobójcze,
- owadobójcze,
- wzmagające laktację,
- przeciwwrzodowe,
- przeciwnowotworowe.
Za sprawą wymienionych właściwości graviola znajduje zastosowanie w leczeniu wielu chorób i dolegliwości.
Graviola – działanie i wskazania do stosowania
Graviola:
- poprawia pracę układu nerwowego,
- wzmacnia układ immunologiczny i łagodzi stany zapalne,
- łagodzi niestrawność oraz zapobiega jej wystąpieniu,
- wspomaga proces przemiany materii,
- niweluje uczucie znużenia i zmęczenia,
- wzmaga wydzielanie mleka u karmiących kobiet.
Wśród wskazań do stosowania gravioli wymienia się także choroby o podłożu psychicznym. Wykorzystywana jest w leczeniu depresji, nadmiernego stresu i zaburzeń nerwowych. Inne problemy, na które też można stosować preparaty zawierające graviolę, to nadciśnienie tętnicze, reumatyzm, astma, biegunka, gorączka, a także choroby wątroby i choroby skórne.
Graviola na nowotwory
O gravioli najczęściej mówi się w kontekście jej potencjalnego działania przeciwnowotworowego. Od lat 40. ubiegłego wieku prowadzone są badania kliniczne w tym zakresie, które potwierdziły, że zawarte w roślinie związki chemiczne, nawet przy niewielkich dawkach, skutecznie niszczą komórki nowotworowe, nie mając negatywnego wpływu na zdrowe komórki.
Udowodniono, że preparaty zawierające graviolę niszczą komórki aż 12 typów nowotworów, w tym między innymi mięsaka płuc i trzustki, chłoniaka, raka wątroby i piersi, gruczolakoraka prostaty, jelit i płuc. Nie oznacza to jednak, że graviola jest w stanie wyleczyć z nowotworu, jednak w przypadku niektórych z nich rzeczywiście może wspomóc leczenie.
Graviola – dawkowanie
Jednym z najpopularniejszych produktów z gravioli jest sok, który zaliczany jest do grona suplementów diety. Z tego względu nie powinno się go pić w nieograniczonych ilościach jak zwykłego napoju. Należy ściśle stosować się do zaleceń producenta w zakresie dawkowania. Według ogólnych rekomendacji sok z gravioli powinno się przyjmować maksymalnie 2 razy dziennie po 25 ml, najlepiej około pół godzinny przed posiłkiem.
Preparaty zawierające graviolę
Graviola nie cieszy się zbyt dużą popularnością w naszym kraju. Ciężko ją dostać, ponieważ nie jest dostępna w każdej aptece. Jeśli już widnieje w ofercie, to zwykle w formie suplementów diety w tabletkach lub kapsułkach. Preparaty tego typu zawierają wyciąg z owoców, liści lub korzenia gravioli. Graviola często występuje w sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością pod postacią soku.
>> Preparaty wzmacniające odporność
Graviola w ciąży
Suplementacja preparatami z gravioli nie jest wskazana kobietom w ciąży. Powstrzymać się od niej powinny także kobiety karmiące piersią. W razie jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii warto zasięgnąć porady lekarza.
Graviola – przeciwwskazania do stosowania
Graviola nie powinna być podawana dzieciom. Nie należy jej także stosować w przypadku uczulenia.
Graviola – możliwe skutki uboczne
Graviola ma bardzo silny wpływ na organizm, dlatego nie powinno się jej stosować przez długi czas. Przewlekłe stosowanie preparatów z gravioli wiąże się z potencjalnym działaniem neurotoksycznym i ryzykiem rozwoju chorób, między innymi Parkinsona.
Graviola – interakcje z lekami i preparatami
Szczególną ostrożność podczas przyjmowania preparatów zawierających graviolę powinny osoby zażywające jakiekolwiek leki, w tym zwłaszcza preparaty na nadciśnienie oraz cukrzycę, ze względu na możliwość potęgowania ich działania przez roślinę. Przed rozpoczęciem suplementacji w takich przypadkach zaleca się zasięgnąć porady lekarza.
Graviola w Encyklopedii ziół i roślin – Podsumowanie
Podsumowując, graviola:
- Wykazuje działanie przeciwnowotworowe, skutecznie niszcząc komórki 12 typów nowotworów (m.in. mięsaka płuc i trzustki, raka wątroby i piersi, chłoniaka, gruczolakoraka prostaty, jelit i płuc).
- Działa wzmacniająco na organizm, dlatego może być stosowania w stanach dużego zmęczenia oraz podczas rekonwalescencji.
- Nie powinna być stosowana przewlekle ze względu na neurotoksyczne działanie.
- Może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych, dlatego trzeba ją stosować w niewielkich ilościach, zgodnie z zaleceniami producenta.
- Ma wiele ograniczeń dotyczących stosowania, dlatego przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem.
Na koniec warto jeszcze dodać, że właśnie ze względu na szereg ograniczeń dotyczących stosowania gravioli oraz możliwy szkodliwy wpływ na organizm naukowcy nadal debatują nad tym, czy włączenie preparatów z graviolą do codziennej diety niesie za sobą korzyści, które przewyższają ryzyko związane z ich stosowaniem.
Graviola – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Napar z liści, ekstrakt i kapsułki mogą znacznie różnić się stężeniem oraz zawartością substancji biologicznie czynnych. Szczególnie ekstrakty mogą zawierać bardziej skoncentrowane ilości niektórych związków. Nie należy więc traktować tych produktów jako równoważnych ani stosować ich zamiennie w takich samych ilościach.
Dojrzały miąższ gravioli można spożywać na surowo po usunięciu skórki i pestek. Owoc wykorzystuje się również do przygotowywania soków, koktajli, deserów i przecierów. Należy pamiętać, że jadalny jest przede wszystkim miąższ – pestek nie powinno się spożywać.
Pestek gravioli nie należy spożywać. Zawierają związki biologicznie czynne, w tym acetogeniny annonaceowe, które mogą wykazywać działanie toksyczne. Przed spożyciem świeżego owocu pestki należy dokładnie usunąć i spożywać wyłącznie jego jadalny miąższ.
Sok i świeży owoc mogą różnić się zawartością błonnika, witamin i innych składników. W procesie produkcji soku część błonnika zostaje usunięta, a zawartość pozostałych składników może zależeć od sposobu przetwarzania. Gotowe napoje z gravioli mogą również zawierać dodatek cukru, dlatego warto sprawdzać ich skład.
Graviola ma słodko-kwaśny, intensywnie owocowy smak. Często porównuje się go do połączenia ananasa, truskawki, banana i owoców cytrusowych. Dojrzały miąższ jest miękki, kremowy i soczysty, dlatego graviola jest często wykorzystywana do przygotowywania napojów, koktajli i deserów.
- Zubaidi S.N., Nani H.M., Kamal M.S.A., et al. Annona muricata: Comprehensive Review on the Ethnomedicinal, Phytochemistry, and Pharmacological Aspects Focusing on Antidiabetic Properties. Life (Basel). 2023;13(2):353. DOI: 10.3390/life13020353.
- Qazi A.K., Siddiqui J.A., Jahan R., et al. Emerging therapeutic potential of graviola and its constituents in cancers. Carcinogenesis. 2018;39(4):522–533.
- Moghadamtousi S.Z., Fadaeinasab M., Nikzad S., Mohan G., Ali H.M., Kadir H.A. Annona muricata (Annonaceae): A Review of Its Traditional Uses, Isolated Acetogenins and Biological Activities. International Journal of Molecular Sciences. 2015;16(7):15625–15658.