Redakcja Apteline (7)

Kortyzol jest hormonem wydzielanym do krwi pod wpływem bodźców stresowych – zewnętrznych i wewnętrznych. Jego rolą jest przygotowanie organizmu na stres i wysiłek fizyczny. Niestety, jego nadmierna ilość może przyczynić się do rozwoju wielu chorób, w tym niewydolności nadnerczy czy choroby Cushinga.

Koronarografia serca zaliczana jest do radiologicznych badań diagnostycznych. Jej głównym celem jest uwidocznienie tętnic wieńcowych. Badanie jest inwazyjne i wymaga hospitalizacji. W trakcie zabiegu wykorzystuje się cewnik oraz środek kontrastowy. Na podstawie uzyskanego obrazu lekarz jest w stanie stwierdzić, jaki jest przepływ krwi przez tętnice, a także różnego rodzaju zwężenia.

Kolonoskopia to badanie jelita grubego, pozwalające na ocenę stanu przewodu pokarmowego, a także usunięcie niektórych zmian, np. polipów. Powinno być ono wykonywane profilaktycznie u osób powyżej 50. roku życia. Kolonoskopia jest przeprowadzana na ogół po podaniu środków przeciwbólowych, a w niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie znieczulenia.

Kinaza kreatynowa to enzym, który występuje pod innymi nazwami – fosfokinaza kreatynowa lub kinaza fosfokreatynowa. Jego rola polega na modulowaniu wielu procesów przemiany energii w wielu tkankach żywego organizmu, w tym głównie w sercu, mózgu i mięśniach szkieletowych. Badanie oznaczenia kinazy kreatynowej dokonuje się przede wszystkim w przypadku uszkodzenia mięśnia szkieletowego i sercowego.

Kalprotektyna w kale to białko zlokalizowane w białych krwinkach, które wydzielane jest przez organizm w przypadku stanów zapalnych, ale nie tylko. Jego oznaczenia dokonuje się przede wszystkim w przypadku podejrzenia niektórych chorób jelit, a także jako narzędzie do monitorowania postępów leczenia farmakologicznego. Za pomocą kalprotektyny możliwe jest także rozróżnienie schorzeń jelit, co ułatwia wdrożenie odpowiedniej terapii.

Kalcytonina (CT) jest hormonem wytwarzanym przez komórki tarczycy. Jego działanie w organizmie ludzkim polega przede wszystkim na regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej. Sygnałem alarmowym jest podwyższenie poziomu kalcytoniny, ponieważ może ono wskazywać na choroby tarczycy i przytarczyc. Niedobór tego hormonu obserwuje się znacznie rzadziej.

Immunoglobuliny, czyli przeciwciała, biorą udział w reakcjach odpornościowych organizmu. Te białka produkowane są przez aktywne limfocyty B w odpowiedzi na czynnik potencjalnie chorobotwórczy. Obecnie wyróżnia się 5 klas przeciwciał, a ich poziom bada się w podejrzeniu wielu jednostek chorobowych, np. marskości wątroby, reumatoidalnego zapalenia stawów, sarkoidozy i chorób pasożytniczych.

Hormon wzrostu, czyli somatotropina, jest syntetyzowany w przysadce mózgowej, a jego głównym zadaniem jest pobudzanie wzrostu kości i produkcji różnego rodzaju białek. Ten hormon wydzielany jest w sposób pulsacyjny, a jego stężenie we krwi zmienia się wraz z wiekiem. Oznaczenie somatotropiny pozwala zdiagnozować wiele chorób, u podłoża których leży zaburzenie jej wydzielania, w tym niskorosłość, akromegalię, a nawet choroby tarczycy.

Homocysteina to aminokwas siarkowy, który powstaje w ludzkim organizmie w wyniku demetylacji. Wykazuje on działanie aterogenne, co oznacza, że powoduje nadmierne odkładanie się cholesterolu. Pomiar tego parametru wykorzystuje się w diagnostyce chorób zakrzepowych, w tym głównie naczyń sercowych i mózgowych. Ocena poziomu homocysteiny jest pomocna w ocenie ryzyka m.in. udaru mózgu i zawału serca.