Redakcja Apteline (8)

Hemoglobina glikowana (HbA1C) powstaje na skutek glikacji globiny, czyli połączenia glukozy z hemoglobiną. Jej poziom oznacza się w celu wykrycia cukrzycy lub monitorowania postępów jej leczenia. Otrzymany wynik wskazuje na średnią zawartość glukozy w organizmie w ostatnich 2–3 miesiącach.

Hemoglobina zaliczana jest do jednych z podstawowych badań krwi żylnej. Jej poziom dostarcza lekarzowi wielu cennych informacji na temat ogólnego stanu zdrowia i jest pierwszym krokiem do postawienia rzetelnej diagnozy. Wskazaniem do wykonania oznaczenia jest podejrzenie anemii, choroby nowotworowej, a także monitorowanie postępów leczenia wielu schorzeń.

Hematokryt (HCT) jest jednym z parametrów podstawowej morfologii krwi. Wskaźnik ten pozwala ustalić, jaki procent krwi pełnej stanowią czerwone krwinki, czyli erytrocyty. Zarówno zbyt niski, jak i za wysoki poziom hematokrytu, może wskazywać na nieprawidłowości. Wskazaniami do wykonania badania jest m.in. niedokrwistość, odwodnienie organizmu, a także podejrzenie poważnych chorób, w tym nowotworów nerek.

Antygen HbsAg, a ściślej mówiąc, jego oznaczenie we krwi, pozwala na zdiagnozowanie wirusowego zapalenia wątroby typu B. Jest to szczególnie ważne, ponieważ schorzenie na początkowych etapach przebiega bezobjawowo. Badanie to wykonuje się u osób z podejrzeniem ostrej lub przewlekłej infekcji wirusa HBV.

Badanie glukozy we krwi jest jednym z najczęściej wykonywanych badań profilaktycznych, na które warto udać się minimum raz w roku. Oznaczenie jej poziomu pozwala ocenić stopień metabolizmu węglowodanów w organizmie. Zarówno nadmiar, jak i niedobór glukozy może świadczyć o kilku jednostkach chorobowych, w tym cukrzycy, nadciśnieniu tętniczym, hiperlipidemii, a także chorobach trzustki.

Glukoza w moczu (inaczej glikozuria lub cukromocz) może świadczyć o poważnych problemach zdrowotnych, w tym nefropatii cukrzycowej, uszkodzeniu kłębuszków nerkowych, a także o długotrwałym przyjmowaniu niektórych leków. W większości przypadków oznaczenie wykonuje się w podejrzeniu cukrzycy. Obecność glukozy w moczu w ciąży jest z kolei sytuacją fizjologiczną.

Glukagon zaliczany jest do kluczowych hormonów, które regulują poziom cukru we krwi. Jest on wydzielany przez trzustkę w sytuacji, gdy organizm jest szczególnie narażony na substraty energetyczne – stres, intensywny wysiłek fizyczny czy też głodzenie. Zarówno nadmiar, jak i niedobór glukagonu we krwi może świadczyć o występowaniu patologii i niektórych jednostek chorobowych. Oznaczenie poziomu glukagonu jest cennym narzędziem diagnostycznym w kierunku m.in. chorób trzustki, nerek czy też mięśnia sercowego.

Gastryna to enterohormon, który produkowany jest żołądku i jelitach. Jej funkcjonowanie zapewnia prawidłowe działanie układu pokarmowego. Wskazaniami do wykonania oznaczenia gastryny jest przede wszystkim podejrzenie rozwoju choroby wrzodowej jelita, niewydolności nerek, przewlekłego zanikowego zapalenia błony śluzowej, a także monitorowanie przyjmowania niektórych leków.

Enzym gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP) zlokalizowany jest na błonach komórkowych niektórych narządów wewnętrznych, w tym na wątrobie, nerkach, jelitach i trzustce. Jego zadaniem jest uczestniczenie w transporcie aminokwasów i metabolizmie glutationu. Oznaczenie GGTP w badaniach ma na celu zdiagnozowanie niektórych chorób wątroby, nerek czy też trzustki.