Redakcja Apteline (9)

Gamma-globuliny to białka odpornościowe, do których zalicza się immunoglobuliny klasy IgA, IgM oraz IgG. Ich rolą jest przede wszystkim modulowanie procesów zachodzących w układzie odpornościowym. Badania na oznaczenie poziomu gamma-globulin wykonuje się w przypadku podejrzenia chorób przebiegających ze spadkiem odporności, a także niektórych schorzeń nerek.

FT4, czyli wolna tyroksyna, to hormon produkowany przez gruczoł tarczowy. Jej produkcja uzależniona jest od czynności przedniego płata przysadki. Badanie czynności tarczycy, w tym stężenia FT4, jest wskazane przede wszystkim osobom, u których podejrzewa się schorzenia tego gruczołu (najczęściej nadczynność i niedoczynność).

FT3, a inaczej wolna trójjodotyronina, to hormon wydzielany przez gruczoł tarczowy. Działa na organizm na wielu poziomach, zapewniając prawidłowe funkcjonowanie m.in. układu nerwowego, mięśniowego, pokarmowego, a także reguluje metabolizm tłuszczów i gospodarkę energetyczną. Zarówno jej nadmiar, jak i niedobór może świadczyć o występowaniu kilku jednostek chorobowych. Badania na poziom FT3 przeprowadza się przede wszystkim w przypadku podejrzenia chorób tarczycy, w tym nowotworze tego gruczołu.

FSH, czyli folikulotropina lub hormon folikulotropowy jest wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. Jego główną rolą jest pobudzenie jajników do syntezy estrogenów, co bezpośrednio wpływa na płodność u kobiet. Oznaczenie FSH we krwi jest pomocnym narzędziem diagnostycznym w kierunku niepłodności, a także zaburzeń dojrzewania płciowego.

Fosfor to jeden z ważniejszych pierwiastków odpowiedzialnych głównie za utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Zarówno jego niedobór, jak i nadmiar może świadczyć o stanie chorobowym. Oznaczenie fosforu we krwi jest przydatnym narzędziem diagnostycznym służącym do wykrycia m.in. przewlekłej choroby nerek, niektórych chorób kości, a także monitorowania postępów leczenia schorzeń gruczołu tarczowego.

Fosfataza zasadowa (alkaliczna) oznaczana w badaniach jako ALP, to enzym, który odpowiedzialny jest przede wszystkim za usuwanie pirofosforanów, czyli związków hamujących prawidłowy wzrost kości. Oznaczanie ALP jest pomocne w diagnostyce chorób kości, w tym również nowotworów, a także niektórych schorzeniach wątroby i dróg żółciowych.

Fosfataza kwaśna (AcP) zaliczana jest do enzymów występujących w tkankach całego organizmu, a zwłaszcza w gruczole krokowym. Stąd też inna jej nazwa – fosfataza sterczowa. Badania na poziom fosfatazy kwaśnej pomagają w diagnostyce chorób gruczołu krokowego (np. guzy prostaty), a także tkanki kostnej.

Fibrynogen jest białkiem, którego główną rolą w organizmie jest kontrola procesu krzepnięcia krwi. Badanie na jego stężenie wykonuje się przede wszystkim w przypadku podejrzenia zaburzeń krzepliwości (wrodzonych lub nabytych), konieczności monitorowania ostrych stanów infekcyjnych, a także chorób sercowo-naczyniowych. Zarówno nadmiar, jak i niedobór fibrynogenu jest dla pacjenta sygnałem alarmowym.

Ferrytyna jest białkiem wewnątrzkomórkowym, którego nadrzędną funkcją jest magazynowanie żelaza. Oznaczenie jej poziomu we krwi jest pomocne w diagnostyce niedokrwistości, syndromu niespokojnych nóg, a także hemochromatozy. Ponadto poziom ferrytyny jest podwyższony w przypadku stanów zapalnych (stanowi tzw. białko ostrej fazy).