Redakcja Apteline (16)

Ciała ketonowe powstają jako produkt pośredni metabolizmu komórek tłuszczowych. Uznaje się, że w zdrowym organizmie ciała ketonowe powinny mieć na tyle śladowe ilości, że ich obecność będzie niewykrywalna. W związku z tym, jeśli wyniki badań wskazują na występowanie ciał ketonowych w moczu, oznacza to pewne zaburzenia. Ciała ketonowe w moczu są wykrywalne m.in. w przypadku głodówki, zaburzeniach metabolicznych czy tzw. kwasicy ketonowej. Ciała ketonowe w moczu widoczne są także przy chorobie alkoholowej.

Chromogranina (CgA) należy do tzw. markerów nowotworowych, gdyż jej syntezę pobudzają komórki guzów neuroendokrynnych w przewodzie pokarmowym. Jako substancja zaliczana jest do białek. Naturalnie występuje w organizmie w komórkach endokrynnych i neuroendokrynnych, dlatego jej stężenie na odpowiednim poziom uznaje się za stan naturalny fizjologicznie. Stężenie chromograniny (CgA) w organizmie, spowodowane obecnością komórek rakowych, jest zależne od wielkości guza, a interpretacja wyniku – od metody przyjętej przez daną placówkę.

Cholinesteraza to enzym produkowany w wątrobie i następnie wydzielany do krwi. Oznaczenie stężenia cholinesterazy we krwi pomaga ocenić pracę wątroby w kontekście wydolności produkcji białek. Badanie najczęściej przeprowadzane jest w diagnostyce choroby nowotworowej wątroby lub podejrzenia marskości, choć zaleceniem są wszystkie sytuacje, w których mogło dojść do zaburzenia pracy wątroby (np. zatrucie).

Cholesterol LDL jest jedną z dwóch frakcji cholesterolu całkowitego. To właśnie on budzi najczęściej niepokój, gdyż jego nadmiar powoduje odkłada się w naczyniach krwionośnych w postaci złogów, tworzących tzw. blaszki miażdżycowe. Wysoki poziom cholesterolu LDL niesie ze sobą wysokie ryzyko zawału serca na skutek zablokowania dopływu krwi. Dlatego też jego poziom w organizmie powinien być regularnie kontrolowany i obniżany – poprzez zmianę stylu życia oraz odpowiednią farmakoterapię (leki obniżające cholesterol we krwi).

Cholesterol w organizmie spełnia wiele istotnych funkcji – przede wszystkim jest kluczowy w syntezie hormonów płciowych i witaminy D. Jako składnik błony komórkowej również jest istotny w kontekście funkcjonowania organizmu. Cholesterol całkowity dzieli się na frakcję LDL i HDL. HDL potocznie określany jest jako „cholesterol dobry”, który nie ma szkodliwego wpływu na organizm, a wręcz przeciwnie – jego wyższe stężenie jest pożądane.

Żelazo (Fe) pełni wiele funkcji niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Wchodzi w skład m.in. hemoglobiny czy mioglobiny, dzięki czemu związki te mogą transportować tlen. Tworzy również enzymy komórkowe. Jest silnym antyoksydantem, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego. Zawartość żelaza we krwi zależy od kilku czynników – podaży z dietą, wchłaniania w jelicie, utraty m.in. z moczem czy rozmieszczenia w organizmie.

ß2-mikroglobulina (B2M) jest białkiem powszechnie występującym w organizmie człowieka – znajduje się na powierzchni wielu komórek jądrzastych (posiadających jądro komórkowe). Najczęściej zlokalizowana jest na błonach komórkowych struktur związanych z układem odpornościowym – makrofagach, limfocytach T czy B. Oznaczenie poziomu ß2-mikroglobiliny jest wykonywane m.in. w określeniu przebiegu nowotworu układu krwiotwórczego czy do zdiagnozowania chorób nerek. Nieprawidłowe wartości białka obserwuje się również w innych schorzeniach.

ß-globuliny to jedna z frakcji białek występujących w osoczu krwi. Razem z fibrynogenem i albuminami stanowią białko całkowite. Ich funkcje są bardzo ważne, m.in. modulują układ odpornościowy. Podwyższony lub obniżony poziom beta-globulin może świadczyć o wielu schorzeniach – od chorób wątroby po zaburzenia w układzie krwiotwórczym. Nieprawidłowe wyniki zawsze należy skonsultować z lekarzem, który zleci dalszą diagnozę.

Wzór odsetkowy białych ciałek krwi, czyli rozmaz krwi obwodowej, pozwala stwierdzić, ile poszczególnych typów leukocytów znajduje się we krwi. Rozróżniamy kilka rodzajów, które występują u człowieka, a zaburzenie ich proporcji daje informację, z jakim schorzeniem mamy do czynienia. Badanie zleca się w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w morfologii podstawowej oraz w sytuacjach, gdy podejrzewamy zakażenia bakteryjne, wirusowe lub grzybicze.