Redakcja Apteline (15)

Układ dopełniacza, inaczej zwany układem komplementu, został odkryty ok. 120 lat temu. Zbudowany jest z 60 białek (rozpuszczonych w osoczu lub płynach ustrojowych) i stanowi jeden z głównych mechanizmów wrodzonej odpowiedzi immunologicznej. Jego aktywowanie prowadzi do aktywowania procesów mających na celu zniszczenie patogenów chorobotwórczych oraz innych nieprawidłowych komórek krążących w organizmie (np. martwych lub nowotworowych).

Tyroksyna (tetrajodotyronina, T4) to jeden z głównych hormonów wytwarzanych przez tarczycę, uwalniany przez komórki pęcherzykowe zlokalizowane w tym gruczole. Poprzez receptor jądrowy tyroksyna oddziałuje na niemal wszystkie tkanki organizmu, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Zaburzenia jej stężenia mogą wskazywać na stany chorobowe w obrębie trzustki, dlatego badanie T4 należy do jednych z najczęściej wykonywanych, zwłaszcza u kobiet w ciąży.

Troponina I i T są białkami, które występują w mięśniach poprzecznie prążkowanych (z nich zbudowane jest m.in. serce). Ich nagły wzrost obserwuje się już w kilka godzin po przebytym zawale lub uszkodzeniu mięśnia sercowego o innym podłożu, dlatego stanowią podstawowy marker (wskaźnik) stanów chorobowych w obrębie tego narządu. Ich poziom bardzo często oznacza się u pacjentów hospitalizowanych lub zgłaszających bóle i ucisk w klatce piersiowej.

Badanie stężenia wolnej trijodotyroniny (T3) obok poziomu tyroksyny (T4) jest kluczowe dla sprawdzenia stanu tarczycy. Obydwa hormony są w głównej mierze syntetyzowane w tym gruczole, dlatego za wysokie lub zbyt niskie wyniki bezpośrednio wskazują na nieprawidłowości w jej obrębie. Nadczynność, niedoczynność, nowotwory czy stany zapalne tarczycy są szczególnie niebezpieczne u dzieci, ponieważ rzutują na układ nerwowy i mogą prowadzić do zaburzeń w rozwoju.

Triglicerydy, potocznie zwane trójglicerydami, są frakcjami lipidów (tłuszczów), które stanowią materiał energetyczny. Ich praca jest bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, niemniej nadmiar stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Stężenie triglicerydów we krwi ściśle zależy od stosowanej diety, zwłaszcza od ilości przyjmowanych kalorii. Kiedy należy wykonać badanie stężenia triglicerydów i jak interpretować wyniki?

Transferyna (zwana również transferryną) jest białkiem, którego główną funkcją jest transport jonów żelaza z błony śluzowej jelita do szpiku kostnego. Jej badanie jest szybkie i bezbolesne. Wskazuje na różne stany chorobowe, które mogą się wiązać z niedoborem żelaza. Kiedy należy oznaczyć poziom transferyny i jakie dokładnie pełni funkcje w organizmie?

Tomografia komputerowa serca jest badaniem radiologicznym, które nie tylko daje precyzyjny wynik, ale jest też stosunkowo bezpieczne i mało inwazyjne. Wykonuje się je, gdy zachodzi podejrzenie, że w obrębie kluczowego narządu, jakim jest serce, dochodzi do nieprawidłowości. Na tomografię komputerową serca z reguły kieruje lekarz kardiolog w sytuacji, gdy istnieją przeciwwskazania do przeprowadzenia bardziej inwazyjnej diagnostyki, tj. koronarografii (angiografii).

Tomografia komputerowa kręgosłupa jest rodzajem badania obrazowego z wykorzystaniem promieniowania X, czyli promieniowania rentgenowskiego. Wskazaniem do jego wykonania jest przede wszystkim nawracający lub przewlekły silny ból kręgosłupa, którego źródło nie zostało znalezione w innych badaniach, np. prześwietleniu rentgenowskim. Kiedy jeszcze wykonuje się TK kręgosłupa i jakie dolegliwości pozwala zdiagnozować?

Tomografia komputerowa klatki piersiowej to jedna z podstawowych metod diagnostycznych zaliczana do badań obrazowych. Jest dokładniejsza niż rentgen (RTG) czy ultrasonografia (USG), a jednocześnie szybsza i tańsza niż rezonans magnetyczny. Kiedy robi się tomografię klatki piersiowej? Jak interpretować wynik badania?